VII SA/Wa 1008/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-28

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości swojej trudnej sytuacji materialnej i nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia informacji?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Obowiązek wykazania tych przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, który musi rzetelnie przedstawić swoją sytuację finansową i odpowiedzieć na wezwania sądu do uzupełnienia informacji.
Stan faktyczny
M. i D. S. złożyli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu, M. S. zwrócił się do sądu o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną rodziny. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji o jego sytuacji finansowej, jednak M. S. nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. W związku z tym sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 28 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. i D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić M. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania M. S. prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu M. S. zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynikało, iż we wspólnym gospodarstwie domowym z M. S. pozostaje żona oraz dwoje dzieci. Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 71,8 m2. Według oświadczenia zawartego w złożonym wniosku żona M. S. nie pracuje, natomiast M. S. uzyskuje dochody w wysokości ok. 3200 zł miesięcznie, na które składa się wynagrodzenie za pracę oraz dochody z działalności gospodarczej. Do ponoszonych wydatków skarżący zaliczył opłaty za mieszkanie - 320 zł, gaz - 100 zł, prąd - 100 zł, telefon - 100 zł, opał - 300 zł, internet - 70 zł, raty kredytu - 500 zł. Pismem z dnia 21 sierpnia 2009r., na podstawie art. 255 ustawy, wezwano skarżącego do udzielenia - w terminie 7 dni - dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji finansowej, poprzez nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz odpisów zeznań podatkowych skarżącego za ostatnie dwa lata kalendarzowe. Skarżący odebrał w/w pismo w dniu 2 września 2009r., nie udzielił na to wezwanie żadnej odpowiedzi. Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę uznano, iż M. S. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Jak już wcześniej wskazano, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Tak więc to na skutek wskazanych przez wnioskodawcę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć pełnych czy też jakichkolwiek kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 21 sierpnia 2009r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku, na które to pismo skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi. Nieudzielenie przez M. S. odpowiedzi na wezwanie z dnia 21 sierpnia 2009r. uniemożliwia dokonanie oceny rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego. M. S. nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy, pamiętać natomiast należy, iż wykazanie przesłanek określonych w art. 246 ustawy spoczywa na stronie występującej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło