VI SAB/Wa 83/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w Z. na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oddala skargę Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. E. S.A. z siedzibą w Z. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki /dalej zwany Prezesem URE/ polegającą na niewykonaniu obowiązku przekazania T. S.A. informacji o wydanym świadectwie pochodzenia z kogeneracji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Do wniesienia tej skargi doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezes URE wydał E. świadectwo pochodzenia z kogeneracji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. na ilość energii [...] MWh. W świadectwie tym zapisano, że "uzyskanie i przedstawienie do umorzenia Prezesowi URE niniejszego świadectwa pochodzenia nie jest wypełnieniem obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 ustawy Prawo energetyczne" (ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne /Dz.U. nr 89 z 2006 r. poz. 625 z późn. zmianami/. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Prezes URE postanowił umorzyć E. świadectwo pochodzenia z kogeneracji nr [...] na ilość energii [...] MWh. W uzasadnieniu tej decyzji Prezes URE wskazał, że umorzenie niniejszego świadectwa z Kogeneracji nie daje uprawnień do wypełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 ustawy Prawo energetyczne. Sąd Okręgowy w [...] - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpoznaniu odwołania E. wyrokiem z dnia [...] listopada 2008 r. sygn. akt [...] uchylił powyższą decyzję. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że zostały wypełnione wszystkie, określone w art. 9a ust. 8e Prawa energetycznego, przesłanki wyłączenia stosowania przepisu art. 9a ust. 8d Prawa Energetycznego, co prowadzi do uznania, że umorzenie świadectwa pochodzenia z Kogeneracji stanowi wypełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego. Sąd Apelacyjny w [...][...] Wydział [...] wyrokiem z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...] oddalił apelację Prezesa URE od powyższego wyroku podzielając pogląd Sądu Okręgowego o wyłączeniu stosowania art. 9a ust. 8d Prawa energetycznego w sprawie niniejszej co oznacza, że uprawniona może uzyskane świadectwo przedstawić Prezesowi URE do umorzenia na podstawie art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego. Pismem z dnia [...] września 2009 r. E. wezwała Prezesa URE do usunięcia naruszenia prawa i przekazania stosownej informacji o świadectwie pochodzenia z Kogeneracji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. do T. S.A. celem dokonania wpisu świadectwa do rejestru świadectw. Wniosła także o zmianę treści świadectwa poprzez wykreślenie słowa "nie", co spowodowałoby nadanie mu treści, iż świadectwo pochodzenia jest wypełnieniem obowiązku, o którym mowa w art. 9a ust. 8 ustawy Prawo energetyczne. Wobec braku odpowiedzi na powyższe pismo E. dnia [...] listopada 2009 r. wniosła skargę na bezczynność Prezesa URE. Wniosła o: 1/ zobowiązanie Prezesa URE do niezwłocznego przekazania informacji o świadectwie pochodzenia z kogeneracji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. do T. S.A. celem dokonania zapisu świadectwa w Rejestrze pochodzenia oraz 2/ zobowiązanie Prezesa URE do sprostowania świadectwa pochodzenia poprzez wykreślenie słowa "nie". W uzasadnieniu skargi powołała się na dwa wyżej wymienione wyroki sądowe oraz fakt, że mimo ich wydania świadectwo kogeneracji, które jest przedmiotem obrotu giełdowego, ciągle nie zostało zmienione a informacja o jego umorzeniu nie została przekazana do T. S.A. Przekazanie informacji jest czynnością materialno - techniczną, która dotyczy indywidualnych uprawnień podmiotu, ponieważ jej bezpośrednim skutkiem jest powstanie dla podmiotu określonych praw majątkowych wynikających ze świadectwa pochodzenia. Już po wniesieniu skargi Prezes URE pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. wyjaśnił, że nie ukończył postępowania gdyż nie posiada akt, a sprawa zostanie zakończona do [...] lutego 2010 r. W odpowiedzi na skargę Prezes URE wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że nie mógł działać, gdyż sąd nie przesłał mu akt. Prezes URE poinformował, że podjął decyzję o wniesieniu skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Podał, że z chwilą zapisania świadectw pochodzenia z kogeneracji na koncie ewidencyjnym wytwórcy powstają prawa majątkowe, które podlegają nieograniczonemu obrotowi. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Prezes URE wniósł o zawieszenie postępowania sądowego wskazując, iż rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyników postępowania przed Sądem Najwyższym, który to wniosek cofnął na rozprawie. Na rozprawie w dniu [...] marca 2010 r. pełnomocnik Prezesa URE przedłożył postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r. sygn. akt [...], którym Sąd ten wstrzymał skuteczność wyroku Sądu Apelacyjnego w [...][...] Wydział [...] z dnia [...] września 2009 r. sygn. akt [...] oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w [...] - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] listopada 2008 r. sygn. akt [...] do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego. Skarżąca wniosła o zwieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania. Skarżąca sprecyzowała żądanie i wniosła o zobowiązanie organu do sprostowania lub zmiany świadectwa pochodzenia z kogeneracji oraz do złożenia tego świadectwa T. S.A. w terminie 14 dni od daty oddalenia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy lub terminie 14 dni od daty oddalenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę m.in. decyzji i postanowień administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosując przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /dalej zwane p.p.s.a., Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270/. Kontrola sądowa zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Przystępując do badania skargi Sąd rozważył najpierw, czy żądane czynności organu należały do czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. i czy wyczerpana została obowiązkowa procedura poprzedzająca wniesienie skargi na bezczynność przewidziana art. 37 k.p.a. W ocenie Sądu brak reakcji Prezesa URE w terminach przewidzianych w k.p.a. na wniosek strony o wydanie zaświadczenia o właściwej treści (tj. niewydanie zaświadczenia oraz niewydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia) a także niepodjęcie czynności materialno - technicznej o przekazaniu informacji o umorzeniu świadectwa kogeneracji, ze skutkiem z art. art. 9a ust. 8 pkt 1 Prawa energetycznego, do T. S.A. stanową bezczynność organu, która może być przedmiotem skargi na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., bowiem chodzi o czynności organu dotyczące uprawnień wynikających z przepisów prawa tj. uprawnienia do posiadania zaświadczenia o stosownej treści oraz uprawnienia do przedstawienia informacji o tym zaświadczeniu do T. S.A. celem wprowadzenia go do obrotu. Gdy chodzi o wyczerpanie trybu poprzedzającego wniesienie skargi na bezczynność, to w ocenie Sądu został on wyczerpany. Obowiązek wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie nie dotyczy naczelnych organów administracji publicznej, nad którymi nie ma organów wyższego stopnia. Gdy chodzi zatem o bezczynność Prezesa URE, skargę do sądu administracyjnego zgodnie z zasadą autokontroli działania organu i zgodnie z zasadą pierwszeństwa postępowania administracyjnego w stosunku do postępowania sądowoadministracyjnego, powinno poprzedzać wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej warunek ten został spełniony, bowiem pismo skarżącej z dnia [...] września 2009 r. spełnia wymogi wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Z jego treści wynika bez wątpliwości, że skarżąca domagała się od organu podjęcia czynności, które należą do jego kompetencji. Te czynności to zmiana treści zaświadczenia - wydanie nowego zaświadczenia o treści właściwej oraz przekazanie informacji o wydanym świadectwie pochodzenia energii z kogeneracji do T. S.A. W ocenie Sądu warunki formalne do wniesienia skargi na bezczynność należy zatem uznać za spełnione. Uznając dopuszczalność kontroli sądowej w sprawie objętej skargą, Sąd nie stwierdził jednak naruszenia prawa polegającego na bezczynności organu, skarga jest więc nieuzasadniona. Badając merytoryczną zasadność skargi na bezczynność organu Sąd zważył, że zasadniczo bezczynnością jest niezałatwienie sprawy w przewidzianej prawem formie, w terminach przewidzianych w k.p.a. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a. uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a., sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przy takim brzmieniu przepisu prawa uznać należy, że dla wydania wyroku zobowiązującego organ do konkretnego działania nie wystarczy okoliczność, że organ ten przez pewien czas był w bezczynności i nie załatwiał sprawy w terminach przewidzianych w k.p.a., konieczne jest bowiem także pozostawanie przez organ w bezczynności w trakcie orzekania. Aby można mówić o bezczynności organu musi istnieć taka sytuacja, że organ może i powinien wydać określony akt lub podjąć czynność a jednak tego nie czyni. Kiedy natomiast ze względów prawnych (a nie z powodu np. trudności organizacyjno - technicznych) organ nie jest uprawniony do podjęcia działania żądanego przez stronę, wówczas nie można mówić o jego bezczynności. Przenosząc rozważania powyższe na grunt sprawy niniejszej przypomnieć należy, że zgodnie z art. 30 Prawa energetycznego postępowanie przez Prezesem URE zasadniczo ma charakter tzw. hybrydowy tj. na pierwszym etapie toczy się w trybie k.p.a., zaś na etapie odwoławczym (zażaleniowym) zmienia się właściwość organów i tryb, a odwołania od decyzji Prezesa URE rozpoznają w trybie k.p.c. Sąd Okręgowy w [...] - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Sąd Apelacyjny. W rozpatrywanej sprawie niekorzystna dla E. decyzja Prezesa URE z dnia [...] kwietnia 2008 r. została, co prawda w dwóch instancjach uchylona przez Sąd, ale skuteczność tych wyroków została wstrzymana postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia [...] lutego 2010 r. do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego. W tym stanie rzeczy wszelkie działania, do których organ byłby zobowiązany na podstawie omawianych wyroków zostały wstrzymane na podstawie powołanego postanowienia. Organ, który nie jest uprawniony do podjęcia czynności, nie pozostaje w bezczynności. W tym stanie rzeczy skarga na bezczynność jest nieuzasadniona, gdyż w dacie wyrokowania nie istnieje stan bezczynności organu. Dodać można, że modyfikacje żądania zawartego w skardze na bezczynność i odsunięcie w czasie żądanej czynności do momentu rozpoznania skargi kasacyjnej, nie mają wpływu na ocenę skargi, bowiem w dacie wyrokowania organ nie jest bezczynny i żądanie do niego skierowane nie może być uwzględnione, zatem skarga, jako nieuzasadniona, ulega oddaleniu. Mając na względzie powyższe i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.