VII SA/Wa 101/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-17

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tadeusz Nowak, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej remontu dachu i rury spustowej, a w pozostałej części utrzymując ją w mocy, działał w granicach art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej remontu dachu i rury spustowej, a w pozostałej części utrzymując ją w mocy, naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten pozwala organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji w całości lub w części i orzeczenie co do istoty sprawy, albo uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. W niniejszej sprawie organ odwoławczy ograniczył się jedynie do uchylenia decyzji w części, nie umarzając postępowania organu I instancji i nie orzekając co do istoty sprawy w pozostałej części, co wykracza poza dopuszczalne formy rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku wielorodzinnym. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez organy administracji oraz sądy, organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej remontu dachu i uszczelnienia rury spustowej, a w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów proceduralnych, dowolne uznanie wykonania remontu dachu, podczas gdy doszło do nadbudowy, oraz pominięcie uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz L. J. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi L.J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz L. J. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. L. i P. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., nakazującej M. i J. O., B. B. i L. J., P.S. i A. L. usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] szczegółowo opisanych w decyzji – poprzez: 1. remont pokrycia dachu, celem wyeliminowania przecieków, 2. uszczelnienie rury spustowej znajdującej się z lewej strony klatki schodowej, 3. naprawa pęknięć tynków na biegu klatki schodowej, 4. usuniecie nieprawidłowości określonych w protokole nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. z kontroli przewodów kominowych, sporządzonym przez M.W. mistrza kominiarskiego o nr dyplomu [...] poprzez: - rozłączenie pieca węglowego w lokalu nr [...] i wentylacji piwnicy lokalu nr [...], - rozłączenie wentylacji kuchni lokalu nr [...] i wentylacji piwnicy lokalu nr [...], - rozłączenie kominka lokalu nr [...], pieca węglowego lokalu nr [...] i pieca węglowego lokalu nr [...], - naprawę kominów ponad dachem - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nakazania remontu pokrycia dachu z wymianą uszkodzonych elementów więźby dachowej oraz uszczelnienia rury spustowej w klatki schodowej, w pozostałej zaś części utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Organ wskazał, że w związku z pismem A. L. i P. S. przeprowadzono [...] kwietnia 2012 r. kontrolę, która wykazała, że na ww. działce znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny w nieodpowiednim stanie technicznym. Decyzją Nr [...]z dnia [...] sierpnia 2012 r. organ nakazał, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego M. i J. O., B. B., L. J., P.S. i A.L. usunięcie ww. nieprawidłowości. A. L. i P.S. złożyli odwołanie do [...] WINB, który decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2012 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi L. J. wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 79/13), uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. Ponownie rozpatrując sprawę [...] WINB decyzją z dnia [...] października 2013 r. [...] uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. i nakazał ww. osobom usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie pod nadzorem robót: - remont pokrycia dachu wraz z wymianą uszkodzonych elementów więźby dachowej celem wyeliminowania przecieków, - uszczelnienie rury spustowej w obrębie klatki schodowej, - naprawa pęknięć tynków na biegu klatki schodowej, - usuniecie nieprawidłowości określonych w protokole nr [...]z dnia [...] listopada 2011 r. z kontroli przewodów kominowych, sporządzonym przez M. W. mistrza kominiarskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpatrzeniu skargi L. J., wyrokiem z dnia 5 maja 2015 r. (VII SA/Wa 72/14) uchylił decyzję z dnia [...] października 2013 r. Ponownie rozpatrując sprawę organ zlecił uzupełnienie postępowania dowodowego odnośnie obecnego stanu technicznego budynku oraz sprawdzenia czy obowiązki zostały wykonane, które organ powiatowy wykonał. Następnie wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] października 2015 r. wskazując, że w wiążącym w tej sprawie wyroku z 5 maja 2015 r. (VII SA/Wa 72/14) Sąd stwierdził m.in., iż organ rozpatrując odwołanie miał obowiązek zbadać okoliczności sprawy na datę wydawania decyzji. Organ nie odniósł się do stanowiska części współwłaścicieli budynku wyrażonego piśmie z [...] września 2013 r. oraz zgłoszonych tam wniosków dowodowych, dotyczących dokonanej naprawy pokrycia dachowego i wyeliminowania możliwości przecieków, naprawy rur spustowych i zlikwidowania ubytków tynków na kominach. Przeprowadzona na zlecenie organu wojewódzkiego [...] września 2015 r. kontrola wykazała, że aktualny stan techniczny budynku jest dostateczny i wykonano roboty określone w pkt 1 i 2 decyzji, tj. wymieniono pokrycie dachu, wyeliminowano przecieki, a rura spustowa została wymieniona. Zgodnie zaś z aktualnym protokołem kontroli przewodów kominowych z dnia [...] października 2015 r. mistrza kominiarskiego R. C., przewody kominowe w lokalu nr [...] są drożne i posiadają ciągi prawidłowe. W protokole z okresowej kontroli instalacji gazowej w ww. lokalu z [...] października 2015 r. również brak jest uwag, co do prawidłowości działania instalacji. Mając na uwadze powyższe oraz wskazania zawarte w wyroku organ uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. w części dotyczącej remontu pokrycia dachu i uszczelnienia rury spustowej z lewej strony klatki schodowej. Ponadto podczas wizji [...] kwietnia 2015 r. i [...] sierpnia 2015 r. stwierdzono, m.in., że stara więźba dachowa krokwiowo- płatwiowa została w całości zdemontowana wraz z pokryciem dachu oraz wykonano nową więźbę krokwiowo-jętkową, na której umieszczono płytę warstwową (ocieplenie), płyty osb oraz papę. Organ uznał, iż wykonano zalecenia opinii z dnia [...] marca 2012 r. mgr inż. S. P. i ekspertyzie technicznej konstrukcji dachu mgr inż. H. B.. Zgodnie z powyższą dokumentacją techniczną konieczne było bowiem dokonanie naprawy lub wymiany więźby dachowej i pokrycia dachu ze względu na przecieki. W protokole z dnia [...] września 2015 r. ustalono, że obowiązku określonego w pkt 3 decyzji tj. naprawy pęknięć klatki schodowej nie wykonano. Brak jest też aktualnej dokumentacji mistrza kominiarskiego, świadczącej o wykonaniu pkt 4 decyzji. Dlatego organ utrzymał w mocy decyzję w pozostałej części. Stwierdził, że usuniecie nieprawidłowości określonych w protokole z [...] listopada 2011 r., mistrza kominiarskiego M. W. i naprawa pęknięć tynków klatki schodowej wypełnia dyspozycję art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Organ podkreślił, że z protokołu mistrza kominiarskiego R.C. w ogóle nie wynika, aby rozłączono piec węglowy w lokalu nr [...], wentylację w kuchni lokalu nr [...] i wentylację piwnicy lokalu nr [...] oraz kominka w lokalu nr [...], pieca węglowego w lokalu nr [...] i pieca węglowego w lokalu nr [...]. Nie wskazano też na wykonanie remontu kominów nad dachem. Jedynie lakoniczne stwierdzono odnośnie drożności i prawidłowych ciągów w przewodach kominowych. Ten sam mistrz kominiarski w protokole z [...] marca 2012 r. również wskazał na drożność przewodów kominowych, nie odnosząc się do odłączenia ww. pieców i kominków pomimo, że na taką konieczność zwrócono uwagę w protokole kominiarskim z [...] listopada 2011 r. M.W.. W związku z tym twierdzenia R.C. w protokole z dnia [...] października 2015 r. nie mogły świadczyć o wykonaniu pkt 4 decyzji. Organ wyjaśnił, że obowiązki z art. 66 ustawy Prawo budowlane związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego, stanowiącego współwłasność, powinny być nałożone na wszystkie te osoby. Skargę na ww. decyzję złożył L. J. i wnosząc o jej uchylenie zarzucił naruszenie: 1. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. 80 k.p.a. i art. 107 § i 3 k.p.a poprzez dowolne uznanie, sprzeczne z materiałem dowodowym i stanem faktycznym, że wykonano pkt 1 decyzji - remont pokrycia dachu dla wyeliminowania przecieków podczas gdy samowolnie wykonano nadbudowę w rozumieniu art. 3 ust. 6; 2. art. 104 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie części decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. w zakresie wymiany uszkodzonych elementów więźby dachowej pomimo, że organ I instancji w ogóle nie orzekł o obowiązku wymiany więźby dachowej, w konsekwencji wydanie decyzji nie odnoszącej się do istoty sprawy; 3. art. 29 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z art. 36 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez pominięcie uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na dokonanie prac budowlanych; 4. § 17 ust. 2 pkt. 1 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla [...] uchwała nr [...] Rady [...][...] października 2006 r., który zakazuje dokonywania nadbudowy oraz zasadniczych zmian gabarytów obiektu znajdującego się w ewidencji Służby Ochrony Zabytków, w tym budynku ul. [...] 5. art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez zaniechanie przez organ wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organowi II instancji można bowiem postawić dwa zarzuty. Po pierwsze naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które nie znajduje oparcia w przepisach prawa, a po drugie niewłaściwego zebrania i przeanalizowania materiału sprawy tj. naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do pierwszego zarzutu zaznaczyć należy, że art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. pozwala organowi odwoławczemu na wydanie decyzji, którą albo organ uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Organ może zatem wydać wyłącznie dwa rodzaje rozstrzygnięć - uchylić decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy oraz uchylić decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Natomiast w niniejszej sprawie organ odwoławczy ograniczył się jedynie do uchylenia zaskarżonej decyzję w części, jednak nie umorzył postępowania organu I instancji (skoro – jak ustalił - część nałożonych obowiązków została wykonana) oraz – w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wydane rozstrzygnięcie nie mieści się zatem w zakresie decyzji wymienionych w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jednocześnie zauważyć należy, że z decyzji organu I instancji wynika nakaz dokonania remontu pokrycia dachu w celu wyeliminowania przecieków. Natomiast z uzasadnienia decyzji z dnia [...] października 2015 r. wynika, że remont w tym zakresie został wykonany wcześniej, podczas którego inwestorzy dokonali wymiany więźby dachowej. Stara więźba dachowa o konstrukcji krokwiowo- płatwiowej została bowiem w całości zdemontowana wraz z pokryciem dachu oraz wykonano nową więźbę krokwiowo-jętkową, na której umieszczono płytę warstwową (ocieplenie), płyty osb oraz pokrycie z papy. Organ odwoławczy podał, że konieczność wymiany więźby dachowej wynikała z opinii biegłego S. P. z dnia [...] marca 2012 r. i ekspertyzy technicznej H. B. i podyktowana była koniecznością likwidacji przecieków. Intencją i celem organu I instancji w omawianym nakazie (remont pokrycia dachu celem wyeliminowania przecieków) była likwidacja przecieków poprzez wymianę pokrycia dachu. W rozstrzygnięciu nie wskazuje się wymiany więźby dachowej, pomimo iż wynikała ona z opinii rzeczoznawców. Zaznaczyć przy tym trzeba, że z dokumentacji dołączonej do akt wynika (protokół kontroli z dnia [...] sierpnia 2015 r.), iż podczas robót remontowych nastąpiła zmiana układu oraz wymiarów elementów więźby dachowej. Zmianie uległa również wysokość budynku zarówno w kalenicy jak i przy okapie. Skarżący również podnosił, że przed remontem średnia wysokość z najniższej i najwyższej wysokości strychu wynosiła 1,70 cm (0,95 m ściana kolankowa i 2,45 maks. wysokość mierzona w świetle od stropu do kalenicy – co wynika z opinii inż. W.). Natomiast po dokonaniu prac ta uśredniona wysokość wynosi 2,11 m (1,27 m ściana kolankowa wg. protokołu PINB i maks. wysokość 2,95 m wg projektu inwestorów złożonego u [...] Konserwatora Zabytków). W świetle powyższych rozbieżności sprawdzeniu w ponownym postępowaniu winno podlegać to, czy w istocie nie doszło do wykonania nadbudowy spornego budynku, zamiast obowiązku określonego w pkt 1 decyzji, to jest remontu pokrycia dachu w celu wyeliminowania przecieków. W przypadku jednoznacznego ustalenia, iż nie dokonano remontu (w ramach art. 66 § 1 Prawa budowlanego), ale nadbudowy, jak wskazuje się w skardze, to postępowanie w tej części będzie bezprzedmiotowe, bowiem rzeczą organu będzie przeprowadzenie stosownego postępowania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Z podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło