VII SA/Wa 100/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-25

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje zatwierdzające projekt budowlany i udzielające pozwolenia na rozbiórkę oraz budowę, zmienione następnie decyzjami zatwierdzającymi projekt zamienny, mogą zostać uznane za nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa, w szczególności przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż decyzje zatwierdzające projekt budowlany i pozwolenie na rozbiórkę oraz budowę, a także decyzje je zmieniające, nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W szczególności, sąd stwierdził, że usytuowanie budynku w granicy działki było zgodne z przepisami, a zarzuty dotyczące braku ekspertyzy technicznej oraz niezgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami nie stanowiły podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody i odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbiórkę oraz budowę, a także decyzji ją zmieniających. Skarżąca zarzucała rażące naruszenie prawa przez wydanie tych decyzji, w szczególności w zakresie usytuowania budynku w granicy działki, braku ekspertyzy technicznej sąsiedniego budynku oraz niezgodności projektu z przepisami. Organ odwoławczy uznał, że zarzuty te nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant referent Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi B P - M na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A K od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2015r., znak: [...]; stwierdzającej na wniosek Pani B P - M nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Pani A K pozwolenia na rozbiórkę istniejącego budynku i budowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w miejscowości [...] (zmienionej decyzją Starosty [...] z dnia [...].03.2013r., znak: [...] oraz decyzją Starosty [...] z dnia [...].02.2015r., znak: [...] oraz ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...].03.2013r., znak: [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...], znak: [...] oraz zmieniającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...].03.2013r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem jej wzruszenia. Z uwagi na okoliczność, że instytucja ta stoi w opozycji do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 Kpa, może ona być stosowana jedynie po zaistnieniu enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa przesłanek. Organ podkreślił, iż w postępowaniu odwoławczym dotyczącym nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego, przedmiotem postępowania jest ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym postępowanie to opiera się na tych samych zasadach, co postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji. Postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie sprowadza się wyłącznie do oceny decyzji organu stopnia podstawowego z dnia [...].05.2010r., nr [...], znak: [...] oraz z dnia [...].03.2013r., znak: [...]; w aspekcie ustalenia występowania ewentualnych pozytywnych przesłanek z art. 156 § 1 Kpa. Dalej organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 36a ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm., wg stanu na dzień 17.05.2010r.) w postępowaniu, dotyczącym zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32 - 35 Prawa budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany. Organ, prowadząc postępowanie odnośnie do zmiany pozwolenia na budowę, nie ma prawa dokonywać ponownej oceny całego zamierzenia budowlanego. Jest on bowiem związany ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a nowe postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego może dotyczyć jedynie wprowadzonych do niego zmian. Podkreślono, że decyzją Starosty [...] z dnia [...].03.2013r., znak: [...]; zmieniono ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...], poprzez zatwierdzenie "aneksu do projektu architektoniczno - budowlanego", który przewidywał zmiany m. in. w zakresie: zmniejszenia powierzchni zabudowy, wprowadzenia zmian w układzie lokalizacji okien, zmian w układzie funkcjonalnym na parterze oraz zmiany kąta nachylenia dachu. Z akt przedmiotowej sprawy zarówno do wniosku o pozwolenie na budowę spornej inwestycji, jak i do wniosku o zmianę pozwolenia na budowę inwestor dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką inwestycyjną na cele budowlane. Tym samym w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Decyzja Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...], została poprzedzona decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...].03.2006r., nr [...]; ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejącego budynku mieszkalnego i budowie nowego budynku mieszkalnego na ww. działce inwestycyjnej. W powyższej decyzji o warunkach zabudowy ustalono, iż parter projektowanego budynku przeznaczony jest pod usługi handlu, a wyższe kondygnacje posiadać mają funkcję mieszkalną. Ponadto, w powyższej decyzji o warunkach zabudowy utrzymano dotychczasową linię zabudowy, ustalono wysokość budynku do 15,50 m i do 3 kondygnacji oraz powierzchnię zabudowy do 160 m2. Z weryfikowanego projektu budowlanego (zatwierdzonego ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...]) wynika, że na poziomie parteru projektowanego 3 - kondygnacyjnego budynku o wysokości 13,80 m (przekrój A-A) i powierzchni zabudowy 158,97 m2 (str. 16 projektu budowlanego - opis techniczny) znajdować się mają lokale przeznaczone pod usługi, na pierwszym piętrze przewidziano funkcję mieszkaniową, a na poddaszu gospodarczą (str. 15 projektu budowlanego - opis techniczny). Dalej organ odwoławczy wskazał, że z zatwierdzonego ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...] .03.2013r., znak: [...]; zamiennego projektu budowlanego zamierzonego przedsięwzięcia wynika, iż w wyniku dokonanych zmian projektowych powierzchnia zabudowy spornej inwestycji wynosić ma 155,20 m2, a jej przewidywalna wysokość wynosić ma 13,11 m (opis techniczny - str. 16). Projektowane rozwiązania zamienne nie przewidują zmiany, względem pierwotnego pozwolenia na budowę, funkcji poddasza - pozostaje ono przeznaczone na funkcję gospodarczą (opis techniczny, str. 16). W związku z tym organ II instancji stwierdził, że weryfikowane w niniejszym postępowaniu nieważnościowym rozstrzygnięcia są niezgodne z ustaleniami ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...].06.2006r., w zakresie sposobu przeznaczenia ostatniej kondygnacji projektowanego budynku - zgodnie z rozwiązaniami projektu budowlanego ostatnia kondygnacja ma pełnić funkcję gospodarczą a nie mieszkaniową. Podkreślono jednocześnie, że jak wynika z rozwiązań projektu zamiennego, zatwierdzonego ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...].02.2015r., znak: [...]; obie kondygnacje znajdujące się nad poziomem parteru przedmiotowego budynku przeznaczone będą na funkcję mieszkaniową (str. 12 projektu budowlanego - opis techniczny). Wobec tego powyższe naruszenie aktualnie nie wywołuje, w ocenie organu odwoławczego, skutków społeczno - gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa. Nie sposób zatem postrzegać go w kategoriach rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W następnej kolejności wskazano, że jak wynika z projektu budowlanego kwestionowanego przedsięwzięcia, zarówno pierwotnego, zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...], jak również zamiennego, zatwierdzonego ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...].03.2013r., znak: [...]; sporny budynek zaprojektowany został w granicach działki inwestycyjnej nr ew. [...], której szerokość wynosi 12 m (projekt zagospodarowania terenu). Powyższy budynek został przewidziany w ostrej granicy z działkami nr ew. [...] i [...], przy czym w elewacji południowej od strony działki nr ew. [...] nie zostały przewidziane otwory okienne i drzwiowe natomiast jak wynika z powyższego projektu zamiennego w elewacji północnej od strony działki nr ew. [...] przewidziane zostały 2 otwory wypełnione luksferami (por. rys. nr 2, 4 i 11 projektu budowlanego zamiennego, zatwierdzonego ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...].03.2013r.). Organ odwoławczy podkreślił, że ścianę z luksferami traktować należy jako ścianę bez otworów okiennych, co za tym idzie, brak jest w tym względzie niezgodności z przepisami warunków technicznych (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 28.10.2011r., sygn. akt II SA/Ol 670/11, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18.09.2008r., sygn. akt II SA/Sz 210/08). Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.), budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. W tym miejscu należy zauważyć, że przepis § 12 ust. 3 pkt 1 warunków technicznych dopuszcza w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Jednocześnie w myśl art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku. Jak wynika z opisu technicznego - str. 16 projektu budowlanego zatwierdzonego ww. decyzją Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...], powierzchnia użytkowa projektowanego budynku wynosić będzie 363,92 m2 przy czym powierzchnia pomieszczeń przeznaczonych pod wyłączne usługi handlu (tj. 2 sklepów, magazynu oraz pomieszczenia porządkowego) wynosić ma 80,35 m2 tj. 22 % powierzchni całkowitej budynku. Organ odwoławczy wskazał również, że jak przewidziano w projekcie budowlanym zamiennym, zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...].03.2013r., znak: [...] (opis techniczny - str. 16 projektu budowlanego) powierzchnia użytkowa projektowanego budynku wynosić będzie 291,56 m2 przy czym powierzchnia pomieszczeń przeznaczonych pod wyłączne usługi handlu wynosić ma 77,47 m2 tj. 26,5 % powierzchni całkowitej budynku. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że pomimo faktu, iż w parterze projektowanego budynku przewidziano dwa sklepy, to ich powierzchnia łączna nie przekracza 30% powierzchni tego budynku. W związku z tym w ocenie organu II instancji, w powyższej okoliczności nie sposób upatrywać kwalifikowanego naruszenia prawa. Reasumując powyższe ustalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że kwestionowane przedsięwzięcie nie narusza rażąco w/w przepisu § 12 ust. 3 pkt 1 warunków technicznych. Organ wskazał, że skoro w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka umożliwiająca realizację planowanego przedsięwzięcia w ostrej granicy, wymieniona w przepisie § 12 ust. 3 pkt 1 warunków technicznych, tym samym projekt tej inwestycji nie musi przewidywać spełnienia warunku, o którym mowa w przepisie § 12 ust. 3 pkt 2 warunków technicznych (umożliwiający sytuowanie budynku w granicy z działką sąsiednią jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej), aby mogła powstać ona w granicy z działkami nr ew. [...] i [...]. Zgodnie z § 204 ust. 5 warunków technicznych wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Stosownie zaś do § 206 ust. 1 warunków technicznych w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Organ odwoławczy wskazał, że z treści ww. przepisu § 206 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. wynika, iż sporządzenie ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji powinno nastąpić przez przystąpieniem do jej budowy. Brak jest natomiast przepisu, który przewidywałby obowiązek sporządzenia takiej ekspertyzy przed wydaniem pozwolenia na budowę. Innymi słowy, ekspertyza techniczna, o której mowa w przywołanym unormowaniu, może być sporządzona zarówno na etapie poprzedzającym udzielenie pozwolenia na budowę, jak i później - po udzieleniu pozwolenia, lecz przed przystąpieniem do realizacji inwestycji (por. wyr. NSA z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1230/07; wyr. WSA w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 461/11). Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, nie sposób zarzucić, aby w analizowanym przypadku organ stopnia rażąco naruszył przepisy § 204 ust. 5 oraz § 206 ust. 1 warunków technicznych warunków technicznych. Ponadto, organ II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem organu wojewódzkiego, iż weryfikowane decyzje Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...] oraz z dnia [...].03.2013r., znak: [...]; zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w związku z § 232 ust. 4 i 5 oraz § 272 ust. 3 warunków technicznych. Wskazano, że ustalenia w powyższym zakresie organ pierwszej instancji oparł przede wszystkim na analizie projektu architektoniczno - budowlanego oraz przyjętych rozwiązań materiałowych (zob. uzasadnienie decyzji Wojewody [...] z dnia [...].06.2015r., znak: [...]). Tymczasem organ administracji architektoniczno - budowlanej nie jest uprawniony do sprawdzenia zgodności z przepisami prawa projektu architektoniczno-budowlanego, lecz wyłącznie do przeprowadzenia takiej kontroli w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 940/07, w wyniku zmiany art. 35 Prawa budowlanego przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r., do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Stosownie do art. 34 Prawa budowlanego projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budo wlanego. Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budo wlanego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Należy zatem stwierdzić, że w odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej bada wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (por. wyr. NSA z dnia 07 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1517/09; wyr. WSA w Krakowie z dnia 09 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 481/10). Z tych powodów oraz uwzględniając, że do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...] jak również do projektu zamiennego zatwierdzonego decyzją z dnia [...].03.2013r., znak: [...]; dołączono oświadczenia projektantów o wykonaniu tych projektów budowlanych zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej nie można mówić o naruszeniu przez organ prawa we wskazanym zakresie. Podkreślono, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno- gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 513/05, LEX nr 199041 oraz wyrok SN z dnia 20 czerwca 1995r., sygn. akt III ARN 22/95, OSNP 1995/24/297). W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że w/w decyzje Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...] oraz z dnia [...].03.2013r., znak: [...]; nie zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że argumentacja podnoszona w toku niniejszego postępowania przez Panią B P - M jak również przedstawiona przez nią dokumentacja (głównie fotograficzna), dotyczy ewentualnej możliwości realizacji spornej inwestycji niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, a co za tym idzie nie ma wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Wskazano, że organem właściwym do rozstrzygnięcia powyższej kwestii jest właściwy miejscowo powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, a nie organ administracji architektoniczno - budowlanej orzekający o prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu nieważnościowym. Ponadto w ocenie organu II instancji, analiza decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...] oraz zmieniającej ją decyzji z dnia [...].03.2013r., znak: [...]; w kontrolowanym zakresie, prowadzi do stwierdzenia, że nie zostały one wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, nie dotyczą sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie były niewykonalne w dniu jej wydania i ich niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie ich wykonania nie wywołałyby czynu zagrożonego karą, nie zawierają wady powodującej ich nieważność z mocy prawa. Z tych powodów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...].06.2015r., znak: [...]; i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...] oraz zmieniającej ją decyzji z dnia [...].03.2013r., znak: [...]. Skargę na tę decyzję złożyła B P-M. Z uzasadnienia tej skargi wynika, że Skarżąca zarzuca, iż decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], znak [...] oraz decyzja z dnia [...] marca 2013r. znak: [...] wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa (art., 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), w następstwie czego naruszono § 12 ust. 3 pkt 2, § 204 ust. 5 i § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75. Poz. 690 ze zm.), ponieważ wzniesienie wyższego budynku na działce nr ewid. [...] we [...] w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego już obiektu budowlanego na działce nr [...], bez zaprojektowanej ściany oddzielenia przeciwpożarowego oraz bez sporządzonej ekspertyzy technicznej budynku Skarżącej na sąsiedniej działce nr ewid. [...], spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu. Rozwijając te zarzuty w uzasadnieniu skargi B P-M wskazywała na prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji a wadliwość decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r., którą uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...].06.2015r., znak: [...] w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...], znak: [...] oraz zmieniającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...].03.2013r., znak: [...]. Na wstępie wskazać należy, iż zaskarżona decyzja wydana zostały w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa i poglądem doktryny przyjmuje się, iż z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny. Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071). Poruszając się w zakreślonych wyżej granicach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny decyzji Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...], znak: [...] oraz zmieniającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...].03.2013r., znak: [...]. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż zatwierdzone w powyższym zakresie rozwiązania projektowe nie naruszają w sposób rażący przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Jak zostało to prawidłowo przeanalizowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji projekt budowlany jest zgodny z treścią przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z tym przepisem ". 1. Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. 2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. 3. W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m; 2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej;..." Odnosząc się do pierwszej z kwestii podnoszonych w decyzji odwoławczej jak też w skardze a dotyczącej usytuowania ściany budynku w granicy z działką Skarżącej, wskazać należy, że prawidłowość takiej lokalizacji wynika po pierwsze z decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z decyzją ..... z dnia ściana projektowanego budynku została umiejscowiona w granicy z działką Skarżącej. Nie można przy tym zarzucić takiemu rozwiązaniu, ze w niedopuszczalny sposób narusza uzasadnione interesy B P-M. Podkreślić bowiem należy, że po pierwsze budynek Skarżącej również znajduje się w granicy z działką zainwestowaną. Nadto w tym miejscu istniał dotychczasowy budynek, który nie budził kontrowersji Skarżącej. Zauważyć również należy, że usytuowanie budynków w granicy jest charakterystyczne dla tej okolicy. Zgodność inwestycji wynika także z § 12 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, że działka Inwestorki jest węższa niż 16 m. Zatem przepis ten dopuszcza budowę w granicy. Przy czym wskazana wyżej argumentacja dotycząca poszanowania interesów innych osób pozostaje aktualna również w tym przypadku. Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji Skarżącej wskazującej na konieczność zastosowania w przedmiotowym przypadku ust. 2 wskazanego przepisu stwierdzić należy, że nie jest to twierdzenie uzasadnione. W ocenie Sądu sytuacje określone w pkt 1 i 2 ww. przepisu są od siebie niezależne i przewidują samodzielne, rozłączne podstawy sytuowania budynku w granicy działki. Oznacza to, że w przypadku zainwestowania działki o szerokości mniejszej niż 16 m nie muszą być spełnione wymogi określone w pkt 2 ust. 3 § 12 rozporządzenia. Podobne stanowisko, chociaż dotyczące innego zapisu rozporządzenia zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2026/10.II OSK 2026/10 "Z faktu, że przepis § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) dotyczy odległości od granicy budynków gospodarczych i garaży nie wynika, że tym samym budynki gospodarcze zostały wyłączone spod regulacji § 12 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia. W pkt 1 możliwość sytuowania budynku gospodarczego w granicy działki istnieje z uwagi na szerokość działki mniejszą niż 16 m i nie jest ona zależna wówczas od jego wysokości i długości. Natomiast w pkt 4 możliwość sytuowania budynku gospodarczego bezpośredni przy granicy działki uzależniona jest od jego długości i wysokości, a nie od szerokości działki." Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty dotyczące sporządzenia stosownej ekspertyzy. Zgodnie z § 204 ust. 5 powołanego rozporządzenia wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania, zaś według § 206 ust. 1 tego rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku. Zauważyć należy, iż w orzecznictwie NSA przyjmuje się (tak w wyroku z 20 lutego 2008 r., II OSK 1230/07), że skoro § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, został zamieszczony w dziale V, który odnosi się do bezpieczeństwa konstrukcji w fazie projektowania i wykonywania budynków, to wykonanie ekspertyzy w tym zakresie może być konieczne także po wydaniu pozwolenia na budowę i przed rozpoczęciem budowy, jak i w toku budowy w celu zapobieżenia zagrożeniom dla bezpieczeństwa budynków istniejących. Zatem o ile istnieją ku temu podstawy faktyczne (możliwość zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników lub obniżenia przydatności do użytkowania budynku skarżącej) taka ekspertyza może być wykonana, w razie konieczności również po zatwierdzeniu projektu budowlanego. Zatem brak takiej ekspertyzy przed udzieleniem pozwolenia na budowę nie może być uznane za rażące naruszenie prawa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wskazać należy, iż słusznie organ odwoławczy podkreślił, że organ administracji architektoniczno - budowlanej nie jest uprawniony do sprawdzenia zgodności z przepisami prawa projektu architektoniczno-budowlanego, lecz wyłącznie do przeprowadzenia takiej kontroli w odniesieniu do projektu zagospodarowania działki lub terenu. Z dniem 11 lipca 2003 r., do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. Stosownie do art. 34 Prawa budowlanego projekt budowlany składa się z projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Organ nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi oraz innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska. Należy zatem stwierdzić, że w odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej bada wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Z tych powodów oraz uwzględniając, że do projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...].05.2010r., nr [...] jak również do projektu zamiennego zatwierdzonego decyzją z dnia [...].03.2013r., znak: [...]; dołączono oświadczenia projektantów (w tym rzeczoznawcy do spaw przeciwpożarowych) o wykonaniu tych projektów budowlanych zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej nie można mówić o naruszeniu przez organ prawa we wskazanym zakresie. Na akceptację nie zasługują również zarzuty wskazujące na nieprawidłowe usytuowanie otworów okiennych w projektowanym budynku, na co zwracała uwagę Skarżąca w toku postępowania administracyjnego. Jeżeli chodzi o otwory usytuowane na ścianie przeciwległej do nieruchomości Skarżącej wskazać należy, że w ścianie tej znajdują się otwory wypełnione luksferami. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2015 r. sygn. akt II OSK 409/14 "Ścianę, w której znajdują się przeszklenia wykonane z luksferów należy uznać za ścianę bez otworów okiennych w rozumieniu § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie." Natomiast wskazywane zbliżenie otworu okiennego nie dotyczy ściany zwróconej w kierunku granicy działki a co za tym idzie nie dotyczą go unormowania zawarte w § 12 rozporządzenia. Mając powyższe na względzie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło