VI SAB/Wa 77/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-29
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega umorzeniu, jeśli organ wydał decyzję merytoryczną przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jeśli organ wydał decyzję merytoryczną przed rozpoznaniem skargi przez sąd. Wydanie decyzji przez organ czyni postępowanie sądowe w przedmiocie bezczynności bezprzedmiotowym, nawet jeśli skarżący nie zgadza się z treścią wydanej decyzji. Sąd może jednak ocenić, czy zaistniała bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) w przedmiocie wydania decyzji o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym. Organ NFZ zwlekał z rozpoznaniem odwołania od decyzji Dyrektora OW NFZ. Po wniesieniu skargi na bezczynność, Prezes NFZ wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący domagał się zobowiązania Prezesa NFZ do wydania decyzji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez bezczynność oraz ukarania dyscyplinarnego pracownika.Rozstrzygnięcie
1. umarza postępowanie; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego R. B. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. B. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie wydania decyzji o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym 1. umarza postępowanie; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego R. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014r. R. B. działający przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. Dyrektor [...] OW NFZ stwierdził, że E. L. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia na podstawie umów o świadczenie usług, zawartymi z firmą [...] – R. B..
Od powyższej decyzji E. L. złożyła odwołanie (pismo z dnia [...] września 2013r.) do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia.
Powyższe odwołanie zostało przesłane przez [...] Oddział NFZ do Prezesa NFZ w dniu [...] września 2013r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2013r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował stronę postępowania, że może ona zapoznać się ze zgromadzonymi materiałami oraz zgłosić uwagi i wnioski dotyczące sprawy.
Strona nie zgłosiła żadnych uwag i wniosków.
Uczestnik postępowania R. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2014r. wystąpił do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia o usunięcie naruszenia prawa polegającego na nierozpoznaniu w ustawowym terminie odwołania E. L. od decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r. w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpoznaniu odwołania E. L. od decyzji Dyrektora [...] OW NFZ z dnia [...] sierpnia 2013r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W skardze na bezczynność z dnia [...] czerwca 2014r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu (skarga została przekazana w listopadzie 2014r. zgodnie z właściwością do WSA w Warszawie) skarżący wniósł o zobowiązanie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do rozpoznania odwołania od decyzji ww. z dnia [...] sierpnia 2013r. i wydania stosownego orzeczenia. W skardze wniesiono również, o stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W skardze wniesiono także o zobowiązanie Prezesa NFZ do ukarania dyscyplinarnego pracownika odpowiedzialnego za przewlekłość postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Prezes NFZ prowadził postępowanie odwoławcze w sposób przewlekły i w przewidzianym przez prawo terminie nie wydał decyzji kończącej postępowanie odwoławcze. Organ pozostawał zatem w bezczynności.
Zdaniem skarżącego zwłoka organu nie znajduje usprawiedliwienia, a strona nie była informowana o przedłużeniu postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o umorzenie postępowania sądowego w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z faktem, że organ wydał już decyzję w trybie odwoławczym, ewentualnie o oddalenie skargi.
Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wcześniejszym wezwaniu organu (pismo z dnia [...] kwietnia 2014r.) do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności organu i przewlekłym prowadzeniu postępowania.
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W orzecznictwie podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a.
Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie wydał w ustawowym terminie decyzji w prowadzonym postępowaniu odwoławczym.
Skargę na bezczynność wniósł uczestnik tego postępowania zasadnie wskazując, że organ pozostawał w bezczynności.
Zgodnie z treścią art. 149 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Z przepisu tego wynika, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu przed rozpatrzeniem przez Sąd skargi na bezczynność wyłącza możliwość jej uwzględnienia. W takiej sytuacji postępowanie sądowo-administracyjne w sprawie bezczynności staje się bezprzedmiotowe.
W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpoznaniu odwołania E. L. od decyzji Dyrektora [...] OW NFZ z dnia [...] sierpnia 2013r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Postępowanie odwoławcze zostało zatem zakończone przez Prezesa NFZ.
Wydanie przez organ powyższego orzeczenia wyłącza możliwość uwzględnienia przez Sąd skargi na bezczynność nawet wówczas, gdy skarżący nie zgadza się z treścią wydanej decyzji.
Skoro decyzja organu została wydana przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, uznać należy, że organ załatwił sprawę, zaś postępowanie sądowe w przedmiocie bezczynności stało się bezprzedmiotowe, gdyż w jego toku wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestała istnieć sprawa sądowo-administracyjna,
Z tych też względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało w niniejszej sprawie umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, albowiem wobec wydania już tego aktu, postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.
Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność organu administracji nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa - bowiem organ odwoławczy podejmował w sprawie czynności wymagane przepisami procedury administracyjnej. M.in. pismem z dnia [...] grudnia 2013r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował stronę postępowania, że może ona zapoznać się ze zgromadzonymi materiałami oraz zgłosić uwagi i wnioski dotyczące sprawy.
Strona nie zgłosiła żadnych uwag i wniosków jednak organ miał obowiązek poinformować skarżącą o jej uprawnieniach.
W tej sytuacji oceniając stopień naruszenia prawa w świetle art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Jednocześnie odnosząc się do wniosku skargi odnośnie spowodowania ukarania dyscyplinarnego pracownika organu odpowiedzialnego za przekroczenie terminu załatwienia sprawy należy podkreślić, że nie jest rolą sądów administracyjnych karanie, czy też ocenianie pracowników organów administracji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło