VII SA/Wa 1006/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2011 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1006/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2011r. Wojewoda [...] - po rozpoznaniu odwołania K. D. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] stycznia 2011r. odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] .02.1997r. dotyczącą udzielenia Urzędowi Gminy S. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z przyłączami we wsi S., gmina S.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: W dniu 14.12.2010 r. K. D. wystąpił z wnioskiem do Starosty S. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].02.1997 r. dotyczącą udzielenia Urzędowi Gminy S. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z przyłączami we wsi S. gm. S. Starosta S. po dokonaniu analizy złożonego wniosku oraz dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie, decyzją z dnia [...].01.2011 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie rozpatrzenia ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].02.1997 r. dotyczącej udzielenia Urzędowi Gminy S. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z przyłączami we wsi S. Gm. S.. Nie zgadzając się z treścią ww. rozstrzygnięcia K. D. złożył odwołanie. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznej, a więc takiej decyzji, która na mocy art. 16 § 1 k.p.a. jest objęta zasadą trwałości decyzji ostatecznych. Z tego też względu wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 148 § 1 kpa jednym z takich wymogów jest złożenie podania -1 - o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl art. 148 § 2 kpa termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Na podstawie zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego ustalono, że skarżący dowiedział się o tym, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...].02.1997 r. udzielająca Urzędowi Gminy S. pozwolenia na budowę sieci wodociągowej z przyłączami we wsi S. gm. S. została wydana, co najmniej w dniu [...].08.2010 r. Dowodzi tego podpisane przez K. D. zwrotne potwierdzenie odbioru pisma Starosty S. z dnia [...] .08.2010 r. stanowiącego odpowiedź udzieloną skarżącemu na jego pismo z dnia .08.2010 r. w sprawie budowy przyłącza wodociągowego do posesji A. S. w S. Dalej organ wskazał, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a., oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a. Jeżeli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania, organ administracji wyda decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania przez stronę w dniu [...].12.2010r. tj. po terminie określonym w art. 148 § 2 kpa ma ten efekt, że postępowanie nie może być wznowione. Niedotrzymanie terminu powoduje wyłącznie wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 149 § 3 kpa. W tym stanie rzeczy organ uznał, że zaskarżona decyzja Starosty S. z dnia [...].01.2011 r. jest słuszna, w związku z czym brak jest podstaw do jej zmiany bądź uchylenia. K. D. złożył skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].03.2011r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię tj. art. 7, 16, 39, 75§1 i 148§2 oraz 145§1 pkt. 4 kpa. -2- W uzasadnieniu wskazał na przyczyny, dla których postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę winno być wznowione a mianowicie, że nie brał udziału w tym postępowaniu, mimo że sieć wodociągową, w tym m.in. rozgałęzienie biegnące do sąsiada zrealizowana jest na terenie jego nieruchomości. Wskazał przy tym, że osoba, która wyraziła zgodę na taki przebieg inwestycji – K. D. -nigdy nie była właścicielką przedmiotowej nieruchomości ani nawet nie zamieszkiwała na niej. Podał także ze nie został przez pracowników urzędu powiadomiony o konieczności zachowania 1-miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 145§1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.dalej: P.p.s.a.) sąd uchyla rozstrzygnięcie jedynie w sytuacji gdy stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; Zaskarżonym rozstrzygnięciem organ odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] .02.1997r. uznając, iż wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148§1 kpa. Na wstępie należy podkreślić, że trafne są rozważania organu co do tego, że postępowanie o wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych postępowań. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej -3- zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Jednocześnie art. 148 kpa (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji) wskazywał, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§1), a z przyczyny określonej w pkt. 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§2). A zatem obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności czy wniosek ten został złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145§1 lub 145a kpa. Pozytywna weryfikacja wniosku pod względem w/w przesłanek powinna skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 kpa a dalej przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Natomiast jeżeli wznowienie postępowania jest z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych niedopuszczalne albo gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu - organ - w oparciu o art. 149 § 3 kpa (również w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji) wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Należy przy tym podkreślić, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd co do tego, że wydanie decyzji po wznowieniu postępowania mimo upływu omawianego terminu skutkuje nieważnością tego rozstrzygnięcia (tak m.in. WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 14.01.2009r. II SA/Bd 856/08, LEX nr 558449, w którym Sąd ten stwierdził, że wznowienie postępowania z obejściem przepisów art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. uzasadniałoby stwierdzenie nieważności wydanego w tym przedmiocie postanowienia jako rażąco naruszającego prawo (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie niewadliwe są ustalenia organów obu instancji co do tego, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie terminu określonego w art. 148 kpa, a w konsekwencji organ prawidłowo odmówił wznowienia postępowania administracyjnego. Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania [...].12.2010r. Jako przesłankę do wznowienia postępowania wskazał, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...].02.1997r. (pkt. 4), albowiem K. D. nie była osobą uprawniona do wyrażania zgody na realizację -4- inwestycji przez jego nieruchomość jako że nie była ani jej właścicielką ani nawet posiadaczką. Z prawidłowych ustaleń organu wynika także, że pismem z dnia [...] .08.2010r. doręczonym skarżącemu dnia 20.08.2010r. skarżący został poinformowany (w odpowiedzi na jego pismo z dnia 5.07.2010r.), że przyłącze wodociągowe przebiegające m.in. przez jego nieruchomość zostało zrealizowane w oparciu o decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia [...] .02.1997r. A zatem w tej dacie - najpóźniej - skarżący dowiedział się o decyzji. Wymaga przy tym podkreślenia, że ustawodawca określając początek biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie wiąże go z wiedzą o treści decyzji a jedynie odnosi go do faktu dowiedzenia się, że taka decyzja została wydana. W konsekwencji zatem prawidłowo organ ustalił, że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w pkt. 4 art. 145 §1 kpa upłynął skarżącemu 20 września 2010r. a zatem znacznie przed złożeniem wniosku. Należy w tym miejscu podkreślić, że przepis art. 148 § 1 i 2 kpa ma charakter bezwzględnie obowiązujący a jego wykładnia nie może budzić wątpliwości. Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje fakt, że skarżący nie został poinformowany o konieczności złożenia wniosku w 1 miesięcznym terminie. Zachowanie organu w tym zakresowe można by rozważać jako naruszenie art. 8 i 9 kpa jednakże biorąc pod uwagę bezwzględnie obowiązujący charakter omawianego przepisu (art. 148 kpa) należało przyjąć, że uchybienie to, nawet jeśli faktycznie do niego doszło, pozostawało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak zostało bowiem wyżej podkreślone - wznowienie postępowania i jego ponowne przeprowadzenie z punktu widzenia zaistnienia przesłanek określonych w art. 145§1 kpa na skutek rozpoznania wniosku złożonego po upływie 1-miesięcznego terminu stanowiłoby naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji określonej w art. 16 kpa a to z kolei w sposób rażący naruszałoby prawo. W tej sytuacji jako przedwczesne należało uznać zarzuty skarżącego wskazujące na zaistnienie przesłanek określonych w art. 145§1 pkt. 4 kpa. Skoro wniosek został złożony po upływie terminu to organ, a następnie Sąd nie mógł ustosunkować się do jego zasadności. Podobnie należało ocenić zarzut braku oceny przez organ faktu sfałszowania podpisu przez K. D. Nie oceniając merytorycznie tego zarzutu podnieść należy, że z akt sprawy wynika że w dniu [...] września 2010r. K. D. - na skutek skierowanej do niego w dniu 17.09.2010r. odpowiedzi na -5- pismo z dnia 10.09.2010r. - zapoznał się z dokumentacją (adnotacja k.13). W konsekwencji zatem w tej dacie - najpóźniej - powziął wiadomość, że oświadczenie o wyrażeniu zgody na realizację inwestycji zostało podpisane przez K. D. A zatem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z tej przyczyny (we wniosku określonej jako nowe istotne okoliczności mogące mieć wpływ na wynik sprawy a zatem przesłanka określona w pkt. 5 a nie w pkt. 1 jak to podaje skarżący w skardze) również upłynął znacznie przed złożeniem wniosku co skutkowało koniecznością odmowy wznowienia postępowania. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. -6-