VI SAB/Wa 38/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-23
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, która wykaże, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, przyznaje się prawo pomocy w zakresie całkowitym. Nawet prowadzenie działalności gospodarczej nie wyłącza możliwości przyznania prawa pomocy, jeśli jej skala i uzyskany dochód nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, co jest związane z realizacją prawa do sądu.Stan faktyczny
Z. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego, w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania przed Urzędem Patentowym RP. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, prowadzi działalność gospodarczą, z której dochód w 2015 r. wyniósł 17 179 zł, a do września 2016 r. 7 518 zł. Posiada dom i zniszczoną nieruchomość wystawione do sprzedaży. Żona otrzymuje emeryturę w kwocie 1506 zł miesięcznie. Skarżący zaznaczył, że środki przeznacza na leki.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego Z. P. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego Z. P. rzecznika patentowego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi Z. P. na przewlekłość postępowania przed Urzędem Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji unieważniającej prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "[...]" ([...]) postanawia: 1. zwolnić skarżącego Z. P. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego Z. P. rzecznika patentowego.
Z. P. (dalej też jako "skarżący") złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz przesłanych dokumentów wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. W roku 2015 jego dochód z tego tytułu sięgnął kwoty 17 179 złotych (przy przychodach na poziomie 140 118 złotych). Do miesiąca września 2016 roku dochód brutto skarżącego wyniósł 7 518 złotych (przy przychodzie na poziomie 104 513 złotych). Na rzecz skarżącego zasądzono także od S. P. rentę alimentacyjną w wysokości 100 złotych miesięcznie. Skarżący wraz z żoną są właścicielami domu z 1982 roku oraz nieruchomości z przełomu XIX i XX wieku, w stanie znacznego zniszczenia, wystawionych do sprzedaży. Żona skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie 1506 złotych miesięcznie. Skarżący zaznaczył, że niewielkie środki, jakie pozostają do dyspozycji jego i żony, starają się oni przeznaczyć na leki.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje przy tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie łącznie dochód netto skarżącego i jego żony oscyluje wokół kwoty dwóch tysięcy złotych. Uwzględniając zwykłe wydatki na bieżące funkcjonowanie skarżącego i jego żony, w tym zaznaczoną przez skarżącego konieczność zakupu leków, uznać należy, iż dochód skarżącego i jego żony nie pozwala im na poczynienie oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. Skarżący co prawda prowadzi działalność gospodarczą, jednakże zarówno jej skala, jak i finalnie uzyskiwany niewielki dochód z tego tytułu, w ocenie rozpoznającego wniosek, nie wyłączają możliwości przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, przyznając prawo pomocy osobie prowadzącej działalność gospodarczą, z woli ustawodawcy jedynymi przesłankami warunkującymi możliwość przyznania prawa pomocy jest sytuacja materialna skarżącego. Prawo pomocy wiąże się bowiem ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Brak środków finansowych nie może stanowić bariery uniemożliwiającej stronie dochodzenie swych naruszonych praw przed sądem (sygn. akt I GZ 444/13).
Zatem, mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację majątkową skarżącego, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Tym samym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło