VI SAB/Wa 31/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2017 r. spraw ze skarg P. S.A. z siedzibą w W. oraz O. w W. na bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o unieważnienie konkursu na operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawach; 2. zasądzić od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądzić od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz O. w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. S.A. z siedzibą w W. oraz O. w W. przedmiotem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynili bezczynność Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, polegającą na nierozpatrzeniu wniosku P. S.A. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy o unieważnienie konkursu na operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025 z dnia [...] grudnia 2015 r. Oba podmioty wniosły o stwierdzenie bezczynności organu, o zobowiązanie Prezesa UKE do wydania decyzji rozstrzygającej ww. wniosek, o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargi Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wniósł o ich oddalenie, wskazując, że są one bezzasadne, ponieważ sprawa ma skomplikowany charakter, w tym także ze względu na konieczność uwzględnienia interesu społeczeństwa, i wymaga dokładnego rozważenia okoliczności związanych z korzystaniem z usług, do których zobowiązany jest operator wyznaczony. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 27 lutego 2017 r. pełnomocnik P. S.A. z siedzibą w W. oświadczył, że Prezes UKE rozpatrzył wniosek z dnia [...] grudnia 2015 r., bowiem w dniu [...] października 2016 r. wydał decyzję, którą doręczył zarówno stronie, jak i uczestnikowi postępowania administracyjnego – O. w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę prawnych form działania organów administracji publicznej, podlegających jego kontroli, a także orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 149 § 1 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W świetle powołanego przepisu, skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ administracji oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ "milczy" wobec wniosku strony, nie podejmując żadnych działań. Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Istotne bowiem jest, że organ dopuszcza się zwłoki w rozpatrzeniu wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że Sąd zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie. Należy zastrzec, że w przypadku niepodjęcia żadnej z prawnych form działania przez organ administracji, wnioskodawca ma prawo zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność. Oceniając w tym aspekcie wniesione skargi na moment ich złożenia, należy wskazać, że Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej wprawdzie nie wydał oczekiwanej przez strony skarżące decyzji administracyjnej z wniosku P. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie unieważnienia konkursu na operatora pocztowego wyznaczonego do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025, ale też trudno zarzucić organowi "milczenie" wobec tego wniosku, biorąc pod uwagę fakt, że strony były informowane o podejmowanych działaniach przez organ i wyznaczaniu przezeń kolejnych terminów zakończenia sprawy. Jakkolwiek procedowanie organu może budzić wątpliwości skarżących co do tego, czy Prezes UKE nie przedłużał rozpoznawania sprawy w II instancji, to jednak wniesione przez strony skargi nie są objęte zarzutem przewlekłości, a przez to Sąd, będąc związany granicami skarg, nie ma obowiązku badania, czy istotnie w sprawie miała miejsce przewlekłość w prowadzonym postępowaniu. Zarzuty skarg dotyczą bowiem bezczynności, tej natomiast na moment złożenia skarg Sąd nie stwierdził wobec podejmowanych przez organ działań i zawiadomień o przewidywanych terminach zakończenia sprawy, która niewątpliwie ma skomplikowany charakter. Zatem w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności. Jak już zostało zaznaczone na wstępie, skarga na bezczynność ma doprowadzić do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę skarżącą aktu lub podjęcia określonej czynności, bowiem uwzględnienie takiej skargi skutkuje wydaniem wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenia jej wniosku. Jednakże Sąd nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania w kierunku wydania rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku, jeżeli po wniesieniu skargi doszło do wydania aktu administracyjnego z wniosku strony skarżącej, a tak w istocie jest w rozpoznawanej sprawie. Skoro zatem w toku postępowania sądowego, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, Prezes UKE wydał i doręczył stronom skarżącym decyzję z dnia [...] października 2016 r., postępowanie sądowe zmierzające w rzeczy samej do zobowiązania organu stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 sentencji postanowienia). Nie stwierdzając bezczynności na moment złożenia skarg, ale biorąc pod uwagę, że organ już po ich wniesieniu podjął oczekiwany przez strony akt, Sąd zdecydował o jego obciążeniu kosztami postępowania na podstawie art. 205 § 1 i 2 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. oraz O. w W po 580 zł, w tym kwoty 100 zł, stanowiące wartości uiszczonych wpisów od skarg, i kwoty 480 zł, stanowiące wartości wynagrodzeń pełnomocników stron, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).