VI SAB/Wa 25/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżący nie wykazał w wystarczający sposób swojej sytuacji materialnej. Nie udokumentował dochodów i majątku żony, nie wskazał skali ponoszonych wydatków, a także nie wykazał, że posiadane oszczędności uniemożliwiają mu pokrycie kosztów sądowych. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
E. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej bezczynności Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Wnioskodawca podał swoje dochody z renty oraz dochody żony, a także składniki majątkowe, w tym dom, nieruchomość rolną i oszczędności. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające dochody, wydatki i stan majątkowy. Wnioskodawca uzupełnił wniosek częściowo, ale nie przedstawił wszystkich żądanych dokumentów, w tym dotyczących majątku i dochodów żony oraz skali ponoszonych wydatków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka po rozpoznaniu w dniu 27 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. D. od postanowienia Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. D. w przedmiocie bezczynności Centralnego Biura Antykorupcyjnego w sprawie odpowiedzi na pismo p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 23 kwietnia 2008 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożony przez E. D.a na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Z podanych przez E. D. w formularzu informacji wynika, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca pobiera rentę w kwocie 636,29 zł, natomiast dochód miesięczny jego małżonki wynosi 2.041,80 zł brutto. Jako składniki majątkowe wnioskodawca wymienił: dom o powierzchni 100 m kw., nieruchomość rolną o powierzchni 11,41 ha, garaż o powierzchni 20 m kw. oraz oszczędności w wysokości 800 zł i 1000 dolarów amerykańskich. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a) odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za rok 2007, ewentualnie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskanych przez nich w tym okresie (np. zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego), b) ostatniego przekazu pocztowego świadczenia rentowego skarżącego, c) zaświadczenia pracodawcy żony skarżącego o wysokości jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę (średnia z ostatnich 3 miesięcy), d) oświadczenia, czy skarżący otrzymał dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych z funduszy Unii Europejskiej, jeśli tak, to kiedy i w jakiej wysokości, e) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego małżonkę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (np. opłaty za wodę, gaz, telefon, energię elektryczną). Pismem z dnia 15 maja 2008 r. wnioskodawca wyjaśnił, iż nie pobiera dopłat do gruntów rolnych, załączając zarazem odcinek przekazu pocztowego potwierdzający podaną w formularzu wysokość otrzymywanego świadczenia, wystawiony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych PIT-40A za rok 2007 i potwierdzenie założenia lokaty bankowej w kwocie 800 zł. W ww. piśmie E. D. zwrócił się ponadto do Sądu, aby wpłynął na żonę celem przesłania żądanych dokumentów z uwagi na fakt, że "żona nie chce, by do Ojczyzny przyszła wolność". Postanowieniem Referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą odmownego rozpatrzenia wniosku był fakt, iż skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności świadczących o zasadności przyznania mu prawa pomocy. Z jednej strony nie udokumentował on stanu majątkowego i dochodów żony, z drugiej natomiast nie wskazał skali ponoszonych wydatków, nie jest więc możliwe dokonanie wiarygodnej oceny możliwości poczynienia przez skarżącego oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych. Co więcej, skarżący, jak wskazał w formularzu i co częściowo potwierdził poprzez złożenie stosownego dokumentu, dysponuje oszczędnościami, których nie przeznacza na bieżące wydatki. Nie wskazał przy tym żadnych przeszkód uniemożliwiających przeznaczenie tych oszczędności na opłacenie kosztów sądowych. W dniu 22 lipca 2008 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu stwierdził, iż prośbę swą motywuje tym, że "w PRL i RP jest wielka korupcja na najwyższych szczeblach władzy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Artykuł 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej zwana p.p.s.a.) stanowi, iż w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Tak więc jedyną podstawą do orzekania w sprawach o udzielenie prawa pomocy jest sytuacja materialna skarżącego (p. J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006 s. 507). Należy jednakże wskazać, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). To strona ma więc przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego w formularzu oraz nadesłanych przez stronę informacji o jej stanie majątkowym. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iż skarżący w sprawie niniejszej tak we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i w nadesłanych na wezwanie Sądu dokumentach nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności świadczących o zasadności przyznania mu prawa pomocy. Informacji takich nie zawarł także w treści przedmiotowego sprzeciwu. Sąd mając na uwadze fakt, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz to, iż nie udokumentował on stanu majątkowego i dochodów żony, z drugiej natomiast strony nie wskazał skali ponoszonych wydatków uznał, że nie jest możliwe dokonanie wiarygodnej oceny możliwości poczynienia przez skarżącego oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych, a tym samym nie jest możliwe przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy także podkreślić, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że skarżący posiadając oszczędności w złotówkach oraz walucie obcej nie wykazał istnienia takich okoliczności, które uniemożliwiłyby mu przeznaczenie ich na pokrycie kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu należy stwierdzić, iż na gruncie niniejszej sprawy skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło