VII SA/Wa 10/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego murowanego I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. D. z Kancelarii Radcy Prawnego przy ul. [...] w W. : tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym 250 zł (dwieście pięćdziesiąt) tytułem zastępstwa prawnego, kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem 22% podatku od towarów i usług. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2008r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia T. B. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] , utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z [...] września 2008r. PINB w S., na postawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał T. B. wykonanie w określonym terminie ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego murowanego o wym. zew. 11,06 x 11,10 m, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości R. przy ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w związku z wielokrotnymi interwencjami w sprawie kontroli stanu technicznego nieruchomości przy ul. [...] w R. stanowiącej własność T. B., inspektorzy PINB w S. w dniu 30 lipca 2008 r. przy udziale T. B. przeprowadzili oględziny. W wyniku kontroli stwierdzono, że na w/w działce znajduje się m.in. budynek mieszkalny murowany o wym. zew. 11,06 x 11,10 m, dwukondygnacyjny z dachem dwuspadowym, kryty eternitem, ze spadkiem w kierunku działki T. B. Na ścianach zewnętrznych budynku widoczne są rysy pionowe i ukośne, nie ma rys biegnących na całej wysokości ścian i dochodzących do fundamentu. Wewnątrz budynku występują rysy, które nie są połączone z rysami na zewnątrz. W obecnym kształcie stan techniczny nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. W odległości 2,75 m od ściany zewnętrznej budynku od strony wschodniej znajduje się studnia, z której T.B. nie korzysta od 2 lat. Według oświadczenia T. B. przedmiotowy budynek powstał ok. 25 lat temu, a rysy pojawiły się zimą 2007/2008 r. Ponadto skarżąca wskazała, że liczne pęknięcia fundamentów, rozchodzący się fundament, pęknięcia ścian dotyczą wszystkich budynków, tj. domu, obory i budynku gospodarczego. Organy wskazały, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż powstałe rysy na ścianach zewnętrznych i wewnętrznych przedmiotowego budynku mieszkalnego nie powstały na skutek działania wód technologicznych wypuszczanych z pieczarkarni będących własnością A. i J. Ł. (na co wskazywała T. B. w kierowanych do organów pismach). Zdaniem organu odwoławczego postanowienie PINB w S. z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] nakazujące T.B. wykonanie ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego murowanego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] położonej w R. jest prawidłowe. [...] WINB wskazał, że dokładne ustalenie stanu faktycznego jest konieczną przesłanką do dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania oraz wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego też organ pierwszej instancji w celu wyjaśnienia kwestii budzących wątpliwości zastosował przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Organ podniósł, że przedmiotowa sprawa dotyczy stanu technicznego budynku mieszkalnego, w którym stale przebywają ludzie. Ze względu na wstępne ustalenia dokonane podczas oględzin, biorąc pod uwagę stwierdzony stan techniczny ścian przedmiotowego obiektu, zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego całości przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz co do jego przydatności do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem. Zdaniem organu zachodzi konieczność oceny, czy przedmiotowy budynek może być dalej użytkowany, dlatego też w tym celu wymagane jest sporządzenie odpowiednich ocen technicznych, na podstawie których organ orzeknie co do meritum sprawy. Wyniki przedłożonej ekspertyzy wskażą, czy konieczne będzie ewentualne wszczęcie postępowania w sprawie przedmiotowego budynku i wydanie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do istoty. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] złożyła T. B., podnosząc, że od kilku lat jej posesja zalewana jest wodą z pieczarkarni J. Ł. i Ł. Ł., co powoduje podmywanie fundamentów i niszczenie należących do niej budynków. Skarżąca wskazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., z racji stanowiska, odpowiedzialny jest za nieprawidłowości pieczarkarni. Organ ten bagatelizuje przyczynę zalewania budynków skarżącej, a w zamian za to wydaje nakazy wykonania ekspertyz technicznych. T. B. podniosła ponadto, że nie posiada środków na wykonanie żądanych ekspertyz technicznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. Na wstępie zauważyć trzeba, iż do obowiązków organów nadzoru budowlanego należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego, a w szczególności warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych (art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane). Kompetencje organów nadzoru budowlanego pozwalające realizować wymienione zadania są uregulowane w wielu przepisach prawa budowlanego, w tym m.in. w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego (j.t. Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), stanowiącym podstawę prawną zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia na osoby, o których mowa w ust. 1 (a więc na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego) obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W ocenie Sądu kwestionowane postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], jak i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] września 2008r. Nr [...] są zgodne z regulacjami zawartymi w art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów orzekających w niniejszej sprawie, że w świetle ustaleń dokonanych w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 30 lipca 2008r. stan techniczny budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] w R., należącej do T. B., może budzić uzasadnione wątpliwości. Jak ustalono, na ścianach zewnętrznych budynku występują widoczne rysy pionowe i ukośne, wewnątrz budynku występują rysy, które nie są połączone z rysami na zewnątrz. Warto zauważyć, że T. B. nie kwestionowała tych ustaleń ani w postępowaniu toczącym się przed organami administracyjnymi, ani w trakcie postępowania sądowego. Sama skarżąca, obecna przy oględzinach, wniosła do protokołu, iż "liczne pęknięcia fundamentów, rozchodzący się fundament, pęknięcia ścian" dotyczą wszystkich budynków znajdujących się na jej działce, tj. domu, obory i budynku gospodarczego. Nie może zatem budzić wątpliwości, iż w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do zastosowania art. 81 c Prawa budowlanego. Przesłanką zastosowania powołanego przepisu jest bowiem m.in. istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, organ jest więc uprawniony do wydania postanowienia w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane w każdym przypadku, gdy poweźmie wątpliwości w tym zakresie. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, zasadne zatem było nałożenie na skarżącą obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego. Żądana ekspertyza pozwoli stwierdzić, czy nie występuje zagrożenie dla zdrowia mieszkańców, czy budynek może być użytkowany i określić sposób powstrzymania dalszego niszczenia budynku. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. "przedmiotowa ekspertyza powinna określić przyczyny powstawania rys i pęknięć ścian oraz sposób powstrzymania dalszej destrukcji ścian budynku". Jednocześnie wyjaśnić trzeba, że w art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego ściśle określony został krąg osób zobowiązanych do przedstawienia ocen czy ekspertyz technicznych na żądanie organu nadzoru budowlanego i obejmuje on uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zaskarżone postanowienie skierowane do T. B. jako właścicielki budynku mieszkalnego, którego stan techniczny budzi wątpliwości jest zatem prawidłowe. W związku z podnoszonymi przez skarżącą zarzutami, iż pęknięcia ścian należących do niej budynków spowodowane są zalewaniem jej posesji wodą z pieczarkarni znajdujących się na działce nr [...], stanowiącej własność A. i J. Ł., warto zauważyć, iż właśnie dostarczenie ekspertyzy technicznej pozwoli organom nadzoru budowlanego na ustalenie przyczyn powstawania rys i pęknięć ścian budynku i podjęcie dalszych odpowiednich działań. Podkreślić bowiem trzeba, że postanowienie wydawane na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania, przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem wyjaśniania przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Ekspertyzy i oceny techniczne, o których mowa w art. 81 c ustawy Prawo budowlane są elementem postępowania dowodowego i mogą stanowić podstawę do podjęcia przez organ nadzoru budowlanego stosownych działań przewidzianych przepisami Prawa budowlanego. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu, wobec czego, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.