VII SA/Wa 1002/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-11

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazali w sposób niebudzący wątpliwości, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazali w sposób niebudzący wątpliwości, że ich sytuacja materialna uniemożliwia im poniesienie kosztów postępowania. Sąd uznał, że oświadczenie o niskich dochodach z gospodarstwa rolnego jest niewiarygodne w świetle posiadanej powierzchni i przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych.
Stan faktyczny
Skarżący Z. D. i B. D. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, sąd rozpoznał sprawę. Skarżący posiadają dom i 20 ha nieruchomości rolnej, a ich dochody pochodzą z renty rolniczej B. D. (669 zł netto) oraz dochodów z gospodarstwa rolnego (deklarowane ok. 300 zł miesięcznie).
Rozstrzygnięcie
Odmówiono Z. D. i B. D. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. D. i B. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić Z.D. i B. D. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z. D. i B. D. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pismami z dnia 6 lipca 2015 r. wezwano skarżących do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku. Skarżący udzielili odpowiedzi na ww. wezwanie pismem z dnia 21 lipca 2015 r. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny i wiarygodny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Mając na uwadze powołane przepisy oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania Z. D. i B. D. prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazali w sposób nie budzący wątpliwości, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Z treści złożonego w niniejszej sprawie wniosku wynika, że Z. D. i B. D. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, posiadają dom o powierzchni 88 m2 oraz nieruchomość rolną – 20 ha. Skarżący wskazali, że źródłem ich utrzymania jest renta rolnicza B. D. w wysokości 669 zł netto oraz dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego, które według ich oświadczenia wynoszą około 300 zł miesięcznie. Jak wynika z nadesłanej przy piśmie z dnia 21 lipca 2015 r. kserokopii decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r., skarżący posiadają nieruchomość rolną o powierzchni 20 hektarów fizycznych (24 ha przeliczeniowych). Warto wobec tego zauważyć, że na podstawie art. 18 ustawy o podatku rolnym Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie danych statystycznych, ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", nie później niż do dnia 23 września każdego roku, wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2014 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2013 r. (M.P. z 2014 r. poz. 827) dochód ten wynosił 2.869 zł. Zatem dochód skarżących z posiadanych gruntów rolnych obliczony przy uwzględnieniu tej wartości wyniósłby 68.856 zł rocznie, tj. 5.738 zł miesięcznie (24 ha x 2.869 zł = 68.856 zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = 5.738 zł). Biorąc zatem pod uwagę wielkość gospodarstwa rolnego skarżących oraz przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych uzyskiwany z 1 ha przeliczeniowego uznać należy za mało wiarygodne oświadczenie skarżących o uzyskiwaniu dochodu miesięcznego jedynie w wysokości 300 zł. Zauważyć ponadto trzeba, że pismem z dnia 6 lipca 2015 r., na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwano skarżących m.in. do wskazania, czy uzyskują dopłaty do nieruchomości rolnej, a jeśli tak, w jakiej wysokości. W tym zakresie skarżący oświadczyli jedynie, że w 2015 r. dopłaty zostały zmienione, w związku z tym nie potrafią wskazać, czy i w jakiej wysokości będzie dopłata. Nie wskazali przy tym wysokości ostatnio uzyskanych dopłat. W świetle powyższych okoliczności uznano zatem, że brak jest podstaw do przyznania Z. D. i B. D. prawa pomocy, skarżący nie wykazali bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że spełniają przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło