VII SA/Wa 100/04

WyrokWSA w Warszawie2005-07-06

Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Izabela Ostrowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana, będąca wieczystym użytkownikiem nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli planowana inwestycja może wpłynąć na jej interes prawny związany z możliwością zagospodarowania własnej nieruchomości?
Ratio decidendi
Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana, jako wieczysty użytkownik nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Jej interes prawny wynika z potencjalnego wpływu planowanej inwestycji na możliwość zagospodarowania własnej nieruchomości, w tym z konieczności zachowania odpowiednich odległości budynków zgodnie z przepisami technicznymi oraz z potencjalnych ograniczeń w dostępie do mediów.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana wniosła odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej. Spółdzielnia podniosła, że nie brała udziału w postępowaniu, a decyzja narusza jej interes jako sąsiada, który jest wieczystym użytkownikiem nieruchomości w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ odwoławczy umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że Spółdzielnia nie jest stroną. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, argumentując, że planowana inwestycja uniemożliwia jej własne projekty budowlane ze względu na przepisy dotyczące odległości i konieczność uzyskania służebności.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej [...] kwotę 760 zł. (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r., po zapoznaniu się z odwołaniem Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej [...] od decyzji Nr [...] Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2003r. – umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją Nr [...] zatwierdzono projekt budowlany i zezwolono D. S.A. na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z garażem podziemnym i elementami zagospodarowania terenu na części działek Nr ewidencyjny [...] w obrębie [...] położonych przy [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana [...] podnosząc, iż nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2003r., która narusza jej interes. Spółdzielnia wskazała, iż bezpośrednio sąsiaduje z terenem inwestycji i winna być ona uznana za stronę postępowania. Organ odwoławczy powołując się na brzmienie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, doszedł do przekonania, iż Spółdzielnia nie jest uprawniona do występowania w charakterze strony w niniejszym postępowaniu, gdyż brak jest normy prawnej, z której wynikałby dla niej wprost interes prawny. Jednocześnie organ II instancji wskazał, iż zgodnie z treścią art. 150 § 1 Kpa organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o wznowienie postępowania jest organ I instancji. Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowo-Budowlana [...] domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła, iż już w odwołaniu wskazywała, że jest wieczystym użytkownikiem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością inwestora, znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu inwestora, gdyż planowany obiekt ma być wzniesiony od wspólnej granicy. Tymczasem zgodnie z § 12 i § 271 ust. 1-7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690) odległość ta powinna wynosić co najmniej 10m. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, iż zwróciła się do organu z wnioskiem o uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na swojej działce sąsiadującej z działką inwestora, gdzie zaprojektowała budynki w odległości 10m od wspólnej granicy i w przypadku utrzymania w mocy decyzji Prezydenta [...] Nr [...], musiałaby odsunąć się ze swoja inwestycją na co najmniej 14m od granicy co czyniłoby jej projektowaną zabudowę niewykonalną. Zdaniem skarżącej inwestycja objęta pozwoleniem na budowę oddziaływuje na nieruchomość Spółdzielni, bowiem inwestor musi uzyskać w odniesieniu do tych działek służebność przechodu i przejazdu, służebność przeprowadzenia sieci, zgodę na podłączenie się do mediów Spółdzielni. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa wydana przez organ odwoławczy wobec stwierdzenia, iż wnosząca odwołanie nie jest stroną przedmiotowego postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r., OPS 16/98, opublikowana ONSA 1999/4/119). Zgodnie z brzmieniem art. 28 Kpa stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, kto żądając czynności organu ze względu na swój interes prawny, domaga się wydania określonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela wielokrotnie wyrażony zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie, pogląd, że pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1995r., I SA 1326/93). Prawo budowlane w art. 28 ust. 2 w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) stanowi, iż stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym za obszar oddziaływania obiektu rozumie się teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 ust. 20 Prawa budowlanego). W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, iż ulica [...] wchodząca w skład działki budowlanej Nr [...], bezpośrednio granicząca z terenem objętym inwestycją nie stanowi drogi gminnej, a jedynie drogę wewnętrzną, osiedlową pozostającą, jak wynika z odpisu z księgi wieczystej KW Nr 3[...] w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej [...] Jak wynika z treści decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, poprzedzającej decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, obsługa komunikacyjna przewidziana jest poprzez projektowaną ulicę po uzyskaniu służebności przejazdu, przechodu i prowadzenia sieci od właściciela terenu (Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej [...]) zaś w pkt 7 ust. 7.2 tejże decyzji zawarty jest warunek, iż projektowane obiekty nie mogą ograniczyć inwestowania na działkach sąsiednich zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż dla działki o Nr [...] Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...] uzyskała decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy trzech istniejących budynków wielorodzinnych. Na uwagę zasługuje fakt, iż organ w tym postępowaniu nie kwestionował przymiotu strony [...] Sp. z o.o. doręczając jej odpis decyzji. Już w odwołaniu, do czego organ II instancji zupełnie się nie odniósł naruszając art. 107 § 3 Kpa, skarżąca podniosła, iż decyzja Prezydenta [...] Nr [...] uniemożliwia jej wykonanie projektowanej zabudowy z uwagi na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Wszystkie te okoliczności, w ocenie Sądu przemawiają za przyjęciem, iż Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa [...] posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu, a jego interes prawny wywodzi się wprost z art. 28 ust. 2 z związku z art. 5 Prawa budowlanego. Z tych względów należy uznać, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art.138 § 1 pkt 3 Kpa w związku z art. 28 Kpa mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku oparto na brzmieniu art. 152 i 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło