VI SO/Wa 9/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-07

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony z powodu nieprzedłożenia przez wnioskodawcę wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, jeżeli wnioskodawca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową, nie wykaże, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wykazania tych okoliczności uzasadnia oddalenie wniosku.
Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca podał, że jest bezrobotny, prowadził działalność gospodarczą, która została wykreślona, i nie posiada majątku ani środków finansowych. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową i majątkową. Wnioskodawca nie przedstawił żądanych dokumentów ani nie udzielił wyjaśnień.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a: odmówić przyznania M. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. M. K. (dalej też jako "wnioskodawca") wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe. W rubryce 5 Formularza podkreślił, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W okresie od 2 grudnia 2014 roku do 30 grudnia 2015 roku wnioskodawca przebywał w zakładzie karnym. Z dniem 21 stycznia 2016 wnioskodawca roku rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej, lecz decyzją Ministra Rozwoju została ona wykreślona. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości (o wartości powyżej 5 tysięcy złotych), jak też środków finansowych. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego, wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: 1. dokumentów wskazujących na jego sytuację finansową: a/ w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienia zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokość wynagrodzenia, b/ w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienia zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy, c/ w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej - dokumentów wskazujących wysokość dochodów uzyskanych przez wnioskodawcę w roku bieżącym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (w zależności o formy opodatkowania np. ostatni PIT-5, kopie księgi przychodów i rozchodów, ewidencji przychodów), 2. wyciągów z posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli nie posiada rachunków bankowych, zobowiązano go do złożenia stosownego oświadczenia). Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 28 stycznia 2017 roku, przy czym wnioskodawca do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie wnioskodawca został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). Biorąc pod uwagę fakt, iż wnioskodawca nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło