VI SAB/Wa 56/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Sp. j. z siedzibą w J. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie stosowania postanowień niedozwolonych w umowach postanawia odmówić przywrócenia terminu S. Sp. j. z siedzibą w J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w przedmiocie stosowania postanowień niedozwolonych w umowach. Zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2019 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi poprzez wskazanie z imienia i nazwiska oraz pełnionej w spółce funkcji kto podpisał się pod skargą oraz nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (ewentualnie pobranego w oparciu o art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym wydruku komputerowego), z którego wynika sposób oraz osoby umocowane do działania w jej imieniu, obejmującego swym zakresem czasowym dzień wniesienia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej Spółce w dniu 29 sierpnia 2019 r., zatem termin na wykonanie wezwania upływał w dniu 5 września 2019 r. Pismem nadanym w dniu 11 września 2019 r. skarżąca złożyła wniosek o przewrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi jednocześnie uzupełniając te braki. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że odbioru przesyłki dokonał L. J., który nie jest osobą upoważnioną do odbierania przesyłek pocztowych w imieniu Spółki. Wezwanie Sądu zostało przekazane osobą reprezentującym Spółkę dopiero w dniu 9 września 2019 r., a więc po upływie 7-dniowego terminu i w tym dniu skarżąca dowiedziała się o treści wezwania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1803 ze zm., zwana dalej p.p.s.a), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w świetle art. 86 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Brzmienie przywołanego przepisu art. 86 p.p.s.a. wskazuje, że przywrócenie terminu możliwe jest wyłącznie w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. A zatem brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Jednocześnie artykuł 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). Ponadto, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r. II CRN 448/71 - OSPiKA 1972 z. 7-8 poz. 144). Brak winy oznacza więc sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08). Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Inaczej mówiąc, nieuwaga bądź zaniedbanie leżące po stronie skarżącego nie może być zakwalifikowane jako przesłanka wyłączająca brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. We wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi skarżąca wskazała, że odbioru przesyłki dokonał L. J., który nie jest osobą upoważnioną do odbierania przesyłek pocztowych w imieniu Spółki. Wezwanie Sądu zostało przekazane osobą reprezentującym Spółkę dopiero w dniu 9 września 2019 r., co nastąpiło już po upływie terminu do wykonania wezwania W ocenie Sądu wskazane okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia uzupełnienia braków formalnych skargi. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania do usunięcia baraków formalnych skargi, wezwanie to zostało doręczone na adres wskazany w skardze, który jest adresem siedziby skarżącej Spółki. Odbiór korespondencji kwitował J. L., który jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest upoważnionym pracownikiem. Powyższe fakty stoją w sprzeczności z twierdzeniami strony zawartymi we wniosku o przywrócenie terminu, a twierdzenia te nie zostały poparte żadnymi dowodami. W świetle orzecznictwa uchybienia w organizacji przyjmowania i obiegu korespondencji podmiotu będącego przedsiębiorcą spoczywają na tym podmiocie, co oznacza, że uchybienia te nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do przywrócenia uchybienia terminu (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] lutego 1998 r. sygn. akt [...]). Równocześnie należy podkreślić, że w przypadku, gdy strona zleca wykonanie określonej czynności zatrudnionemu przez siebie pracownikowi, wina pracownika, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu jest tożsama z winą jednostki organizacyjnej go zatrudniającej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2009 r. sygn. akt II OZ 81/09). Niezachowanie więc należytej staranności przez pracownika pociąga za sobą również konsekwencje dla podmiotu, w którym pracownik ten jest zatrudniony. Przesłanką do przywrócenia terminu nie może być zatem zaniedbanie osób, którym skarżąca powierzyła przyjmowanie korespondencji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że jeżeli strona korzysta z pomocy osób trzecich przy prowadzeniu własnych spraw, to zaniedbania osób, którymi się posługuje, obciążają ją samą, a więc nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Skarżąca jako profesjonalny podmiot prowadzący działalność gospodarczą i należycie dbająca o swoje interesy, powinna zadbać o należyte wykonywanie czynności, które zleca osobom przez siebie zatrudnionym. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., FZ 713/04, LEX nr 302279 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., I SAB/Wa 78/05, LEX nr 192260). Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2012 r., I FZ 13/12, LEX nr 1136361). Z powyższych względów Sąd uznał, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.