VI SAB/Wa 6/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. W. w przedmiocie bezczynność Ministra Transportu w zakresie wydania decyzji w sprawie nakazania importerowi samochodów podłączenia prawego tylnego światła przeciwmgłowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie bezczynności organu; 2. odrzucić skargę w pozostałym zakresie. Pan A, W, w skardze z dnia 6 lipca 2005 r. zwrócił się do Ministra Infrastruktury o wydanie decyzji zobowiązującej K. Sp. z o. o. do przestrzegania ustawy Prawo o ruchu drogowym i homologacji pojazdów, a także nakazania importerowi podłączenia prawego tylnego światła przeciwmgłowego [...] w pojazdach sprowadzonych na teren Polski. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że zamówił w K. Sp. z o. o. samochód marki [...], w którym prawe tylne światło przeciwmgłowe [...] było niepodłączone. Domagał się podłączenia tego światła w ramach gwarancji, jednak za usługę musiał zapłacić 153,87 zł. Organy administracji (Minister Infrastruktury, Minister Transportu i Budownictwa) potraktowały tą skargę jako skargę w trybie art. 227 k.p.a. i w tym kierunku prowadziły postępowanie. Z licznej korespondencji wynika, że zgodnie z § 2 poz. 13 Załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r., Nr 32, poz. 262, z późn. zm.) liczba świateł przeciwmgłowych tylnych w pojazdach samochodowych, z wyjątkiem motocykli, powinna wynosić jeden lub dwa. Zgodnie z tymi przepisami, gdy pojazd wyposażony jest w jedno światło przeciwmgłowe, to powinno być ono umieszczone po lewej stronie lub pośrodku pojazdu. W przypadku, gdy pojazd posiada dwa światła przeciwmgłowe, powinny one znajdować się po lewej i po prawej stronie pojazdu. Ponadto organy poinformowały Pana A.W., że inne kwestie sporne, dotyczące wyposażenia pojazdu w światła przeciwmgielne ma prawo rozstrzygać przed sądem powszechnym. Działania organów nie zakończyły się wydaniem decyzji. Pan A. W. potraktował działania organów – pisemne wyjaśnienia, jako ich bezczynność, złożył w dniu 27 grudnia 2005 r. skargę na byłego Ministra Infrastruktury RP kierowaną do Prezesa Rady Ministrów. A następnie skierował w dniu 25 stycznia 2006 r. pismo do Radcy Prezesa Rady Ministrów z prośbą o spowodowanie aby upoważniona przez Ministra Transportu i Budownictwa osoba wydała ostateczną decyzją utrzymującą w mocy jego skargę. W dniu 9 lutego 2006 r. Pan A. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Transportu i Budownictwa w zakresie jego skargi z dnia 6 lipca 2005 r. Ponadto wniósł: 1. skargę z mocy art. 57 § 1 na nieprzestrzeganie przepisów prawa; a) art. 30 Ustawy Prawo o Ruchu Drogowym, b) Homologacji pojazdów. Załącznik Nr 5 poz. 29, 30 i 31 z dnia 15 stycznia 2004 r. Kancelarii Rady Ministrów dot. załącznika Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie homologacji pojazdów samochodowych i przyczep str. 327 (Dz. U. Nr 5, poz. 30), c) Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. Rozdział 3 - Światła § 12.1. pkt 13, 2. skargę na naruszenie interesu publicznego i prywatnego oraz pozbawienie praw nabytych w zakresie bezpieczeństwa pojazdu samochodowego na drogach publicznych wyposażonego w tylne światła przeciwmgłowe. W uzasadnieniu skarżący podał, że: [...]w produkcji fabrycznej jest zaprogramowany i wyposażony w tylne światła przeciwmgłowe lewe [...] i prawe [...]. Importer K. Sp. z o.o. przy zamówieniu i sprowadzeniu do Polski pojazdu samochodowego nie żąda podłączenia elektrycznego prawego tylnego światła przeciwmgłowego [...] zgodnie z przepisami Ustawy Prawo o Ruchu Drogowym i Homologacji pojazdów. W ramach gwarancji właściciel pojazdu żądając od importera podłączenia elektrycznego tylnego prawego światła przeciwmgłowego [...], był zmuszony za wkręcenie żarówki i podłączenie przewodu prądowego, zapłacić za usługę co jest niezgodne z prawem stanowionym. Importer powoływał się na Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. Strona wnosząca skargę zwraca uwagę, że we wszystkich trzech źródłach prawa jak Ustawa, Homologacja i Rozporządzenie Ministra Infrastruktury wymienia się: "... tylne światła przeciwmgłowe" zawsze w liczbie mnogiej czyli dwa światła, a nie w liczbie pojedynczej czyli jedno światło przeciwmgłowe. Nadinterpretacja organu administracji załącznika Nr 6 z tabelą do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 31 grudnia 2002 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 626) jest niezgodna z prawem. Skarżący cytuje zapis w tabeli Nr 6 w poz. 13 – przeciwmgłowe tylne, w liczbie porządkowej 9 wydrukowano: "jeżeli jest jedno światło, powinno być umieszczone po lewej stronie lub pośrodku pojazdu; jeżeli są dwa światła - po obu stronach pojazdu". [...] posiada dwa tylne światła przeciwmgłowe, a więc muszą być podłączone dwa światła. Nieprzestrzeganie prawa o światłach przeciwmgłowych przez organ administracji i dopuszczenie do sprzedaży przez importera pojazdów samochodowych, które fabrycznie są wyposażone w dwa tylne światła przeciwmgłowe tylko o jednym świetle przeciwmgłowym, może wyrządzić znaczne szkody w ruchu drogowym i trudne do odwrócenia skutki materialne oraz społeczne. W przeświadczeniu o stosowaniu Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, który według Prezesa NSA i Rzecznika Praw Obywatelskich ma obowiązywać, skarżący wnosił o rozstrzygnięcie w ramach kontroli sądowej, aby administracja publiczna nie utrudniała i ograniczała korzystanie z należnego prawa oraz nakazała importerowi wprowadzać na rynek polski [...] z podłączonymi dwoma tylnymi światłami przeciwmgłowymi. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu wniósł o umorzenie postępowania i wyjaśnił, że: Minister Transportu (jako następca prawny Ministra Infrastruktury, a następnie Ministra Transportu i Budownictwa) nie będąc kompetentnym w przedmiotowej sprawie, postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) zwrócił stronie jej skargę z dnia 6 lipca 2005 r. i w ten sposób zakończone zostało postępowanie administracyjne w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi – nie będąc związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie organy administracji w sposób błędny zakwalifikowały skargę A. W. jako skargę, o której mowa w art. 227 k.p.a., gdy tymczasem skarga dotyczyła działań importera nie będącego organem administracji. Zgodnie z art. 227 k.p.a. skarga może dotyczyć działań organu administracji lub jego pracownika. Skarga, o której mowa w art. 227 k.p.a. jest "rodzajem środka prawnego o charakterze actionis popularis. Jej zakres przedmiotowy jest bardzo szeroki, na co wskazuje regulacja zawarta w art. 227 k.p.a. Ma ona bowiem charakter otwarty, co podkreśla zwrot "w szczególności". Wyliczenie przedmiotu skargi jest więc jedynie przykładowe. Charakteryzując skargę J. Starościak wskazywał, iż musi ona odpowiadać jednocześnie dwóm warunkom. Po pierwsze nie posiada cech środka prawnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego lub procedurach szczególnych, po drugie zawiera zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika (por. J. Starościak (w:) E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks..., s. 241). Stanowi to pewne uproszczenie problemu. Skarga ma bowiem w istocie charakter uniwersalny. Może więc dotyczyć także i wspomnianych sytuacji. Nie uruchomi jednak wówczas samoistnego, odrębnego postępowania skargowego, lecz zostanie potraktowana jako odpowiednio przysługujący wniosek czy żądanie. Oznacza to, że postępowanie skargowe jako odrębny rodzaj postępowania zostanie uruchomione, gdyż skarga nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ogólnego lub szczególnego, a także nie może stanowić podstawy wniesienia powództwa lub wniosku czy skargi zmierzających do wszczęcia postępowania sądowego. Wskazuje to również na kryterium rozróżnienia skargi i wniosku. Skarga stanowi bowiem pewien zarzut. Ma to istotne znaczenie dla wskazania właściwego sposobu rozpatrzenia wniesionego pisma. Zakres podmiotowy obu postępowań jest bowiem jednakowy. Artykuł 227 k.p.a. nie zawiera jednakże definicji skargi, stąd mogą być pewne kwestie wątpliwe bądź pismo może zawierać różne elementy. Może mieć wówczas zastosowanie art. 231, a także 65-66 k.p.a. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną - zawiadomieniem (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA 1636/97, niepublikowany). Skarga, o której mowa w art. 227 k.p.a., nie jest tożsama ze skargą, o której mowa w ustawie z 1995 r. o NSA (obecnie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Pierwsza z tych "skarg" jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego albo też nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Skargi tego rodzaju są załatwione w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy" (Komentarz do art. 227 k.p.a. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II). Pismo – skargę Pana A. W. należało uznać za podanie, o którym mowa w art. 66 § 3 k.p.a. i zwrócić je postanowieniem, gdyż z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Organ uczynił to, ale dopiero w dniu 27 lutego 2007 r. w związku z czym postępowanie w zakresie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe, co słusznie zauważył organ wnosząc o umorzenie postępowania. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie. W pozostałym zakresie Sąd skargę odrzucił, jako niedopuszczalną, gdyż pkt 2 i 3 skargi nie mieści się w katalogu spraw o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., tj. nie jest: 1. decyzją administracyjną; 2. postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. innym niż określone w pkt 1-3 aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5. aktem prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. aktem organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. aktem nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynnością organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. A tylko ww. zakresie orzeka Sąd Administracyjny. Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.