VI SAB/Wa 36/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. G., B. J. i A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zezwalającej na zajęcie pasa drogowego 1. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej M. G. kwotę 100 (sto) złotych, na rzecz skarżącej B. J. kwotę 100 (sto) złotych i na rzecz skarżącej A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi z [...] kwietnia 2014 r. wniesionej przez M. G., B. J. oraz "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strony", "Skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest zarzucona przez Strony bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "SKO"), w sprawie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta W.przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. z [...] czerwca 2012 r. Skarga została wniesiona w związku z następującymi okolicznościami faktycznymi: Pismem z [...] kwietnia 2013 r. Strony wraz z innymi osobami złożyły wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta W. przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. z [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu funkcjonowania pawilonów handlowo-usługowych w przejściu podziemnym [...] w rej. Al. , na rzecz W. Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w W. Jeden z wnioskodawców zwrócił się pismem z [...] maja 2013 r., do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z prośbą o objęcie przez Prezesa bezpośrednim nadzorem procedury rozpoznania przedmiotowego wniosku z [...] kwietnia 2013 r. Strony następnie wraz z pozostałymi wnioskodawcami pismem z [...] sierpnia 2013 r., wezwały Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu przedmiotowej sprawy w terminie, ponieważ do tego dnia organ nie podjął w sprawie żadnych czynności. Strony wraz z pozostałymi wnioskodawcami ponowiły wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu przedmiotowej sprawy w terminie, pismem z [...] lutego 2014 r. Organ pismem z [...] lutego 2014 r. zawiadomił Strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a następnie, po wniesieniu przez Strony przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, postanowieniem z [...] maja 2014 r., znak: [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta W. przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. z [...] czerwca 2012 r. W skardze na bezczynność z [...] kwietnia 2014 r., Skarżący wnieśli o zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi i ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, o stwierdzenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucili naruszenie art. 8, art. 12, art, 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Skarżący, przedstawiając przebieg sprawy wskazali, że organ nie udzielił żadnej odpowiedzi na wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślili również, że skarga do Sądu została wniesiona w terminie, ponieważ z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") wynika, że skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usuniecie naruszenia prawa. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do chwili wniesienia skargi nie rozpoznało sprawy i nie udzieliło Skarżącym odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z [...] lutego 2014r., co oznacza, że skarga wniesiona została przed upływem sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ, wskazując na załatwienie wniosku o stwierdzenie nieważności spornej decyzji, postanowieniem z [...] maja 2014 r. wniósł o oddalenie skargi ze względu na to, iż nie pozostaje w tych okolicznościach w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z art. 35 § 3 K.p.a. wynika, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. stanowi natomiast, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawierają legalnej definicji "bezczynności" organu, wskazuje się natomiast zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie, że bezczynność wiąże się z brakiem jakichkolwiek działań organu w toczącym się postępowaniu, bądź z niezakończeniem postępowania rozstrzygnięciem administracyjnym w terminie, pomimo podejmowanych czynności. Organ nie pozostaje w bezczynności pomimo upływu terminu na załatwienie sprawy, jeżeli podejmuje czynności procesowe zmierzające do zakończenia postępowania oraz informuje stronę o opóźnieniu, przyczynach tego opóźnienia i wskazuje nowy termin załatwienia sprawy. Z powyższego zatem wynika, że organu administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie rozstrzygnęło wniesionego przez Skarżących wniosku o stwierdzenie nieważności spornej decyzji wydanej przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w W. z [...] czerwca 2012 r. Organ również nie informował Skarżących jak i innych wnioskodawców o opóźnieniu, przyczynach tego opóźnienia, jak również nie wskazał nowego termin załatwienia sprawy, co oznacza, że znalazł się w zarzucanym przez Skarżących i opisanym powyżej stanie bezczynności. Zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z art. 52 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Skarżący wnieśli zatem skargę po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu przedmiotowej sprawy w terminie. Należy jednak podkreślić, że po wniesieniu przez Skarżących skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wydało rozstrzygniecie w sprawie będącej przedmiotem skargi na bezczynność w postaci postanowienia z [...] maja 2014 r., odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności spornej decyzji. Tymczasem zgodnie z treścią art. 149 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność wyłącza możliwość jej uwzględnienia. W takiej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu staje się bezprzedmiotowe i dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., umorzył postępowanie sądowe w tym zakresie. Przepis art. 149 § 1 P.p.s.a., obliguje ponadto Sąd do stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pierwszą czynnością, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podjęło po wniesieniu przez Skarżących wraz z innymi wnioskodawcami przedmiotowego wniosku z [...] kwietnia 2013 r., o stwierdzenie nieważności decyzji, było wystąpienie pięć miesięcy później – [...] września 2013 r., do Zarządu Dróg Miejskich w W. o przesłanie akt sprawy, w której została wydana sporna decyzja. Akta sprawy zostały przesłane przez Zarząd Dróg Miejskich w W. [...] października 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. natomiast, dopiero po kolejnych pięciu miesiącach – [...] lutego 2014 r., zawiadomiło wnioskodawców o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Samo rozstrzygnięcie w postaci postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności spornej decyzji zapadło [...] maja 2014 r. Z powyższego wynika, że organ nie podejmował niemal żadnych czynności w celu wyjaśnienia sprawy, nie informował wnioskodawców o przyczynach niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie oraz nie wskazywał nowego terminu jej załatwienia, co stało w ewidentnej sprzeczności z regulacją zawartą w art. 35 oraz art. 36 K.p.a. Organ nie przedstawił również żadnych wyjaśnień, które mogłyby usprawiedliwić i uzasadnić naruszenie wskazanych norm prawnych. W tych okolicznościach Sąd również nie znalazł przyczyn, które mogłyby usprawiedliwić bezczynność organu wskazując, że niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy oraz niedopełnienie wobec Skarżących obowiązków wynikających z art. 36 K.p.a., nie wynikało z lekceważącego traktowania Skarżących oraz z nieposzanowania prawa. Dlatego też Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. miała charakter rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do wniosku skargi dotyczącego zobowiązania organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminu Sąd wskazuje że nie jest jego rolą karanie, czy też ocenianie pracowników organów administracji. Regulacja art. 149 P.p.s.a., nie przewiduje rozstrzygnięcia sądu w tym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 200 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.