VI SAB/Wa 45/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P. na bezczynność Burmistrza Dzielnicy [...] W. w przedmiocie zwrotu kucji gwarancyjnej służącej z tytułu najmu lokalu p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. E. P. wniosła skargę na bezczynność Burmistrza [...] W. polegającą na braku wydania decyzji w przedmiocie zwrotu kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta - stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. -obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 -4. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Zaznaczyć przy tym należy, iż skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (p. Andrzej Kabat "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz" Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, Warszawa, 2006 r., str. 30). Innymi słowy skarga na bezczynność organu przysługuje w sytuacji, w której zobligowany jest on do wydania aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i pomimo ciążącego na nim obowiązku pozostaje w zwłoce. Tym samym nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu administracji publicznej podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Sprawy z zakresu administracji publicznej nie obejmują bowiem tych działań, które rodzą bezpośrednio skutki cywilnoprawne (p. Andrzej Kabat "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz" Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, Warszawa, 2006 r., str. 28). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 lutego 1997 r. (sygn. akt I SA 264/1997), wiadomo, że organy administracji publicznej wykonują swoje zadania w różnych formach prawnych, w tym także w formach cywilnoprawnych. Jednocześnie w cyt. postanowieniu Sąd zaznaczył, iż nie jest właściwy w sprawach należących do właściwości innych sądów, a zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c. do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż kwestie zarówno zawarcia umowy najmu lokalu jaki i wpłacenia przez najemcę kaucji zabezpieczającej pokrycie należności z tytułu najmu lokalu, czy też warunków i terminu jej zwrotu regulowane są przepisami Kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Są to przy tym czynności o charakterze cywilnoprawnym, ze swej natury wykluczające właściwość sądów administracyjnych. Organy wykonawcze gminy nie występują tu bowiem w roli organów administracji publicznej, lecz jako reprezentujący gminę będącą właścicielem lokalu w wykonywaniu jej uprawnień majątkowych z zakresu prawa cywilnego. Tak też wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 1998 r. (sygn. akt II SA/Gd 268/1997, LEX nr 44230), wskazując, iż lokal użytkowy należący do gminy może być oddany w najem lub w dzierżawę wyłącznie na podstawie umowy cywilnoprawnej, a ewentualne spory, jakie mogą powstać na tym tle, są rozstrzygane przez sądy powszechne. Tym samym również sprawę zwrotu kaucji mieszkaniowej indywidualnemu najemcy uregulowaną w art. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, jako immanentnie związaną z umową najmu lokalu, zakwalifikować należy do spraw o charakterze cywilnoprawnym (tak też w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 listopada 2006 r. sygn. akt II SA/Wr 453/06, LEX nr 297171). Mając powyższe na względzie, w sytuacji gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.