VI SAB/Wa 81/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej postanawia odmówić A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata W dniu 5 listopada 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej. Do wniosku A. S. (dalej jako skarżący) dołączył decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. orzekającą o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] maja 2007 r. Z decyzji tej wynika, iż skarżący pobierał zasiłek od [...] listopada 2006 r. do [...] maja 2007 r. W załączonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zamieścił informację, iż nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada majątku i utrzymuje się z długu wynoszącego 85.000 zł, a koszty jego miesięcznego utrzymania to więcej niż 1600 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał go do usunięcia w terminie 14 dni braków wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie: a) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2007, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów wskazujących źródło dochodu pozwalające na pokrycie kosztów utrzymania wykazanych przez skarżącego w rubryce 5 formularza, c) dokumentów potwierdzających wykazany w rubryce 5 formularza fakt zadłużenia skarżącego na kwotę 85.000 zł, d) udokumentowanie sytuacji finansowej skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokości wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu bezrobotnego - przedstawienie zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy o posiadanym statusie osoby bezrobotnej, e) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń. Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. wnioskodawca wyjaśnił, iż nie posiada dokumentów wskazujących źródło dochodów, bowiem ich nie uzyskuje. Wnioskodawca podkreślił nadto, iż nie posiada rachunków bankowych, jak również nie gromadzi dokumentów potwierdzających wydatki związane z utrzymaniem. Do pisma wnioskodawca załączył kopię zeznania podatkowego za rok 2007, w którym wykazano dochód z innych źródeł wynoszący 3 055 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 stycznia 2009 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, że podstawą odmownego rozpatrzenia wniosku był fakt, iż skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności świadczących o zasadności przyznania mu prawa pomocy. W dniu 20 stycznia 2009 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 stycznia 2009 r. Do złożonego sprzeciwu skarżący nie dołączył żadnych dokumentów. W okresie od lutego 2009 r. do czerwca 2009 r. toczyły się w dwóch instancjach postępowania ze skarg A. S. na przewlekłość postępowania oraz o wyłączenie od orzekania kolejnych sędziów. Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2009 r. Sąd wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów, z których wynikałaby aktualna sytuacja majątkowa skarżącego. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący przesłał jedynie zaświadczenie z Urzędu Skarbowego [...] o wysokości dochodu podatnika, z którego wynika, że skarżący do dnia 8 września 2009 r. nie złożył zeznania podatkowego za rok 2008, a także zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy [...] filia w [...], z którego wynika, iż skarżący jest bezrobotny bez prawa do zasiłku od [...] maja 2009 r. Ponadto skarżący wskazał, że koszty jego miesięcznego utrzymania kształtują się na poziomie od 1550 zł do 2350 zł. Skarżący nie przedstawił dokumentów wskazujących na fakt jego zadłużenia, nie przedstawił wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, nie przedstawił także dokumentów wskazujących źródło dochodu pozwalające na pokrycie koniecznych wydatków związanych z jego utrzymaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami - cytowana dalej jako p.p.s.a.) od zarządzeń i postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego przez A. S. jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na wstępie przypomnieć należy, że przepisy art. 245 i art. 246 p.p.s.a. stanowią odstępstwo od generalnej zasady zawartej w art. 199 p.p.s.a. ponoszenia przez stronę kosztów postępowania sądowo - administracyjnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie wykazane (uprawdopodobnione) przez stronę (por. J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Sąd wydając postanowienie o udzieleniu prawa pomocy musi na podstawie całokształtu informacji przekazanych przez wnioskodawcę nabrać przekonania, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania w zakresie objętym wnioskiem o udzielenie pomocy. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest w wieku, który pozwala na podjęcie pracy zarobkowej i od długiego czasu jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Jego rzeczywista sytuacja nie jest jednak znana, gdyż choć nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej, a także nie posiada majątku ani oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych, a za 2008 r. nie zgłosił Urzędowi Skarbowemu żadnego dochodu, to jak sam twierdzi, wydaje miesięcznie na utrzymanie, co najmniej 1550,00zł do 2350,00 zł. Przedstawione zestawienie wydatków koniecznych jest zupełnie nie zindywidualizowane, nie poparte żadnymi dokumentami jak np. rachunki za energię elektryczną, opał lub telefon a pozycja 400,00 zł do 700,00 zł miesięcznie na dojazdy lub przejazdy budzi wątpliwości. Jednak najistotniejszym brakiem przedstawionych przez skarżącego wyjaśnień i dokumentów jest fakt, że nadal pozostaje niewiadomym skąd skarżący posiada wskazane kwoty i z czego właściwie się utrzymuje. Poziom ponoszonych wydatków na utrzymanie i brak informacji skąd pochodzą środki na te wydatki nie pozwala Sądowi na uznanie, że rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącego jest tak trudna, iż wymaga on pomocy Państwa na poniesienie wydatku koniecznego dla prowadzenia postępowania sądowego. W sprawie niniejszej skarżący wnioskował o pomoc całkowitą polegającą na zwolnieniu od wpisu sądowego i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność organu. W sprawach skarg na bezczynność wpis sądowy wynosi 100,00zł, zaś minimalne koszty adwokackie - 240,00 zł. Skarżący powinien więc wykazać, że nie jest w stanie ponieść wydatku w kwocie 340,00 zł. Skarżący poinformował, że wydaje na swoje utrzymanie od 1550,00zł do 2350,00zł miesięcznie, ale nie wyjawił skąd posiada tak znaczne kwoty. Wyjaśnienie skarżącego, że "utrzymuje się z długu", który stale wzrasta, bez udokumentowania udzielanych mu pożyczek nie jest wystarczające, zatem w ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja materialna nie pozwala, bez uszczerbku dla utrzymania, ponieść wskazanego wyżej wydatku na koszty postępowania. W tym stanie rzeczy prawo pomocy, polegające na zwolnieniu od wpisu sądowego i ustanowieniu adwokata, skarżącemu nie przysługuje. Zważywszy powyższe działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 260 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.