VI SAB/Wa 53/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. z siedzibą w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej, S. z siedzibą w W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Skarżąca, S. z siedzibą w W. pismem z 15 sierpnia 2020 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej SKO) w przedmiocie rozpoznania ponaglenia z [...] marca 2020 r. na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. B., w celu prowadzenia robót polegających na budowie zjazdu z ul. B., czyli z działki nr ew. [...] z obrębu [...], na teren inwestycji położonej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. M. w W.. Ponaglenie złożone zostało na podstawie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 dalej k.p.a.). W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu [...] grudnia 2019 r. wystąpiła do Prezydenta [...]: - z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. B. w W. w obrębie działki nr ew. [...] wzdłuż działek nr ew. [...] i nr ew. [...] z obrębu [...], w celu prowadzenia robót polegających na budowie zjazdu z ul. B. i w związku z tym przebudowie chodnika oraz budowie zatoki parkingowej; - z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie, w okresie od 14 do 16 stycznia 2020 r., pasa drogowego ul. B. w W., w celu prowadzenia robót polegających na budowie zjazdu z ul. B., czyli z działki nr ew. [...] z obrębu [...], na teren inwestycji położonej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] i w związku z tym również przebudowie istniejącego chodnika. W dniu [...] lutego 2020 r. Prezydent [...] wydał postanowienie nr [...], którym odmówił skarżącej wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania zezwolenia, w okresie od 14 do 17 stycznia 2020 r., na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. B., w celu prowadzenia robót polegających na przebudowie istniejącego chodnika i budowie zjazdów w rejonie ul. B. na dz. ew. [...] z obrębu [...], na teren inwestycji położonej na dz. ew. [...] i nr ew. [...] z obrębu [...] oraz budowie zatoki postojowej dla służb komunalnych. Jak wskazuje skarżąca, do dnia wniesienia skargi Prezydent [...] nie wydał jakiegokolwiek orzeczenia w sprawie drugiego z ww. wniosków, dlatego też pismem z [...] marca 2020 r. wniosła do SKO ponaglenie. W dniu [...] maja 2020 r. SKO wydało postanowienie nr [...], którym to uznało wniesione przez skarżącą ponaglenie za niezasadne z uwagi na wydane w dniu [...] lutego 2020 r. postanowienie nr [...]. Skarżąca podkreśla, że wniesione przez nią ponaglenie z [...] marca 2020 r. odnosiło się do drugiego z ww. wniosków a zatem postanowienie z [...] maja 2020 r. dotyczące w całości pierwszego z wniosków uznać należy za bezprzedmiotowe. Nadmienia również, że pomimo upływu ponad trzech miesięcy SKO nie rozpoznało ponaglenia na nierozpoznanie wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie, w okresie od 14 do 16 stycznia 2020 r., pasa drogowego ul. B. w W., w celu prowadzenia robót polegających na budowie zjazdu z ul. B., czyli z działki nr ew. [...] z obrębu [...], na teren inwestycji położonej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] i w związku z tym również przebudowie istniejącego chodnika. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Organ przyznał jednocześnie, że postanowienie Prezydenta [...] z [...] lutego 2020 r. nr [...] dotyczyło wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ul. B. w W. w obrębie działki nr ew. [...] wzdłuż działek nr ew. [...] i [...] z obrębu [...], w celu prowadzenia robót polegających na budowie zjazdu z ul. B. i w związku tym przebudowie chodnika oraz budowie zatoki parkingowej. Drugi wniosek skarżącej o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi gminnej ul. B., w celu prowadzenia robót polegających na budowie zjazdu z ul. B., czyli z działki nr ew. [...] z obrębu [...] na teren inwestycji położonej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. M. w W. nadal pozostaje nierozpoznany. Wyjaśnił, że omyłkowo potraktowano oba wnioski jako jeden wniosek i uznano, że został on rozpatrzony postanowieniem z [...] lutego 2020 r. nr [...]. W ocenie organu, na obecnym etapie postępowania, brak jest podstawy prawnej do zmiany lub wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia z [...] lutego 2020 r., jak również nie można ponownie rozpoznać ponaglenia z [...] marca 2020 r., dlatego też zważywszy na zaistniałą sytuację, skarżącej przysługuje ponowne ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. lub skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Prezydenta [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Na wstępie podkreślić należy, że każdorazowo merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek Sąd uznał, że skarga nie jest dopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a p.p.s.a.) oraz sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Złożona skarga dotyczy bezczynności SKO w [...] w przedmiocie rozpoznania ponaglenia złożonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Środek prawny uregulowany w tym przepisie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Skuteczne wniesienie ponaglenia wszczyna incydentalne postępowanie w sprawie stwierdzenia bezczynności lub w sprawie stwierdzenia przewlekłości, które kończy wydanie postanowienia i stanowi postępowanie incydentalne, odrębne od postępowania właściwego. Wniesienie ponaglenia jest również niezbędną do wyczerpania przesłanką złożenia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy. Należy podkreślić, że rozpoznanie ponaglenia jest sprawą odrębną od właściwego postępowania, choć niewątpliwie z nią powiązaną. Przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia wydawanego przez organ, do którego wniesiono ponaglenie (por. art. 37 § 3 k.p.a.). Skoro zaś prawodawca nie przewidział możliwości wnoszenia zażalenia czy innego środka zaskarżenia na tego typu rozstrzygnięcie stwierdzić należy, że nie przysługuje na nie również skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji przyjąć należy, że skarga ta będzie niedopuszczalna zarówno od postanowienia kończącego postępowanie z przyczyn procesowych, jak również merytorycznie rozpatrującego ponaglenie. Rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 37 k.p.a. nie kończy postępowania, ani nie rozstrzyga sprawy administracyjnej, co do jej istoty. Z uwagi na to, że postanowienie wydane w sprawie wniesionego ponaglenia nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, skargę na bezczynność organu w rozpoznaniu ponaglenia uznać należy za niedopuszczalną (por. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była bezczynność SKO w [...] w rozpoznaniu ponaglenia skarżącej z [...] marca 2020 r. w zakresie, w jakim dotyczyło ono skierowanego do Prezydenta [...] wniosku z [...] grudnia 2019 r. o wydanie zezwolenia na zajęcie, w okresie od 14 do 16 stycznia 2020 r., pasa drogowego ul. B. w W. w celu prowadzenia robót polegających na budowie zjazdu z ul. B., czyli z działki nr ew. [...] z obrębu [...], na teren inwestycji położonej na działce nr ew. [...] z obrębu [...] i w związku z tym również przebudowie istniejącego chodnika. Jak wskazano powyżej, kwestia ponaglenia pozostaje poza właściwością rzeczową sądów administracyjnych i nie mieści się we wskazanym na wstępie zakresie uregulowanym w art. 3 ust. 2 p.p.s.a. Jak już wcześniej wskazano ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a., nie ma charakteru środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter incydentalny (wpadkowy), nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a także nie kończy postępowania w sprawie. Niezależnie zatem od pozytywnego lub negatywnego stanowiska organu wyższego stopnia, strona może wnieść skargę na bezczynność organu lub przewlekłość prowadzonego postępowania. Z tych też względów, złożenie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. stanowi wyłącznie warunek formalny do wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego. W sprawach bezczynności organu lub przewlekłości prowadzonego postępowania istotne znaczenie ma nie tyle sposób rozpatrzenia ponaglenia złożonego w trybie art. 37 k.p.a., ale sam fakt dopełnienia takiej czynności przez stronę. Złożenie takiego ponaglenia wywiera więc skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu (Prezydenta [...]) pozostającego w zwłoce lub przewlekłość. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., skargę w niniejszej sprawie odrzucił, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.