VI SAB/Wa 5/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi E. M. na bezczynność Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w stwierdzeniu nieważności decyzji postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej E. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. VI SAB/Wa 5/15 UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] stycznia 2015 roku E. M., zwana dalej skarżącą, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność KROZ PIIB w załatwieniu sprawy - podania (żądania) z dnia [...] października 2014 r. stwierdzenia nieważności decyzji OROZ [...] OIIB w P. NR [...] Nr sprawy: [...] z dnia [...].03.2014 r. Podnosząc zarzut naruszenia art. 12 i art. 35 § 3 kpa przez ich niezastosowanie wniosła o: 1 wydanie stosownego orzeczenia przez KROZ PUB w przedmiotowej sprawie tj. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2. uwzględnienie skargi na bezczynność KROZ PUB i zobowiązanie KROZ PUB do załatwienia sprawy w określonym przez WSA w Warszawie terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez KROZ PUB w trybie autokontroli, 3. stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie - bezczynność - miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. wymierzenie KROZ PUB grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa, 5. zasądzenie od KROZ PIIB na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie 357 zł [wynagrodzenia pełnomocnika 240 zł (1 x stawka minimalna), kosztów sądowych - wpisu 100 zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej 17 zł). W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że od wniesienia podania minęły ponad dwa miesiące, a sprawa, która powinna być załatwiona niezwłocznie nie tylko, że nie została załatwiona, ale organ nie podjął do tej pory jakiejkolwiek czynności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako złożonej przez osobę nie posiadającej legitymacji procesowej zgodnie z art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do jej złożenia, bowiem zgodnie z art. 28 k.p.a osoba ta nie jest stroną toczącego się postępowania administracyjnego przed Krajowym Rzecznikiem Odpowiedzialności Zawodowej, ewentualnie o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] lutego 2014 r. E. M. złożyła wniosek (skargę) na technika budowlanego Z. D., który kierował budową budynku mieszkalnego i zbiornika bezodpływowego w K. Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. umorzył postępowanie. W dniu [...] października 2014 r. wpłynęło bezpośrednio do Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej pismo E. M. z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji okręgowego rzecznika na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 k.pa. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej PUB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Okręgowego Rzecznika [...] Okręgowej Izby Inżynierów. Oran, powołując się na stanowisko judykatury i doktryny, wywiódł, że osoba składająca wniosek, skargę lub informację powodującą wszczęcie z urzędu postępowania wyjaśniającego w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie interesu prawnego (obowiązku prawnego) w rozstrzygnięciu o odpowiedzialności zawodowej innego podmiotu nie posiada, nie jest ona stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odpowiedzialności zawodowej. Stroną tego postępowania jest tylko członek izby samorządu zawodowego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające, ponieważ orzeczenie w przedmiocie ukarania w sprawie odpowiedzialności zawodowej wpływa wyłącznie na jego sferę prawną. Osoba nie będąca stroną postępowania wyjaśniającego w trybie odpowiedzialności zawodowej, do której nie została skierowana decyzja nr [...] Okręgowego Rzecznika [...] OIIB, nie ma interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji, a zatem nie jest w rozumieniu art. 28 k.p.a. stroną postępowania nadzwyczajnego prowadzonego na podstawie art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. Ponadto organ Krajowego Rzecznika, wbrew twierdzeniom skarżącej, dokonał rozstrzygnięcia decyzją nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Okręgowego Rzecznika [...] Okręgowej Izby Inżynierów w dniu [...] grudnia 2014 r. W związku z tym nie ma podstaw do twierdzenia, iż doszło do bezczynności w załatwieniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej PUB odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Okręgowego Rzecznika [...] Okręgowej Izby Inżynierów. Decyzja ta nie została doręczona skarżącej. Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). W myśl art. 149 P.p.s.a. istota skargi na bezczynność polega na tym, że sąd, uwzględniając taką skargę, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 w związku z ust. 1-4a P.p.s.a. zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego możliwe jest tylko w takim zakresie, w jakim możliwe jest zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów. Przepisy te określają przedmioty zaskarżenia, wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a tym samym zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Zatem skarga na bezczynność jest pochodną skargi na określone prawne formy działania organów administracji publicznej. Oznacza to, że skarga na bezczynność organów zasadna może być tylko w tych przypadkach, w których organy zobowiązane do wydania decyzji i postanowień, bądź do dokonania określonej czynności, z ustawowego obowiązku nie wywiążą się w określonym terminie. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest bowiem określony akt lub czynność, lecz niepodejmowanie przez organ administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (patrz: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2004, str. 27-28). Sąd może więc uwzględnić skargę na bezczynność organu wyłącznie wówczas, gdy organ ten pozostaje w zwłoce mimo, iż miał obowiązek podjąć działanie we wskazanej formie i w określonym przez prawo terminie. Czynność doręczenia nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a P.p.s.a. Nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ten ostatni przepis odnosi się bowiem do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone tam skutki prawne. Czynność doręczenia zaś nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Doręczenie jest czynnością procesową polegającą jedynie na przekazaniu stronie wydanego już w sprawie rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. II OSK 714/2005, oraz postanowienia z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 438/08 i z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 418/11). Niewykonanie takiej czynności nie jest natomiast bezczynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi, o jakiej mowa w tym przepisie. Sąd uwzględniając skargę w oparciu o art. 149 P.p.s.a,. może zobowiązać organ jedynie do wydania decyzji we wskazanym znaczeniu. Przedmiotem takiego wyroku nie może być natomiast samo doręczenie czy niedoręczenie decyzji (zob. postanowienie NSA z dnia 14 marca 2013 r. sygn. FSK 48/13). Brak właściwości sądu administracyjnego wyłącza zastosowanie lub odmowę zastosowania środków przewidzianych omawianą ustawą. Wynika to expressis verbis z art. 58 § 1 P.p.s.a, który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W sprawach nieobjętych właściwością sądów administracyjnych wyłącznie dopuszczalnym sposobem rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej jest postanowienie o odrzuceniu skargi (por. glosa B. Adamiak do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r. sygn. OSK 547/04, publ. OSP nr 5 z 2006 r.). Uwzględniając fakt, że Sąd administracyjny ma obowiązek badania dopuszczalności skargi z urzędu na każdym etapie rozpoznawanej sprawy należało stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga - jako niedopuszczalna - podlegała na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., odrzuceniu.