VI SO/Wa 17/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej, która nie wykazała dochodu w roku podatkowym i ma debet na koncie bankowym, należy się prawo pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego), jeśli nie złożyła jeszcze skargi do sądu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może, ale nie musi przyznać prawo pomocy osobie prawnej w pełnym zakresie, nawet jeśli wykaże ona trudną sytuację finansową. W przypadku, gdy skarga nie została jeszcze złożona, a prawo pomocy jest wnioskowane w celu jej sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika, sąd może odmówić ustanowienia radcy prawnego z urzędu, uznając, że nie zamyka to drogi do sądu. Możliwe jest jednak częściowe przyznanie prawa pomocy, np. poprzez zwolnienie od wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Przedstawicielstwo C. Ltd. w Polsce złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w związku z zamiarem wniesienia skargi na pismo Ministra Infrastruktury dotyczące interpretacji ustawy o dozorze technicznym. Po odmowie referendarza sądowego, skarżąca złożyła sprzeciw, przedstawiając dokumenty wskazujące na brak dochodu, debet na koncie bankowym i zawieszenie działalności gospodarczej. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono C. Ltd. Przedstawicielstwo w Polsce od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, a odmówiono udzielenia prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. Ltd. Przedstawicielstwo w Polsce o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego postanawia: 1. zwolnić C. Ltd. Przedstawicielstwo w Polsce od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, 2. odmówić udzielenia prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca – C. Ltd. Przedstawicielstwo w Polsce złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. We wniosku tym jako organ administracji publicznej skarżąca wskazała Ministra Infrastruktury, a jako przedmiot zaskarżenia pismo tego Ministra z [...] kwietnia 2009 r. nr [...], dotyczące interpretacji ustawy o dozorze technicznym i nadania w formie decyzji administracyjnej uprawnień do wytwarzania zbiorników ciśnieniowych CNG. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zarządzeniem z 5 czerwca 2009 r. (k. 6 akt) przekazał rzeczony na wstępie wniosek według właściwości miejscowej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z 26 października 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącej udzielenia wnioskowanego prawa pomocy, wskazując, że skarżąca pomimo wezwanie nie przedstawiła Sądowi żadnych dokumentów źródłowych, wskazujących na jej sytuację majątkową. Skarżąca na powyższe postanowienie złożyła sprzeciw, w którym poinformowała, że dysponowała zbyt krótkim okresem na przedstawienie dokumentów źródłowych, dotyczących jej sytuacji majątkowej. Powołała się przy tym na trudności obrotu pocztowego pomiędzy Polską, Chinami a Panamą. Nadto wskazała, że nie posiada żadnego własnego majątku ani kapitału, nie posiada także rachunku bankowego ani środków pieniężnych w gotówce. Poinformowała, że C. Ltd. jako spółka została powołana do obsługi handlu w Polsce [...] wyprodukowanymi w Chinach i zawiesiła działalność gospodarczą do czasu rozstrzygnięcia sporu pomiędzy skarżącą, a Ministrem Infrastruktury w ww. przedmiocie – tj. w zakresie interpretacji przepisów ustawy o dozorze technicznym. Pismem z 22 stycznia 2010 r. skarżąca nadesłała na wezwanie Sądu informacje, z których wynika, że: 1. wartość kapitału zakładowego, z którego objęty został tylko jeden udział o wartości 1 HKD wynosi 0,37 złotych – Certyfikat udziałów w firmie z [...] czerwca 2006 r.; 2. zgodnie z przedstawionym przez C. Ltd. zeznaniem podatkowym i zebranymi informacjami, nie odnotowano dochodu do opodatkowania w roku podatkowym 2008/2009 – zaświadczenie Wydziału Urzędu Skarbowego w H. z [...] maja 2009 r.; 3. stan konta bankowego C. Ltd. w październiku, listopadzie i grudniu 2009 r. odpowiednio wynosił - w przeliczeniu na złotówki: 385,32 złote, 273,41 złotych i 217,76 złotych – wyciągi bankowe; 4. na dzień 14 grudnia 2009 r. stan konta bankowego C. Ltd. wykazywał debet w wysokości – w przeliczeniu na złotówki 41,20 złotych – pismo informacyjne o rachunku z niedozwolonym przekroczeniem limitu konta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych sprawy wynika, że C. Ltd. – spółka, której skarżąca jest Przedstawicielem w Polsce, w roku podatkowym 2008/2009 nie wykazała żadnego dochodu, podlegającego opodatkowaniu. Nadto z nadesłanych przez skarżącą wyciągów bankowych C. Ltd. wynika, że na dzień 14 grudnia 2009 r. rachunek bankowy C. Ltd. miał przekroczony dozwolony limit o 41,20 złotych. Z uzasadnienia sprzeciwu wynika, że obecnie C. Ltd. zawiesiła swoją działalność gospodarczą do czasu rozstrzygnięcia się sporu pomiędzy skarżącą, a Ministrem Infrastruktury w zakresie wydania ww. interpretacji - jak wynika z wniosku (k. 2 akt) interpretacji ustawy o nadzorze technicznym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowana dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem Sądu o ile przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym ma charakter obligatoryjny, o tyle przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z cytowanym powyżej przepisem art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., spełnienie przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych jedynie uprawnia, a nie obliguje Sąd do udzielenia prawa pomocy (vide: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Warszawa 2004, s. 319). Przedstawiony powyżej stan majątkowy C. Ltd. wskazuje, iż w roku 2008/2009 r. nie osiągnęła ona dochodu do opodatkowania, a nadto na rachunku bankowym nie ma żadnych środków finansowych - na dzień 14 grudnia 2009 r. stan konta wykazywał debet. Jednakże mimo to w ocenie Sądu nie zachodzi w niniejszej sprawie konieczność przyznania skarżącej jako Przedstawicielowi C. Ltd. prawa pomocy w całkowitym zakresie. Na tym etapie postępowania – kiedy w Sądzie nie ma żadnej skargi skarżącej, a jedynie z uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 3 akt) wiadomo, że skarżąca chce złożyć takową skargę, która w jej ocenie winna być sporządzona przez osobę z wykształceniem prawniczym, zdaniem Sądu nie ma konieczności przyznania skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu. Skarga jako pismo procesowe dla swej skuteczności nie wymaga sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego. Nieprzyznanie więc – na tym etapie postępowania, skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie nie spowoduje zamknięcia jej drogi do Sądu. Sąd uznał w związku z tym, iż w przypadku skarżącej zachodzą jedynie podstawy do częściowego przyznania prawa pomocy, poprzez zwolnienie jej od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, która jak wskazano powyżej w obecnym czasie nie znajduje się w Sądzie. Na marginesie Sąd zauważa, że skarżąca już po wniesieniu skargi do Sądu ma możliwość złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeżeli okazałoby się, że koszty związane z postępowaniem sądowoadministracyjnym wykraczałyby poza konieczności uiszczenia wpisu od skargi, od którego została zwolniona. Także w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu skarżącej przysługiwać będzie prawo do złożenia kolejnego wniosku w przypadku konieczności takiego zastępstwa procesowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 259 § 1 i art. 260 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło