VI SAB/Wa 25/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 13 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Klubu Sportowego [...] z siedzibą w [...] na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w zakresie podjęcia czynności nadzorczych wobec Polskiego Związku [...] postanawia odrzucić skargę. Skarżący –Klub Sportowy [...] z siedzibą w [...], pismem z [...] maja 2010 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki (dalej jako organ) w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o podjęcie czynności nadzorczych wobec Polskiego Związku [...] (dalej jako PZ, Związek), w tym między innymi przeprowadzenie kontroli w PZ i nakazanie prawidłowej ewidencji członków zwyczajnych PZ. W odpowiedzi na wskazany wyżej wniosek, organ pismem z dnia [...] maja 2010 r., powołując się na treść art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298 ze zm.) – dalej usk., zwrócił się do Zarządu PZ o zajęcie stanowiska wobec zarzutów zawartych w piśmie skarżącego, w tym o wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz o dostarczenie przez władze PZ kserokopii uchwał jego organów statutowych, na które powoływał się skarżący. Wobec wyjaśnień zawartych w piśmie PZ z dnia [...] maja 2010 r., organ zwrócił się do Prezesa WKS [...] o uzupełnienie niezbędnej do rozpatrzenia sprawy dokumentacji, poprzez przekazanie dokumentu potwierdzającego członkostwo WKS [...] w PZ oraz datę przyjęcia tego klubu w poczet członków PZ. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. organ wystąpił do Prezesa Zarządu PZ z wnioskiem o przekazanie dokumentacji dotyczącej dotychczas stosowanych przez PZ procedur przyjmowania członków w poczet Związku oraz o udzielenie wyjaśnień dotyczących ilości klubów zaliczonych w poczet członków w latach ubiegłych i według stanu na chwilę obecną. Równocześnie, [...] maja 2010 r. do organu wpłynęło pismo WKS zawierające argumentację na okoliczność posiadanego przez skarżącego członkostwa w PZ, w którym stwierdzono, że kompletną dokumentację dotyczącą jego członkostwa w PZ, z uwagi na znaczny upływ czasu od daty powstania klubu, posiada w dokumentacji archiwalnej PZ. Organ, pismem z dnia [...] maja 2010 r. zwrócił się do Zarządu PZ o przesłanie pełnej dokumentacji członkowskiej WKS [...] oraz o przekazanie pełnej dokumentacji związanej z odbytym w dniu [...] maja 2010 r. Walnym Zjazdem Delegatów PZ. W dniu [...] maja 2010 r. do organu wpłynęła skarga Klubu Sportowego [...] (dalej jako skarżący) na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w zakresie nadzoru nad działalnością Polskiego Związku [...]. Organ, w związku ze złożoną skargą, poinformował skarżącego, że z uwagi na konieczność uzupełnienia i skompletowania dokumentacji niezbędnej do załatwienia sprawy, nie będzie mógł rozpoznać przedmiotowej skargi w terminie określonym w art. 237 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa.). W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie niezałatwienia sprawy w terminie przewidzianym w art. 36 Kpa., przy jednoczesnym niewykonaniu obowiązku określonego art. 35 Kpa. Zdaniem skarżącego, nierozpatrzenie zgłoszonych nieprawidłowości dotyczących funkcjonowania PZ, stanowiło niewykonanie ciążących na organie obowiązków nadzorczych nad działalnością związków sportowych i w konsekwencji doprowadziło do zwołania w sposób niezgodny z prawem Walnego Zjazdu Delegatów PZ z pominięciem co najmniej 13 klubów, w tym klubu skarżącego. W związku z postawionym w skardze zarzutem, skarżący wniósł o wyznaczenie organowi ostatecznego czternastodniowego terminu na rozpatrzenie wniosku o podjęcie czynności nadzorczych wobec PZ. W uzasadnieniu przedstawionego w skardze stanowiska skarżący podniósł ponadto, iż zgodnie z treścią art. 23 usk., jeżeli działalność polskiego związku sportowego jest niezgodna z prawem, postanowieniami statutu lub regulaminów, organ sprawujący nadzór, w zależności od rodzaju i stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, może między innymi udzielić upomnienia poszczególnym członkom władz polskiego związku sportowego albo władzom polskiego związku sportowego lub zawiesić wykonanie uchwały polskiego związku sportowego niezgodnej z prawem lub postanowieniami statutu lub regulaminów oraz zażądać jej uchylenia w wyznaczonym terminie, a w przypadku nieuchylenia uchwały w wyznaczonym terminie - uchylić taką uchwałę. W opinii skarżącego, nierozpoznanie przez organ wskazanego na wstępie wniosku, w szczególności niepodjęcie działań nadzorczych w ramach przyznanych organowi kompetencji, poprzez przeprowadzenie kontroli i uchylenie uchwał Zarządu PZ w zakreślonym przez Kpa. trzydziestodniowym terminie, stanowiło naruszenie art. 35 Kpa. Ponadto skarżący stwierdził, iż nie został poinformował przez organ o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że wniosek skarżącego o podjęcie czynności nadzorczych nie stanowi wniosku w rozumieniu art. 61 Kpa. i w związku z tym nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego. Organ zaznaczył, że jego działania w zakresie nadzoru nad działalnością polskich związków sportowych nie mieszczą się w sferze spraw załatwianych w toku zwykłego postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Właściwość sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenia decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Przystępując do rozpoznania sprawy organ administracji publicznej, w pierwszej kolejności, ocenić musi, czy żądanie zawarte we wniosku spełnia łącznie dwa warunki, a mianowicie, czy żądanie dotyczy sprawy o charakterze indywidualnym oraz, czy dopuszczalne jest rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji. Przedmiotem postępowania administracyjnego ogólnego są bowiem sprawy indywidualne, rozstrzygane decyzją administracyjną. Indywidualny charakter sprawy oznacza, ze dotyczy ona imiennie określonego podmiotu oraz konkretnych jego praw i obowiązków. O tym, czy organ może zastosować prawną formę władczą, tzn. wydać indywidualny akt administracyjny w procesowej formie decyzji, stanowią przepisy prawa materialnego. Ten, kto może być podmiotem praw i obowiązków, o których rozstrzyga się przez wydanie decyzji administracyjnej, będzie stroną postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc każdy, kto może stać się stroną stosunku prawnego nawiązanego na podstawie prawa materialnego z mocy decyzji, będzie występował w postępowaniu administracyjnym jako strona. Zgodnie z art. 18 ust 1 usk., nadzór nad działalnością polskich związków sportowych sprawuje minister właściwy do spraw kultury fizycznej i sportu. Jeżeli działalność polskiego związku sportowego jest niezgodna z prawem, postanowieniami statutu lub regulaminów, organ sprawujący nadzór może m. in. zawiesić wykonanie uchwały polskiego związku sportowego niezgodnej z prawem oraz żądać jej uchylenia, a w przypadku nieuchylenia uchwały w wyznaczonym terminie - uchylić taką uchwałę (art. 23 ust. 1 pkt 2 usk.). Oznacza to, że organ nadzoru wszczyna postępowanie nadzorcze jedynie w stosunku do uchwał budzących jego wątpliwości co do zgodności z prawem. Postępowanie nadzorcze w stosunku do aktów podejmowanych przez związek sportowy, minister właściwy do spraw kultury fizycznej i sportu podejmuje z urzędu. Przepisy prawa zarówno materialnego jak i procesowego nie przyznają inicjatywy wszczęcia postępowania w powyższym zakresie innym podmiotom. Przepisem takim nie jest art. 23 ustawy o sporcie kwalifikowanym, na który to przepis powołuje się skarżący w swoim piśmie z dnia [...] maja 2010 r. Nie jest to bowiem sprawa indywidualna określonego podmiotu oraz jego praw i obowiązków. A zatem pismo skierowane do organu, zawierające zarzuty dotyczące podjętych przez związek uchwał, nie wszczyna postępowania administracyjnego. Dlatego też organ nie wszczynając tego postępowania na żądanie innego podmiotu nie pozostaje w bezczynności (por. post. NSA z 23 stycznia 1992 r., SA/Po69/92. ONSA 1992, nr 2, poz. 34). Pismo takie może zostać potraktowane jako skarga i rozpoznane w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących tryb skargowy (por. postanowienie WSA z 23 listopada 2007 r., VI SAB/Wa 19/07). Przenosząc powyższe rozwiązania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że Klub Sportowy [...] nie był legitymowany do złożenia skutecznego prawnie wniosku wszczynającego postępowanie. Rozstrzygnięcie organu, jeżeli takie w trybie nadzorczym zostanie wydane, nie będzie kreowało materialnoprawnego uprawnienia lub obowiązku po stronie skarżącego. Wobec tego nie można uznać, że sprawa ma charakter indywidualny, a tylko takie sprawy są przedmiotem postępowania administracyjnego. W tych okolicznościach nie można stwierdzić, że Minister Sportu i Turystyki pozostaje w bezczynności, skoro do wszczęcia postępowania nadzorczego dochodzi z urzędu, a nie na żądanie innego podmiotu i to organ decyduje, czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji w trybie nadzorczym. Mając powyższe względy na uwadze Sąd, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji postanowienia.