VI SO/Wa 3/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-12-12
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fundacja może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie przedstawi wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację finansową?Ratio decidendi
Fundacji nie można przyznać prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie przedstawi wymaganych dokumentów potwierdzających jej niezdolność do poniesienia kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia braku środków spoczywa na wnioskodawcy, a brak wymaganych dokumentów uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej zaskarżenia decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej. Jako powód trudnej sytuacji finansowej wskazała tymczasowe aresztowanie Prezesa Zarządu. Sąd wezwał fundację do uzupełnienia wniosku o dokumenty takie jak sprawozdania z działalności, statut i wyciągi z rachunków bankowych. Fundacja nie przedstawiła wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, powołując się na trudności związane z aresztowaniem Prezesa Zarządu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Fundacji [...] z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawcy Fundacji [...] z siedzibą w [...] przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wnioskodawca - Fundacja [...] z siedzibą w [...], reprezentowana przez A. P., Prezesa Zarządu Fundacji – złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sporządzony na urzędowym formularzu (PPPr) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...].
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazano, że fundacja aktualnie jest pozbawiona dochodów z uwagi ba fakt, że A. P., Prezes Zarządu Fundacji, jest od 20 marca 2017 r. tymczasowo aresztowana. Fundaca utrzymywała się z datków, których wysokość nigdy nie wystarczała na opłacenie działalności statutowej. Obecnie Fundacja nie osiąga żadnych dochód oraz nie posiada żadnych oszczędności. Fundacja obecnie przy pomocy woluntariuszy opiekuje się kilkunastoma psami. W ostatnim roku obrotowym nie sporządzono bilansu ze względu na aresztowanie A. P..
Na podstawie zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 7 września 2018 r., pismem z 24 września 2018 r. wezwano fundację do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie w terminie 14 dni następujących dokumentów:
a/ kopii 3 ostatnich sprawozdań z działalności fundacji składanych na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach właściwemu ministrowi zgodnie z wymogami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 maja 2001 r. w sprawie ramowego zakresu sprawozdania z działalności fundacji (Dz. U. z 2001 r., Nr 50 poz. 529 ze zm.),
b/ kopii statutu fundacji,
c/ wyciągów z posiadanych przez fundację rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy.
Wezwanie zostało skierowane do A. P., jedynej osoby uprawnionej do reprezentacji wnioskodawcy, osadzonej w areszcie śledczym.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie A. P., reprezentująca wnioskodawcę, w piśmie z dnia 1 października 2018 r. wniosła o wydłużenie terminu do nadesłania powyższych dokumentów. Wskazała, że ze względu na osadzenie w areszcie karnym ma trudności z pozyskaniem ww. dokumentów.
W wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 17 października 2018 r., pismem z dnia 22 października 2018 r. poinformowano A. P. o przedłużeniu terminu do wykonania wezwania Sądu z dnia 24 września 2018 r. o 7 dni, licząc od dnia doręczenia tego pisma.
Powyższe pismo Sądu zostało doręczone A. P. w dniu 29 października 2018 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, A. P. przy piśmie z dnia 5 listopada 2018 r. nadesłała pismo banku odpowiadające na wniosek o udostępnienie rachunku bankowego fundacji, w którym wskazano, że zgodnie z regulacjami banku w przypadku dokumentów podpisywanych poza oddziałem powinny one zostać przedłożone w formie aktu notarialnego. Dodatkowo taka dyspozycja wymaga opłaty ze środków znajdujących na rachunku fundacji. Ponadto A. P. podniosła, że zwróciła się do wolontariuszy fundacji o uzyskanie statutu fundacji i sprawozdań z działalności fundacji.
Do dnia dzisiejszego powyższe dokumenty nie wpłynęły do Sądu.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie z podanych przez wnioskodawcę we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji wynika, iż obecnie fundacja nie osiąga żadnych dochód oraz nie posiada żadnych oszczędności..
W przedmiotowej sprawie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1491 ze zm.) w oświadczeniu woli o ustanowieniu fundacji fundator powinien wskazać cel fundacji oraz składniki majątkowe przeznaczone na jego realizację. Tymi składnikami majątkowymi mogą być pieniądze, papiery wartościowe, a także oddane fundacji na własność rzeczy ruchome i nieruchomości. Fundator ustala statut fundacji, określający m.in. jej majątek , cele i zakres działalności (art. 5 ust. 1 ustawy o fundacjach). Fundacja składa corocznie właściwemu ministrowi sprawozdanie ze swojej działalności (art. 12 ust. 2 ustawy o fundacjach).
W świetle ww. przepisów fundacje muszą mieć świadomość, iż przystępując do aktywnej realizacji zamierzonych celów i z powołaniem się na nie m.in. w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powinny się liczyć z obowiązkiem ponoszenia kosztów i przeznaczyć odpowiednie środki na ich pokrycie. Mając na uwadze treść ww. art. 3 ustawy o fundacjach stwierdzić należy, iż fundator zobligowany jest do zapewnienia składników majątkowych, pozwalających realizować cele fundacji. Fundacja nie można przerzucać kosztów swej działalności na koszt Skarbu Państwa, czyli wszystkich podatników. Nadmienić należy, iż w razie wyczerpania środków finansowych i majątku fundacji, fundacja podlega likwidacji w sposób wskazanych w statucie (art. 15 ust. 1 ustawy o fundacjach).
Ponadto wskazać należny, iż z treści 246 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527).
W niniejszej sprawie nienadesłanie przez wnioskodawcę na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej, tj sprawozdań z działalności fundacji składanych na podstawie art. 12 ust. 2 o fundacjach właściwemu ministrowi, kopii statutu fundacji oraz wyciągów z posiadanych przez fundację rachunków bankowych uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Mając zatem powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło