VI SAB/Wa 5/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi D. D. na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w S. w przedmiocie niepodjęcia uchwały o wpisie na listę aplikantów adwokackich 1. stwierdza, że Okręgowa Rada Adwokacka w S. dopuściła się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Okręgowa Rada Adwokacka w S. na rzecz skarżącego D. D. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi z [...] grudnia 2019 r., wniesionej przez D.D.(dalej: "Strona", "Skarżący") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest zarzucana bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w "(...)" (dalej: "Rada", "ORA w [...]"), w sprawie rozpatrzenia wniosku z [...] października 2019 r. o wpis Strony na listę aplikantów adwokackich. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że w związku z uzyskaniem pozytywnego wyniku egzaminu na aplikację adwokacką w 2019 r., złożył [...] października 2019 r., w ORA w "(...)"wniosek o wpis na listę aplikantów adwokackich. Termin 30 dniowy o którym mowa w art. 75 ust. 6 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1513, dalej: "P.a.") – bez jakiegokolwiek powiadomienia ze strony ORA – upłynął 7 listopada 2019 r. Dopiero 18 listopada 2019 r., w czterdziestym drugim dniu od złożenia wniosku, Skarżący został wezwany na rozmowę i składanie wyjaśnień [...] grudnia 2019 r. w siedzibie ORA w "(...)"- w siedemdziesiątym pierwszym dniu od złożenia wniosku. Skarżący dodał, że 19 listopada odmówiono mu wglądu do akt sprawy. Możliwość taką, jak wyjaśnił, uzyskał w pięćdziesiątym piątym dniu postępowania. Skarżący wskazał następnie, że 17 grudnia 2019 r., po przesłuchaniu przez wieloosobowe zgromadzenie członków ORA, został zobowiązany w terminie 14 dni do złożenia dokumentów nie mających związku z prowadzeniem postępowania o wpis na listę aplikantów adwokackich. Skarżący podkreślił, że odmówiono mu złożenia powyższych dokumentów bezpośrednio po zakończeniu przesłuchania. Skarżący wskazał, że 19 grudnia 2019 r. przesłał drogą elektroniczną, jak też tradycyjną wymagane dokumenty, a następnie 20 grudnia 2019 r. przesłał drogą elektroniczną jak też tradycyjną pismo wyrażające jego zaniepokojenie z powodu przewlekłości postępowania i związanej z nim szkody w postaci utraty możliwości odbywania aplikacji adwokackiej w 2020 r. Skarżący podkreślił, że 2 stycznia 2020 r., odbywa się pierwsze szkolenie aplikantów, a na 9 stycznia 2020 r., przewidziane jest ślubowanie, natomiast w sprawie Skarżącego nie podjęto przedmiotowej uchwały. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że: 1) bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 2) bezczynność spowodowała szkodę w postaci utraty możliwości odbywania aplikacji adwokackiej w 2020 r., 3) w przypadku podjęcia uchwały o odmowie wpisu na listę aplikantów adwokackich bezczynność organu uniemożliwiła odbywanie aplikacji adwokackiej w sytuacji uwzględnienia odwołania przez instancje wyższe. W odpowiedzi na skargę Rada wskazała, na niedopuszczalność skargi z tego powodu, że nie została ona poprzedzona ponagleniem Skarżącego, co skutkować powinno jej odrzuceniem. Rada następnie wskazała, że zarzucana przez Skarżącego bezczynność organu nie miała miejsca. Wprawdzie wniosek Skarżącego nie został rozpoznany w terminie 30 dni od jego złożenia, to jednak wynikało to z konieczności zebrania dodatkowego materiału pozwalającego na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny przesłanki wpisu na listę aplikantów adwokackich, jaką jest rękojmia należytego wykonywania obowiązków aplikanta. ORA w "(...)", będąca organem kolegialnym, procedowała w sprawie wniosku zainteresowanego na trzech kolejnych posiedzeniach: 12 listopada 2019 r., 17 grudnia 2019 r. i 14 stycznia 2020 r. Zgodnie z Regulaminem działania organów adwokatury i organów izb adwokackich, posiedzenia okręgowej rady adwokackiej odbywają się raz w miesiącu. Rada wyjaśniła, że na posiedzeniu ORA 14 stycznia 2020 r. podjęta została uchwała o odmowie dokonania wpisu Skarżącego na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w [...], a uzasadnienie tej uchwały przedstawia szczegółowo przebieg postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o wpis, a także prezentuje przyjęte przez organ ustalenia. Rada wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na fakt podjęcia uchwały w przedmiocie wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku Rady o odrzucenie skargi z tego powodu, że nie została ona poprzedzona ponagleniem Skarżącego, należy wskazać, że istotnie zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W niniejszej sprawie Skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu, wystąpił z pismem z 20 grudnia 2019 r. do Rady, w którym wyraził swoje zaniepokojenie przedłużającym się postępowaniem w sprawie z wniosku Skarżącego z [...] października 2019 r., opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał na ryzyko i konsekwencje nierozpoznania ww. wniosku przed 1 stycznia 2020 r., kiedy to rozpoczyna się rok szkoleniowy aplikantów adwokackich. Sąd stwierdza, że powyższe pismo Skarżącego mieści się w kategorii ponaglenia, o którym mowa w art. art. 53 § 2b P.p.s.a., w związku z czym Skarżący spełnił wymóg opisany w tym przepisie, od którego uzależniona jest możliwość wniesienia do sądu skargi na bezczynność organu. Z omawianego pisma w sposób jednoznaczny wynika intencja zobligowania Rady do szybkiego załatwienia sprawy Skarżącego. Podkreślenia wymaga, że o charakterze pisma decyduje nie jego nazwa, ale jego treść, przy czym niezależnie od tego, jakie oznaczenie nada mu strona, pismo winno być rozpoznane zgodnie z intencją strony zawartą w jego treści (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I OZ 791/10 oraz z 26 lutego 2020 r. sygn. akt II OSK 416/20). Z powyższych względów brak jest podstaw do odrzucenia skargi Skarżącego. Analizując przebieg postępowania przed Radą zainicjowanego wnioskiem Skarżącego z [...] października 2019 r., o wpis Skarżącego na listę aplikantów adwokackich, należy wskazać, na przebieg postępowania przed Radą w niniejszej sprawie zawarty w uchwale "(...)"z "(...)" stycznia 2020 r. Wynika z niej, że [...] października 2019 r. do ORA w "(...)"wpłynął wniosek Skarżącego o wpis na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w "(...)", a zgodnie z zaplanowanymi czynnościami ORA w "(...)"wszystkie wnioski o wpis na listę aplikantów adwokackich złożone przez osoby, które zdały egzamin wstępny na aplikację adwokacką we wrześniu 2019 r., a zainteresowane odbywaniem aplikacji w Izbie [...], rozpoznawała na posiedzeniu 12 listopada 2019 r. , w tym także wniosek Skarżącego. Rozpoznanie wniosku Skarżącego zostało odroczone do następnego posiedzenia z uwagi na konieczność zgromadzenia dodatkowego materiału niezbędnego do oceny przesłanki rękojmi należytego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Rada postanowiła wezwać kandydata na kolejne posiedzenie celem odebrania od niego wyjaśnień, a ponadto Rada postanowiła zwrócić się do adwokatów wykonujących zawód w "(...)"z prośbą o udzielenie informacji na temat kandydata i prowadzonej przez niego działalności. Rada dokładnie opisała czynności jakie podjęła w związku z oceną przesłanki rękojmi należytego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Wskazała, że 14 listopada 2019 r. wysłała do Skarżącego pismo informujące go, że rozpoznanie wniosku zostało odroczone do następnego posiedzenia wyznaczonego na 17 grudnia 2019 r. z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału niezbędnego do oceny przesłanki wpisu wskazanej w art. 65 pkt 1 w zw. z art. 75 P.a. oraz, że sprawa wniosku Skarżącego była rozpoznawana na posiedzeniu ORA w "(...)"17 grudnia 2019 r., podczas którego odbyło się wysłuchanie wnioskodawcy. W trakcie tej czynności Skarżący oświadczył, że kwestionuje zarzuty stawiane przez autorów pism, w tym przez adwokatów, do których zwróciła się Rada, gdyż nie są one zgodne z prawdą. Rada dalej wskazała, że w związku z informacjami podanymi przez wnioskodawcę, zobowiązała go do dostarczenia w terminie 14 dni wskazanych dokumentów i z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego sprawy, postanowiła odroczyć rozpoznanie wniosku Skarżącego do najbliższego posiedzenia. Pismem z 2 stycznia 2020 r., zawierającym informacje o jakich mowa w art. 10 K.p.a., Skarżący został poinformowany, że uchwała w sprawie jego wniosku zapadnie na posiedzeniu ORA w "(...)"14 stycznia 2020 r. W ocenie Sądu Rada wykazała, że w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego niezbędnego do oceny, czy Skarżący wnioskujący o wpisanie go na listę aplikantów adwokackich spełnia przesłankę z art. 65 pkt 1 P.a. Zgodnie z tym przepisem w związku z art. 75 ust. 2 P.a., aplikantem adwokackim może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 65 pkt 1-3,a więc również jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Wymóg spełnienia tej przesłanki przez osobę wnioskującą o wpisanie jej na listę aplikantów adwokackich obligował Radę do zweryfikowania informacji o prowadzeniu przez Skarżącego działalności gospodarczej w zakresie usług prawniczych i używania w kontaktach ze swoimi klientami oraz w informacjach zamieszczanych w Internecie tytułu "adwokat". Tylko po wyjaśnieniu tych okoliczności możliwa była ocena, czy Skarżący spełnia przedmiotową przesłankę i daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków aplikanta adwokackiego. Niemniej jednak, z art. 75 ust. 6 P.a. wynika, że okręgowa rada adwokacka podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę aplikantów adwokackich w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Tymczasem, jak to zostało wcześniej wskazane, wniosek Skarżącego o wpisanie go na listę aplikantów adwokackich wpłynął do Rady 8 października 2019 r., a Rada po raz pierwszy rozpoznawała ten wniosek na posiedzeniu 12 listopada 2019 r. Termin ustawowy, o którym mowa w cyt. art. 75 ust. 6 P.a. na rozpatrzenie wniosku Skarżącego z 8 października 2019 r. upłynął 7 listopada 2019 r. i w tym terminie Rada nie podjęła żadnych czynności zmierzających do jego załatwienia. Oznacza to w sposób bezsporny, że przez ustawowo uregulowany okres na rozpoznanie wniosku o wpisanie wnioskodawcy na listę aplikantów adwokackich, Rada w niniejszej sprawie pozostawała w bezczynności. Wnikliwe i konieczne w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające zostało, w istocie rzeczy, faktycznie rozpoczęte na posiedzeniu Rady 12 listopada 2019 r., a więc po upływie terminu, w którym co do zasady wniosek Skarżącego powinien zostać załatwiony. Usprawiedliwieniem dla takiego działania nie może być organizacja pracy Rady i kolegialny charakter tego organu, właśnie ten organ bowiem – kolegialny – jest adresatem normy wynikającej z art. 75 ust. 6 P.a. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że rozpoznając wniosek Skarżącego z 8 października 2019 r., o wpisanie go na listę aplikantów adwokackich, Rada nie podejmując do 12 listopada 2019 r., żadnych czynności zmierzających do rozpoznania tego wniosku, dopuściła się zarzucanej przez Skarżącego bezczynności. Z tych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a oraz art. 200 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie zobowiązał Rady do wydania w określonym terminie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ponieważ Rada wydała uchwałę "(...)"z "(...)" stycznia 2020 r. o odmowie dokonania wpisu Skarżącego na listę aplikantów adwokackich Izby Adwokackiej w "(...)", załatwiająca sprawę zainicjowaną wnioskiem Skarżącego z 8 października 2019 r. Brak było zatem podstawy do zobowiązania Rady do wydania w określonym terminie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Sąd uznał że bezczynność Rady nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ponieważ, jak to zostało wcześniej wyjaśnione, w świetle art. 65 pkt 1 w związku z art. 75 ust. 2 P.a., Rada była zobligowana do przeprowadzenia wnikliwego postępowanie wyjaśniającego, czy Skarżący spełnia przesłankę wynikającą z tych przepisów i ostatecznie podjęła w tym kierunku niezbędne czynności. Pozostałe wnioski Skarżącego dotyczące stwierdzenia, że bezczynność spowodowała szkodę w postaci utraty możliwości odbywania aplikacji adwokackiej w 2020 r. i, że w przypadku podjęcia uchwały o odmowie wpisu na listę aplikantów adwokackich bezczynność organu uniemożliwiła odbywanie aplikacji adwokackiej w sytuacji uwzględnienia odwołania przez instancje wyższe, nie mieszczą się w zakresie rozstrzygnięcia Sądu, o którym mowa w art. 149 P.p.s.a.