VI SAB/Wa 21/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi H. C. na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w przedmiocie nadania biegu skardze na pełnomocnika z urzędu – radcę prawnego postanawia odrzucić skargę. Skarżący – H. C. - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie nadania biegi skardze na pełnomocnika z urzędu – radcę prawnego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zakres kognicji sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej: p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa,, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a omawianego przepisu), oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 omawianego przepisu). Zaznaczyć przy tym należy, iż skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (patrz: Andrzej Kabat "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz" Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, Warszawa, 2006 r., str. 30). Tym samym nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu administracji publicznej podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Podkreślić także należy, że powyższe brzmienie przepisu art. 3 § 2 pkt 4, pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. obowiązuje od dnia 15 sierpnia 2015 r. na mocy przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). W uzasadnieniu ww. nowelizacji (por. Uzasadnienie przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sejm VII kadencji, druk sejmowy nr 1633) wskazywano na zbyt szeroki zakres czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które można zaskarżyć, jako przykład podając czynność pozostawienia podania bez rozpoznania. Zwrócono zatem uwagę na to, iż nowelizacja spowoduje wykluczenie możliwości zaskarżania tego typu czynności. Proponowane ograniczenie kontroli aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa odnosi się do czynności i aktów podejmowanych w ramach postępowania administracyjnego oraz w ramach postępowań uregulowanych w działach IV, V i VI o.p., czyli w postępowaniu podatkowym, w czynnościach sprawdzających i w kontroli podatkowej. Natomiast prawo do sądu ma być zagwarantowane poprzez zaskarżenie bezczynności organu administracyjnego w spawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie wskazać należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnym w Warszawie z dnia 3 czerwca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 3167/14 oddalono skargę H. H. na decyzję z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadającej agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 28 lipca 2015 r. Prawomocnym postanowieniem z dnia 4 września 2015 r. WSA w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego dla sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz reprezentowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącego wyznaczyła radcę prawnego D. N. Skarżący pismem z dnia 10 listopada 2016 r. wniósł do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] skargę na zaniechania i bezczynność radcy prawnego D. N., wnosząc o wszczęcie wobec pełnomocnika z urzędu postępowania dyscyplinarnego. Pismem z dnia 25 stycznia 2017 r. Rada Okręgowej Izby Radców prawnych w [...] poinformowała skarżącego o przekazaniu ww. skargi do Rzecznika Dyscyplinarnego przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...]. Pismem z dnia 21 lutego 2017 r. skarżący wniósł do Krajowej Rady Radców Prawnych za pośrednictwem Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] zażalenie na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], wskazując, iż nie nadano biegu jego skardze z dnia 10 listopada 2017 r. Rada pismem z dnia 7 marca 2017 r. poinformowała skarżącego, że ww. skarga została w dniu 15 listopada 2016 r. przekazana właściwemu rzecznikowi dyscyplinarnemu. Skarżący pismem z dnia 31 marca 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie nadania biegu ww. skardze z dnia 10 listopada 2016 r. na zaniechania i bezczynność pełnomocnika z urzędu – radcy prawnego. Analizując dopuszczalność przedmiotowej skargi na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. należy podnieść, że na żadnym etapie rozpoznania takiej skargi nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257). Żadna czynność rady okręgowej izby radców prawnych związana z przekazaniem rzecznikowi dyscyplinarnemu skargi, nie spełnia podstawowego kryterium warunkującego zaliczenie jej do kategorii czynności określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. - nie jest bowiem czynnością z zakresu administracji publicznej. Przekazanie sprawy do rzecznika dyscyplinarnego, niezależnego od rady organu Okręgowej Izby Radców Prawnych następuje na podstawie dekretacji (czynności materialnotechicznej), natomiast ani rada, ani rzecznik, ani również Okręgowa Izba Radców Prawnych nie mają w takiej sytuacji, tj. rozpoznania skargi na zaniechania i bezczynność radcy prawnego, przymiotu organu administracji publicznej. Dla organów samorządu zawodowego, nienależących do systemu ustrojowego administracji publicznej, wykonywanie działalności administracyjnej stanowi jedynie margines ich zadań i kompetencji. Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870) enumeratywnie wskazuje przypadki, w których samorząd pełni zadania zlecone z zakresu administracji publicznej. Takim zadaniem nie jest postępowanie związane ze skargą na radcę prawnego oraz związane z postępowaniem dyscyplinarnym, do którego zgodnie z art. 741 ustawy z o radcach prawnych w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych oraz Rzecznik Dyscyplinarny są dwoma niezależnymi organami działającymi w odmiennych trybach i reżimach prawnych. Rada OIRP w [...] nie ma żadnych podstaw prawnych do "zdyscyplinowania działania rzecznika dyscyplinarnego". W świetle powyższego należy uznać, że bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie nadania biegu ww. skardze na zaniechania i bezczynność ustanowionego z urzędu radcy prawnego, nie podlega zaskarżeniu do sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych aniżeli wymienionych w pkt 1 – 5 przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.