VI SO/Wa 17/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-26
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego, działające wyłącznie w zakresie reklamy i promocji, może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie przedstawi dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej przedsiębiorcy zagranicznego?Ratio decidendi
Przedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego, działające wyłącznie w zakresie reklamy i promocji, nie może uzyskać prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie przedstawi dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej przedsiębiorcy zagranicznego, w imieniu którego działa. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy, a brak wymaganych dokumentów uniemożliwia ocenę spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
C. Ltd. Przedstawicielstwo w Polsce złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca argumentował, że jako przedstawicielstwo nie posiada osobowości prawnej, własnego budżetu ani środków finansowych. Sąd wezwał do przedstawienia dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej przedsiębiorcy zagranicznego, których wnioskodawca nie dostarczył.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy C. Ltd. Przedstawicielstwo w Polsce prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C.. Ltd. Przedstawicielstwo w Polsce o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi C. Ltd. Przedstawicielstwo w Polsce na Ministra Infrastruktury p o s t a n a w i a: odmówić przyznania wnioskodawcy C. Ltd. Przedstawicielstwo w Polsce prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego
W dniu 15 maja 2009 r. r. C. Ltd. Przedstawicielstwo w Polsce złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na Ministra Infrastruktury. Zarządzeniem WSA w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2009 r. sygn. akt III SO/Gd 5/09 przekazano ww. wniosek według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
We wniosku wskazano, iż wnioskodawca jako przedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego prowadzące działalność wyłącznie w zakresie reklamy i promocji w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy zagranicznego, nie posiada osobowości prawnej, nie posiada własnego budżetu ani środków finansowych na prowadzenie postępowania przed sądem administracyjnymi.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego wezwał go do nadesłania w terminie 2 miesięcy dokumentów źródłowych dotyczących C. Limited z siedzibą w H. wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, tj:
a) dokumentów wskazujących wysokość kapitału majątku i środków trwałych,
b) dokumentów wskazujących wartość zysku lub straty za ostatni rok,
c) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
Wnioskodawca żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
W przedmiotowej sprawie wskazać należy, iż świetle przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155 poz. 1095 z późn. zm.) przedsiębiorcy zagraniczni mogą tworzyć przedstawicielstwa z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, których zakres działania może obejmować wyłącznie prowadzenie działalności w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego. Przedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego jest formą organizacyjno-prawną, w ramach której przedsiębiorca zagraniczny na swoją rzecz prowadzi działalność w zakresie reklamy i promocji. Przedstawicielstwo nie jest jednostką samodzielną pod względem majątkowym od przedsiębiorcy zagranicznego, dlatego też zasadnym było wezwanie wnioskodawcy do dokumentów źródłowych wskazujących na sytuację materialną przedsiębiorcy zagranicznego, w imieniu którego działa.
W niniejszej sprawie nienadesłanie przez wnioskodawcę na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów przedsiębiorcy zagranicznego uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego wnioskodawcy.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło