VII SA/Wa 100/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. K. kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2012r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej kpa, i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623) po rozpatrzeniu odwołania A. K. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2012r. ([...]) nakładającą na T. M. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego części budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanej na działce o nr ew. [...], w granicy z działką o nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w Ł., uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych w zakreślonym terminie. Organ odwoławczy powołał się na ustalenia z kontroli z dnia [...].05.2012r., z których wynika, że inwestor istotnie odstąpił od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. zezwalającą na dokończenie budowy zgodnie z projektem zamiennym, naruszając przy tym stan budynku sąsiedniego. Podniósł bowiem ściankę kolankową do wysokości 1,2 m oraz zmienił usytuowanie wjazdu do garażu, co doprowadziło do zmiany charakterystycznych parametrów obiektu i zagospodarowania działki. W trakcie ponownej kontroli przeprowadzonej w dniu [...].06.2012r. ustalono, że ściana budynku wzniesionego na działce nr [...] stanowi ścianę wspólną ze spornym budynkiem. Podłączono również przewody kominowe do budynku A. K. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...].05.2012r. organ wstrzymał roboty budowlane, które [...]WINB postanowieniem z dnia [...].08.2012r. utrzymał w mocy. Następnie PINB [...] wydał ww. decyzję z dnia [...].07.2012r., od której odwołanie bez własnoręcznego podpisu złożył A. K., który to brak uzupełnił w dniu [...].10.2012r. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 51 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy i stwierdził, że organ powiatowy wydał decyzję z zachowaniem dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w tym przepisie. Następnie, powołując się na orzecznictwo wyjaśniające pojęcie istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, podzielił stanowisko organu I instancji, że inwestycję zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od projektu zatwierdzonego decyzją z dnia [...].06.2003r. zezwalającą na dokończenie budowy zgodnie z projektem zamiennym oraz w sposób naruszający stan budynku sąsiedniego. Organ wyjaśnił pojęcie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu podkreślając, że jest ono dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Budowa bez uzyskania takiej decyzji w części odstępstw stanowi samowolę budowlaną Podał, że z akt sprawy wynika, że inwestor podniósł ściankę kolankową do wysokości 1,2 m oraz zmienił usytuowanie wjazdu do garażu. Ponadto, stwierdzono niezgodność wymiarów zewnętrznych obiektu (w projekcie odległość ganku od granicy 2,27 m - w naturze 1,75 m), wysokość piwnicy w projekcie wynosi 2,10 m, w naturze wysokość od wierzchu ławy - 1,90 m. Konieczne było zatem przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania organ stwierdził, że nie wnoszą one nowych okoliczności mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że nowa dokumentacja zamienna musi spełniać wymogi z art. 34 Prawa budowlanego, a złożenie projektu, który nie będzie odpowiadał przepisom winno być traktowane jako niespełnienie obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3cyt. ustawy. Skargę na powyższą decyzję złożył A. K. zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny, w całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego, jak i dokonywanie ustaleń na podstawie wybiórczo wybranego materiału dowodowego; 2. przepisów prawa materialnego, a przede wszystkim art. 3 pkt 2 a, art. 5 ust. 2, art. 34 ust. 1, art. 51 Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.), w tym § 50 i § 272 ust 3. poprzez bezpodstawne ograniczenie legalizacji samowoli do mniej istotnych odstępstw, a pozostawienie bez nakazu naprawczego podstawowych odstępstw od projektu budowlanego, co narusza prawa skarżącego i stwarza zagrożenia dla prawidłowego użytkowania jego budynku. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i wskazał , że kwestią istotną i sporną jest nieuwzględnienie przez organy zarzutu zgłaszanego w toku postępowania, że inwestor wybudował dom bez ściany bocznej oraz bez własnych przewodów kominowych. Podał, że w postanowieniu z dnia [...].10.2002 r. stwierdzono wprost, że "inwestor nie wykonał projektowanej ściany bocznej budynku przy budynku sąsiadki Pani Z. K. i oparł belki Teriwa na istniejącej ścianie budynku Pani Z. K.". Zarówno projekt zatwierdzony w pozwoleniu na budowę, oraz projekt dokończenia budowy zatwierdzony decyzją z dn. [...].06.2003r., przewidują wykonanie tej ściany i własnych kominów. Skarżący wymienił szereg pism, w których wnioskował o podjęcie działań prowadzących do dostosowania projektu. Podkreślił, że zamierzone odstępstwa i ich zakres są udokumentowane i były podstawą zrzeczenia się obowiązków kierownika budowy przez arch. Ś.. Następnie skarżący przytoczył przepisy kpa wskazane w petitum skargi i stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie tak rozległych odstępstw od projektu budowlanego, organy nie mogły pominąć dowodów i wniosków skarżącego, w tym pisma z dnia [...].06.2012. Nadto wskazał, że organy naruszyły istotnie ww. przepisy prawa budowlanego, próbując zalegalizować samowolę budowlaną kosztem ograniczenia bezpieczeństwa użytkowania budynku skarżącego i jego współmieszkańców. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 9 lipca 2013r. skarżący złożył załącznik do protokołu, w którym podtrzymał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa, uwzględnienie skargi następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], którą nałożono na T. M. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego części budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce o nr ew. [...], w granicy z działką o nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w Ł. uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych robót budowlanych w zakreślonym terminie. Na wstępie przypomnieć zatem trzeba, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykowywanych robót budowlanych, oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. W opisanym przypadku organ może nałożyć wyżej wymienione obowiązki zarówno w odniesieniu do wykonywanych robót budowlanych, jak i do budowy już zakończonej. O istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego, a contrario do treści art. 36 a ust. 5 ust. 1 i 2 cyt. ustawy, można mówić w sytuacji, gdy dotyczy ono zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, jak i charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji. W związku z powyższym słusznie przyjął organ nadzoru budowlanego wojewódzki i powiatowy, że w niniejszej sprawie inwestor w sposób istotny odstąpił od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. zezwalającą na dokończenie budowy zgodnie z projektem zamiennym (a zatem po raz kolejny inwestor odstąpił od warunków pozwolenia budowlanego), skoro zmiany polegały na usytuowaniu wjazdu do garażu, w innym miejscu niż przewidziano w projekcie zatwierdzonym powyższą decyzją. Niemniej, nie sposób zweryfikować zasadności twierdzeń organów w zakresie podniesienia do 1,2 m ściany kolankowej. Nie podano bowiem uprzedniej wysokości ściany kolankowej, a na podstawie wymiarów budynku podanych w projekcie zamiennym zatwierdzonym decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. wysokości tej nie można ustalić. Z tych samych powodów nie podaje się ocenie stwierdzone przesunięcie ganku w stronę granicy, jak i zmniejszenie wysokości ławy w piwnicy. Ponadto, co wymaga szczególnego podkreślenia, organy całkowicie pominęły niezwykle istotne w rozpatrywanej sprawie kwestie - pomimo, że były one sygnalizowane konsekwentnie w toku całego postępowania przez skarżącego - a dotyczące odstąpienia przez T. M. od budowy własnej ściany w spornym budynku od strony budynku skarżącego, przez co oba obiekty usytuowane w granicy posiadają obecnie jedną wspólną ścianę. Niezależnie inwestor zrezygnował z budowy własnego komina, wkuwając się do komina w budynku skarżącego, w celu podłączenia przewodów kominowych, co potwierdza protokół kominiarski z dnia [...] listopada 2011 r. oraz protokoły z przeprowadzonych kontroli. Sam organ powiatowy w postanowieniu z dnia [...] października 2012 r. nr [...] stwierdził, że "inwestor nie wykonał projektowanej ściany bocznej budynku przy budynku sąsiadki Pani Z. K. i oparł belki Teriwa na istniejącej ścianie budynku Z. K.". Taki stan rzeczy potwierdza jednoznacznie zarówno projekt budowlany zatwierdzony decyzją Burmistrza miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 1997r. (nr [...]) udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...], jak i projekt zamienny zatwierdzony decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. uchyloną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010r. (nr [...]), w związku ze zmianą art. 51 cyt. ustawy i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Oba projekty przewidywały wykonanie osobnej ściany w budynku T. M., w granicy z działką skarżącego, jak i własnych kominów. Opis techniczny do decyzji z dnia [...] maja 1997r. przewidywał komin spalin o przekroju 20 cm z prefabrykatów ceramicznych. W związku z powyższym, chybione było stwierdzenie organu odwoławczego, że zarzuty odwołania nie wnoszą nowych okoliczności mogących skutkować uchyleniem decyzji organu powiatowego. Nie może być bowiem kwestionowane, że nałożenie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, wymienionego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, winno poprzedzać rzetelnie przeprowadzone postępowanie, w celu wykazania wszystkich istotnych zmian, jakich dopuścił się inwestor. Z obowiązku tego nie zwalania organów również powtórne dokonywanie sprawdzeń złożonego projektu budowlanego zamiennego, przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4 cyt. ustawy. Wobec naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem oceny Sądu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ppsa, orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 250 ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. - w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)