VI SAB/Wa 29/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi L. D. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w rozpoznaniu odwołania w sprawie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Pismem z 12 lipca 2016 r. skarżący, L. D. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej OW NFZ) z [...] grudnia 2015 r. Nr [...] stwierdzającej, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba pobierającą rentę z zagranicy w okresie od 1 kwietnia 2015 r. do nadal. W skardze domagał się zobowiązania organu do wydania decyzji w przedmiocie odwołania; wymierzenia Prezesowi NFZ grzywny z tytułu bezczynności; zasadzenia od organu zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie organ dopuścił się rażącego naruszenia zasady zaufania obywateli do organów Państwa, jak również zasady rozstrzygania sprawy bez zbędnej zwłok. Wskazał na upływ ponad 6 miesięcy od daty złożenia odwołania i przekazania akt przez organ I instancji oraz niepoinformowanie skarżącego o przyczynach zaistniałej zwłoki oraz przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Decyzją z [...] grudnia 2015 r. dyrektor OW NFZ stwierdził, iż skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba pobierająca rentę z zagranicy w okresie od 1 kwietnia 2015 r. do nadal. Jak wynika z uzasadnienia dyrektor OW NFZ uznał, że świadczenie w wysokości 193, 20 euro wypłacane za pośrednictwem banku jest rentą w rozumieniu art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach, a w związku z powyższym skarżący na podstawie art. 66 ust. 1 pkt podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba pobierająca rentę. Od ww. decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zakwestionował ustalenia organu, jakoby świadczenie uzyskane z Niemiec, a przyznane w związku z wypadkiem stanowiło rentę o której mowa w art. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Skarżący zarzucił organowi, że ten w wypadku powzięcia wątpliwości co do charakteru prawnego wypłacanego świadczenia powinien zwrócić się do właściwego organu państwa niemieckiego o wyjaśnienie powyższe kwestii. W ocenie skarżącego określenie w decyzji źródła obowiązku naprawienia szkody powstałej wskutek wypadku potwierdza stanowisko, iż przyznane świadczenie ma charakter cywilny, a tym samym nie stanowi renty w rozumieniu art. 5 pkt 20 ustawy o świadczeniach. Odwołanie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do Prezesa NFZ przy piśmie z 24 grudnia 2015 r. Pismem z 9 maja 2016 r. skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieterminowym rozpoznaniu odwołania od decyzji z [...] grudnia 2015 r. W odpowiedzi na powyższe pismem z 21 lipca 2016 r. organ poinformował skarżącego o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wskazał, iż z uwagi ma bardzo dużą ilość aktualnie rozpoznawanych odwołań, termin rozpoznania sprawy zostaje przedłużony do 15 września 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wskazał, że w dniu 4 sierpnia 2016 r. wydał decyzję kończącą postępowanie odwoławcze, jednak na dzień sporządzenia odpowiedzi na skargę i przekazania akt do Sądu nie dysponuje zwrotnym potwierdzeniem odbioru ww. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Pojęcie bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt. 8 i art. 149 p.p.s.a. sprowadza się obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie (por. R. Suwaj, Sądowa ochrona przed bezczynnością administracji publicznej, Warszawa 2014, s. 57). Bezczynność organu ma zatem miejsce wtedy, gdy organ nie podejmuje w prawnie nakazanym terminie żadnych czynności, lub po przeprowadzeniu postępowania nie kończy go wydaniem stosownego aktu czy podjęciem określonej czynności. W rozpoznawanej sprawie rolą Sądu było rozstrzygnięcia, czy w dacie wniesienia skargi istniała zarzucana organowi bezczynność, a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Oceniając powyższe należy wskazać, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Rozwijając tę zasadę ogólną, art. 35 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym –w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Jednakże do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że nie ma podstaw do stwierdzenia bezczynności organu. Powyższe terminy zostały niewątpliwie w niniejszej sprawie naruszone, jednak nie można uznać, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu odwołania wniesionego od decyzji z [...] grudnia 2015 r. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest kontrola decyzji organu pierwszej instancji, lecz ponowne i całościowe rozpoznanie sprawy administracyjnej. Konieczne jest, by rozstrzygnięcie to zostało poprzedzone przeprowadzeniem przez organ odwoławczy postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Postępowanie dotyczące stwierdzenia podlegania skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoby pobierającej rentę z zagranicy wymagało od organu podjęcia czynności zmierzających do ustalenia charakteru prawnego wypłacanego świadczenia. Występowanie w sprawie zagranicznej instytucji prawnej tj. tymczasowego odszkodowania z Niemiec, która nie ma odpowiednika w polskim systemie prawnym pociągało za sobą konieczność dokonania ustaleń, które niewątpliwie mogły wpłynąć na czas trwania niniejszego postępowania. Pismem z 21 lipca 2016 r. organ poinformował skarżącego, że z uwagi ma stopień zawiłości sprawy oraz bardzo duża ilość aktualnie rozpoznawanych odwołań, termin jej rozpoznania zostaje przedłużony do 15 września 2016 r. Decyzją z [...] sierpnia 2016 r., a zatem jeszcze przed upływem wskazanego terminu, jak również przed przekazaniem skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, organ zakończył postępowanie odwoławcze, a co za tym idzie ustał stan bezczynności w rozpoznaniu odwołania. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.