VI SAB/Wa 241/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o. o. z siedzibą w K. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia 1. zobowiązuje Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do wydania rozstrzygnięcia w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku i zwrócenia akt organowi; 2. stwierdza, że bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej N. Sp. z o. o. z siedzibą w K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu przez N. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w K. (zwany dalej "skarżącym") od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w sprawie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert nr [...] na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: Podstawowa Opieka Zdrowotna, w zakresie: świadczenia nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej na obszarze zabezpieczenia do 100 000 osób - ryczałt miesięczny na obszarze: powiat k. z gmina S. Następnie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia z urzędu postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu przez N. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. N. Sp. z o.o. z siedzibą przy ul. [...] w K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w związku z niezakończeniem przez ten organ postępowania wszczętego postanowieniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] stwierdzającego wniesienie odwołania z uchybieniem terminu przez N. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] zostało zakończone wydaniem przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia decyzji z dnia [...] września 2011 r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...]kwietnia 2011 r. nr [...] w sprawie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność jej organów. Po rozpoznaniu skargi złożonej w niniejszej sprawie należy uznać, iż jest ona zasadna. Już z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 kpa), a także mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 kpa). Z analizy przepisów zawartych w art. 35 - 37 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji. Przepis art. 35 kpa nakazuje załatwienie sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym termin załatwienia sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego ustala na czas nie dłuższy niż jeden miesiąc. W przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten może być dłuższy ale nie może przekroczyć dwóch miesięcy. W rozpoznawanej sprawie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pozostaje w bezczynności. Jak wynika z akt administracyjnych, działania zmierzające do rozstrzygnięcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] do dnia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie zostały zakończone wydaniem w tej sprawie stosownego orzeczenia organu. Rozstrzygnięciem tegoż postępowania nie jest, wbrew twierdzeniu organu wydanie decyzji z dnia [...] września 2011 r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w sprawie oddalenia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert nr [...]. Okoliczności te świadczą o uchybieniu obowiązkowi szybkości i prostoty postępowania przewidzianemu w cyt. art. 12 kpa. Na marginesie, zdaniem Sądu należy wyjaśnić organowi istotę postępowania nadzwyczajnego jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. Otóż postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności swojego postanowienia [...] czerwca 2011 r. nr [...]. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest instytucją procesową, służącą do usunięcia z obrotu prawnego decyzji/postanowienia administracyjnego dotkniętego ciężką, kwalifikowaną wadą prawną opisaną w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nadzorcze jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji (art. 16 k.p.a.), stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem jego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji/postanowienia z punktu widzenia, czy akt ten jest dotknięty jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. W tym postępowaniu decyzję/postanowienie weryfikuje się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji/postanowienia w stosunku, do której toczy się postępowanie nieważnościowe. Dlatego też w sprawie niniejszej organ winien po wszczęciu postępowania nadzwyczajnego zbadać przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a., bowiem organ nadzoru, jak już wcześniej wskazano, nie orzeka, co do istoty postępowania zakończonego decyzją pierwszej instancji (decyzja z dnia [...] kwietnia 2011 r.), ani też nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących meritum tego postępowania. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie nadzwyczajne w sprawie niniejszej jest rozstrzygnięcie, czy postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i rozstrzygnięcie o jego dalszych losach prawnych. Organ w tym postępowaniu orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność postanowienia albo jego niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia - odmawia stwierdzenia nieważności postanowienia. Tym samym organ, w postępowaniu nadzwyczajnym nie mógł, wbrew jego twierdzeniu, wydać decyzji z dnia [...] września 2011 r. nr [...], bowiem ta rozstrzyga sprawę merytorycznie w zakresie konkursu ofert, a nie zgodności z prawem postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]. W tym miejscu należy podnieść, że strona na postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1657/11 uchylił zaskarżone postanowienie. W tej sytuacji organ w toku dalszego postępowania powinien rozważyć, czy dalsze prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia jest celowe i wydać stosowne orzeczenie w sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 149 ppsa orzekł jak w wyroku.