VI SO/Wa 18/07
PostanowienieWSA w Warszawie2007-09-05
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową i dochodową, pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wezwania, nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających status bezrobotnego, dochody żony ani wysokość wydatków, co uniemożliwiło ocenę spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o prawo pomocy.Stan faktyczny
Skarżący G. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Wskazał, że jest bezrobotny, a jego żona uzyskuje dochód 1500 zł miesięcznie, przy czym ich wydatki wynoszą ok. 1180 zł. Sąd wezwał go do przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochodową, jednak skarżący ich nie dostarczył.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu G. Z. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 5 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Z. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu G. Z. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu [...] lutego 2007 r. G. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym razem z żoną. Skarżący posiada statusu osoby bezrobotnej, natomiast jego żona uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochód w wysokości 1500 zł miesięcznie. Ponadto G. Z. wskazał, iż stałe miesięczne wydatki skarżącego i jego żony sięgają kwoty ok. 1180 zł, obejmując opłatę wynajmu (410 zł), opłatę składki ZUS (280 zł), rachunek za telefon komórkowy (200 zł), koszty eksploatacji samochodu (200 zł), opłatę raty kredytu na zakup telewizora Samsung (90 zł).
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni:
a) odpisu zeznania podatkowego za rok 2006 skarżącego i jego małżonki, ewentualnie dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów uzyskanych w tym okresie (np. zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego),
b) dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego i jego małżonkę w roku bieżącym (w zależności od formy opodatkowania),
c) zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej (oraz ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych),
d) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
e) wskazania marki, roku produkcji i wartości posiadanego przez skarżącego samochodu,
f) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (np. czynsz najmu; opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon; wysokość składek miesięcznie odprowadzanych do ZUS przez małżonkę skarżącego)
Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
W niniejszej sprawie skarżący wskazuje we wniosku, iż jest osobą bezrobotną, jego żona uzyskuje dochód z działalności gospodarczej w wysokości 1500 zł brutto miesięcznie, a stałe miesięczne wydatki skarżącego i jego żony sięgają kwoty ok. 1180 zł, jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego, w szczególności dokumentów potwierdzających: posiadanie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, wysokość dochodów żony oraz skalę miesięcznych wydatków, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T.
Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i jego rodziny.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło