VI SO/Wa 8/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. R. o wymierzenie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270) postanawia: wymierzyć Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywnę w wysokości 3500 złotych (słownie: trzy tysiące pięćset złotych). Pismem z 26 czerwca 2012 r. wnioskodawca M. R. - reprezentowana przez męża G. R., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270) - dalej p.p.s.a., w związku z nieprzekazaniem przez organ jej skargi z dnia 17 marca 2012 r., na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]. Prezes NFZ ustosunkowując się na wezwanie Sądu do wniosku o wymierzenie grzywny, pismem z dnia 13 lipca 2012 r. wniósł o jego oddalenie, ewentualnie o zmniejszenie wysokości grzywny. Organ wskazał, że niedochowanie określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę było spowodowane nieadekwatną do ilości spraw obsadą kadrową departamentu merytorycznego. Podkreślił jednak, że w niniejszej sprawie sytuacja znacznego opóźnienia w przekazaniu skargi była przypadkiem wyjątkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (§ 2 cyt. przepisu). Jak wynika z akt sprawy o sygn. VI SA/Wa 1407/12 skarga M. R. na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] wpłynęła do organu w dniu 19 marca 2012 r. Zgodnie z określonym w art. 54 § 2 terminem, organ do dnia 18 kwietnia 2012 r. powinien był przekazać powyższą skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Sądu. Przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana przez organ do Sądu w dniu 13 lipca 2012 r. Z przytoczonego powyżej uregulowania art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, iż materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Obejmuje ona zatem zarówno zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, jak również zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Grzywna określona w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Funkcja dyscyplinująca polega na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na nią oraz akt sprawy. Aktualizuje się ona zatem wtedy, gdy organ nie dopełnił tej czynności, a sąd chce na nim wymóc jej dokonanie. Funkcja represyjna wiąże się natomiast z przekroczeniem terminu. Nie jest ona przy tym zależna od tego czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed posiedzeniem sądu, czy też nie. W obu przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09). Wymierzenie grzywny organowi jest pozostawione ocenie Sądu i jest uzależnione od dokonanej oceny okoliczności faktycznych danej sprawy. Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2011 r. wyniosło 3399,52 złotych. Sąd wymierzył Prezesowi NFZ grzywnę w wysokości 3500 złotych. W rozpoznawanej sprawie na wysokość wymierzonej grzywny miał wpływ czas, jaki upłynął od 18 kwietnia 2012 r. (ostatni dzień terminu na przekazanie skargi do Sądu) do dnia wypełnienia tego obowiązku w dniu 13 lipca 2012 r. – czyli prawie trzy miesiące. Ponadto orzekając o wysokości grzywny Sąd wziął pod uwagę szczególny przedmiot sprawy (odmowa ustalenia prawa do korzystania z finansowanego przez NFZ świadczenia w ramach programu [...]). Nie bez znaczenia dla wysokości grzywny miał rodzaj powołanych dla usprawiedliwienia uchybienia terminu okoliczności, których w ocenie Sądu, nie można uznać za wystarczające (organ powołał się na nieadekwatną do ilości spraw obsadę kadrową departamentu merytorycznego), jak również fakt, że organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.