VI SAB/Wa 7/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie przeprowadzenia lustracji postępowań układowych pozostawia: odrzucić skargę Skarżący - M. S. złożył do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie przeprowadzenia lustracji postępowań układowych. W skardze strona wniosła o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniej decyzji i przeprowadzenia lustracji postępowań układowych sygn. akt: [...] oraz [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej ewentualnie o jej oddalenie, jako bezprzedmiotowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że żądanie skarżącego przeprowadzenia lustracji postępowań układowych dotyczy czynności o charakterze nadzorczym ogólnym, które nie wchodzą w zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, co skutkować winno odrzuceniem skargi. Wnosząc o ewentualne oddalenie skargi Minister podał, że czynności nadzorcze, o których mowa w skardze zostały podjęte i o ich wyniku skarżący został powiadomiony, co powoduje bezprzedmiotowość żądań skarżącego w przedmiocie bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej cytowana jako p.p.s.a., właściwość rzeczowa sądów administracyjnych ogranicza się do orzekania w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Z bezczynnością organu, podlegającą kontroli sądów administracyjnych mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności - określonych ww. przepisie p.p.s.a., nie podejmuje ich w terminie określonym przez przepisy prawa. Oznacza to, że będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu. Zaznaczyć przy tym należy, iż skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. Andrzej Kabat "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz" Wydawnictwo Wolters Kluwer Polska, Warszawa, 2006 r., str. 30). Tym samym nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu administracji publicznej podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2002 r. w sprawie trybu sprawowania nadzoru nad działalnością administracyjną sądów (Dz. U. 2002 r., Nr 187, poz. 1564), cytowane dalej rozporządzenie - § 18 ust. 1, lustracja ma na celu zbadanie określonej problematyki z zakresu działalności administracyjnej sądu oraz ocenę pracy w zakresie sprawności postępowania i terminowego wykonywania czynności przez poszczególnych sędziów. Do sposobu przeprowadzania lustracji stosuje się odpowiednio przepisy § 16 i 17 (ust. 2 § 18). Zgodnie z treścią § 16 rozporządzenia w toku wizytacji badaniu podlegają w szczególności: 1) bieżące dane statystyczne w zakresie wpływu i liczby spraw załatwionych oraz obsady sędziowskiej; 2) sprawność postępowania sądowego, w tym przygotowanie posiedzeń; 3) stan zaległości i przyczyny nierozpoznania spraw; 4) wykonywanie czynności w toku postępowania międzyinstancyjnego; 5) wykonywanie orzeczeń sądowych; 6) terminowość sporządzania uzasadnień; 7) przestrzeganie kultury pracy i powagi sądu przez osoby wykonujące dane czynności. W myśl § 17 ust. 1 rozporządzenia w terminie trzydziestu dni od dnia zakończenia wizytacji sporządza się i przedstawia organowi, który zlecił jej przeprowadzenie, sprawozdanie z jej przebiegu. Sąd mając na względzie powyższe stwierdził, że przeprowadzenie lustracji postępowań układowych nie kreuje żadnego uprawnienia lub obowiązku dla konkretnego podmiotu - w tym przypadku dla skarżącego. Nadto w tym postępowaniu przepisy nie przewidują, jak wnosi skarżący, możliwości wydania decyzji administracyjnej, która mogłaby być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Wobec tego skoro wskazane postępowanie nie może być zakończone wydaniem decyzji administracyjnej, która stwarzałaby możliwość zaskarżenia jej przez podmiot, legitymujący się interesem prawnym rozumianym, jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością (por. T. Woś Komentarz - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005 r., s. 214), to postępowanie to nie podlega kontroli sądów administracyjnych, a zatem skarga na to postępowanie jest niedopuszczalna. Postępowanie lustracyjne jest postępowaniem nadzorczym wobec działalności administracyjne sądów, a zatem nie zmierza on do wydania decyzji kreującej prawa czy obowiązki jednostki. Ma ono na celu jedynie zbadanie określonej problematyki z zakresu działalności administracyjnej sądu oraz ocenę pracy w zakresie sprawności postępowania i terminowego wykonywania czynności przez poszczególnych sędziów. Jak wskazano na wstępie w niniejszym przypadku skarżący skarży bezczynność Ministra Sprawiedliwości w ramach uprawnienia do sprawowania nadzoru nad działalnością administracyjną sądów. Zdaniem Sądu ww. uprawnienia nie są czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Ewentualne działania Ministra w ww. zakresie - lustracji postępowań układowych, nie należą do kategorii rozstrzygnięć z zakresu władzy publicznej, gdyż nie polegają one na wydawaniu aktów administracyjnych wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a., kiedy to dopuszczenie się bezczynności przy ich wydaniu, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wobec tego czynności z zakresu przeprowadzenia przez Ministra Sprawiedliwości lustracji postępowań układowych, nie podlegają ocenie sądu administracyjnego. Bezczynność w prowadzeniu przez Ministra Sprawiedliwości działań nadzorczych, w tym przeprowadzenia lustracji, stanowi w istocie skargę, o której mowa w art. 227 k.p.a., a sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych i wniosków w rozumieniu Działu VIII k.p.a. zatytułowanego Skargi i Wnioski (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2000 r. sygn. akt IISA/Wr 3121/01, niepubl.) W konsekwencji nie można podzielić stanowiska skarżącego o dopuszczalności zaskarżenia bezczynności Ministra Sprawiedliwości, polegającej na nie wydaniu decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania lustracyjnego postępowania układowego, bowiem przepisy prawa nie przewidują takiej możliwości. W świetle powyższego należy uznać, iż skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., albowiem skarżący zaskarżył czynność organu w przypadku, który nie został określony w pkt 1-4 art. 3 § 2 p.p.s.a., a więc nie podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.