VI SAB/Wa 40/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi A. R. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie niedoręczenia decyzji ustalającej wynik egzaminu na tłumacza przysięgłego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej A. R. cały uiszczony wpis w kwocie 100 (sto) złotych. A. R. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca) wniosła o zobowiązanie Ministra Sprawiedliwości do doręczenia na piśmie decyzji ustalającej wynik egzaminu na tłumacza przysięgłego, złożonego przez wnioskodawczynię w dniu 19 grudnia 2013 r. (część ustna) w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia i zwrotu akt sprawy temu organowi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła Ministrowi naruszenie prawa, tj. art. 104 § 1 oraz art. 109 § 1 w zw. z art. 1 pkt 1 i art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.) polegające na niedoręczeniu jej – uczestniczce egzaminu państwowego na tłumacza przysięgłego, decyzji administracyjnej rozstrzygającej wynik tego egzaminu. Strona, działając przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. (nadanym u operatora pocztowego w dniu [...] stycznia 2014 r. i doręczonym adresatowi w dniu [...] stycznia 2014 r.) wystąpiła do Ministra Sprawiedliwości o doręczenie na piśmie decyzji ustalającej wynik egzaminu na tłumacza przysięgłego złożonego przez wnioskodawczynię przed Państwową Komisją Egzaminacyjną (powołaną przez Ministra Sprawiedliwości) w dniu [...] listopada 2012 r. (część pisemna) i następnie w dniu [...] grudnia 2013 r. (część ustna). Minister pismem z dnia [...] lutego 2014 r. przekazał wniosek celem załatwienia Przewodniczącemu Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu na tłumacza przysięgłego, powołując się na art. 3 ust. 1 i ust. 8 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "u.z.t.ł."), o czym poinformował pełnomocnika strony. Pełnomocnik, nie podzielając stanowiska Ministra Sprawiedliwości, pismem z dnia [...] lutego 2014 r. (nadanym u operatora pocztowego w dniu [...] lutego 2014 r.) wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne doręczenie na piśmie decyzji ustalającej wynik omawianego egzaminu. Pismem z dnia [...] marca 2014 r. Przewodniczący Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu na tłumacza przysięgłego odmówił wydania żądanej decyzji, wyjaśniając, że ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego nie nakłada na Państwową Komisją Egzaminacyjną obowiązku wydania decyzji ustalającej wynik egzaminu na tłumacza przysięgłego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.z.t.ł. uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego nabywa osoba, która zdała egzamin na tłumacza przysięgłego. Minister Sprawiedliwości ma jedynie obowiązek wydania świadectwa, będącego zaświadczeniem, osobie, która zdała pomyślnie egzamin. Pismo to zostało odebrane przez pełnomocnika strony w dniu 17 marca 2013 r. (według jego oświadczenia). Ponadto Ministerstwo Sprawiedliwości pismem z dnia 28 marca 2014 r. (odebranym przez pełnomocnika skarżącej w dniu 3 kwietnia 2014 r.) poinformowało pełnomocnika wnioskodawczyni, że z mocy art. 3 ust. 8 u.z.t.ł. Minister Sprawiedliwości zapewnia obsługę biurową Państwowej Komisji Egzaminacyjnej i nie ma wpływu na ocenę prac egzaminacyjnych. Pełnomocnik A. R. w dniu 18 kwietnia 2014 r. (data nadania u operatora) złożył skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości. Organ w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Uznał ją za bezzasadną z uwagi na charakter egzaminu na tłumacza przysięgłego i jego wynik, który nie przybiera żadnej z form wymienionych przez art. 3 § 2 pkt 1- 4 p.p.s.a., w odniesieniu do których uprawniona jest skarga na bezczynność, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Wyniki egzaminu na tłumacza przysięgłego nie są ustalane w formie decyzji administracyjnej i czyni to zespół egzaminacyjny. Minister Sprawiedliwości nie posiada w tym zakresie kompetencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25. lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy podkreślić, że art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przewiduje wniesienie skargi na bezczynność organów w wypadkach przewidzianych w pkt 1–4a. Na podstawie powołanego przepisu omawiana skarga przysługuje tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1–3), oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Ponadto skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. A. Kabat, Komentarz do art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w: Dauter B., Gruszczyński B., Kabat A., NIezgódka- Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX, 2013 i powołane tam orzecznictwo oraz stanowisko doktryny). W niniejszej sprawie skarżąca w rzeczywistości domagała się od Ministra Sprawiedliwości wydania (a nie tylko doręczenia) decyzji ustalającej wynik egzaminu na tłumacza przysięgłego. Ustawa o zawodzie tłumacza przysięgłego w art. 3 ust. 1 stanowi, że tworzy się Państwową Komisję Egzaminacyjną powołaną do przeprowadzania egzaminu na tłumacza przysięgłego. Członków Komisji powołuje i odwołuje, w drodze decyzji, Minister Sprawiedliwości, w myśl art. 3 ust. 2 u.z.t.ł. Z przepisu tego wynika, że wyłącznie Państwowa Komisja Egzaminacyjna jest uprawniona do przeprowadzenia egzaminu na tłumacza przysięgłego. Stanowisko to potwierdzają dalsze uregulowania omawianej ustawy, tj. art. 5 ust. 1, który mówi, że uprawnienia do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego nabywa osoba, która zdała egzamin na tłumacza przysięgłego, a nabycie tych uprawnień potwierdza świadectwo wydane przez Ministra Sprawiedliwości (art. 5 ust. 2 u.z.t.ł.). Dopiero po uzyskaniu świadectwa osoba zainteresowana uzyskuje prawo do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, o ile złoży ślubowanie i zostanie wpisana na listę tłumaczy przysięgłych, z mocy art. 6 ust. 1 u.z.t.ł. Osoba, która złożyła ślubowanie podlega z urzędu wpisowi na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 6 ust. 2 u.z.t.ł. W myśl art. 11 ust. 1 u.z.t.ł. Minister może zawiesić tłumacza przysięgłego, a na mocy art. 12 ust. 1 tej ustawy Minister skreśla tłumacza z listy w przypadkach w tym przepisie wskazanych. Z przytoczonych uregulowań zatem wynika, że nabycie prawa wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego (art. 1 ust. 1 u.z.t.ł.) odbywa się w etapach, na których określone podmioty mają określone kompetencje. Egzamin przeprowadza Państwowa Komisja Egzaminacyjna (art. 3 ust. 1 u.z.t.ł. oraz § 2 ust. 1 i 2, § 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowego sposobu przeprowadzenia egzaminu na tłumacza przysięgłego, opubl. Dz. U. Nr 15, poz. 129, oraz § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzania egzaminu na tłumacza przysięgłego, opubl. Dz. U. Nr 15, poz. 127) i ona ustala wynik egzaminu. Na tym etapie Minister tworzy tę Komisję (art. 3 ust. 1 u.z.t.ł.) oraz zapewnia obsługę biurową Komisji (art. 3 ust. 8 u.z.t.ł.). Z przebiegu egzaminu zespół egzaminacyjny przeprowadzający egzamin sporządza protokół, zgodnie z § 12 ust. 1 w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowego sposobu przeprowadzenia egzaminu na tłumacza przysięgłego. Kopia protokołu jest przekazywana Ministrowi Sprawiedliwości, który na jego podstawie wydaje niezwłocznie świadectwa potwierdzające nabycie uprawnień do wykonywania zawodu tłumacza przysięgłego, w myśl § 12 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowego sposobu przeprowadzenia egzaminu na tłumacza przysięgłego. Zatem dopiero po przeprowadzeniu egzaminu i uzyskaniu od Komisji kopii protokołu, Minister Sprawiedliwości nabywa kompetencje do wydania świadectwa osobom, które zdały egzamin (art. 5 ust. 1 i 2 u.z.t.ł.). Ustawa o zawodzie tłumacza nie reguluje ewentualnego sposobu powiadamiania osób, które nie zdały egzaminu na tłumacza przysięgłego. Można uznać, że brak regulacji w tym zakresie jest skutkiem konstrukcji, że od wyników egzaminu na tłumacza przysięgłego nie ma trybu odwoławczego. Ustawa o zawodzie tłumacza takiego trybu nie przewiduje. Nie można odwoływać się w tym zakresie do art. 368 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 637 z późn. zm.) czy art. 78h ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r., poz. 635 z późn. zm.), albowiem w aktach tych wprost przewidziano możliwość wnoszenia odwołań od wyniku egzaminu zawodowego i uregulowano tryb odwoławczy. Z przedstawionych uregulowań wynika, że Państwowa Komisja Egzaminacyjna ustala wyniki egzaminu na tłumacza przysięgłego i od jej ustaleń nie ma trybu odwoławczego. Zatem żądanie w sposób sformułowany przez skarżącą było niedopuszczalne. Należy zauważyć, że argumentację taką przedstawił Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę, jednakże wnosząc o jej oddalenie, mimo że następstwem takiego stanowiska powinien być wniosek o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, a nie jako bezzasadnej. Z powyższych przyczyn skoro wynik egzaminu na tłumacza przysięgłego nie podlega zaskarżeniu, to i skarga na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w tym zakresie jest niedopuszczalna z mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.