VII SA/Wa 1011/26
WyrokWSA w Warszawie2026-05-15
Skład orzekający: Marcin Maszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo zastosował ten przepis, czy też powinien był orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda naruszył art. 138 § 2 k.p.a., błędnie stosując przepis o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy powinien był orzec co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy posiadał kompetencje do oceny zgromadzonego materiału dowodowego i rozstrzygnięcia sprawy merytorycznie, a ponowne uchylenie decyzji organu I instancji było nieuzasadnione i prowadziło do niepotrzebnego przedłużania postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o pozwolenie na budowę. Organ I instancji (Prezydent) dwukrotnie odmawiał wydania pozwolenia. Organ II instancji (Wojewoda) dwukrotnie uchylał decyzje Prezydenta i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenia przepisów postępowania przez organ I instancji. Ostatecznie Wojewoda wydał decyzję uchylającą decyzję Prezydenta i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia, co zostało zaskarżone przez inwestora i inną spółkę. Sąd administracyjny uznał, że Wojewoda naruszył przepisy, błędnie stosując art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 marca 2026 r. nr 272/OPO/2026.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Marcin Maszczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 maja 2026 r. sprzeciwów Osiedla B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 marca 2026 r. nr 272/OPO/2026 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz Osiedla B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewody Mazowieckiego (dalej: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") z dnia 24 marca 2026 r. Nr 272/OPO/2026, uchylająca w całości decyzję Prezydenta m.st. Warszawy (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") Nr 260/AM/BIA/PB/2025/O z dnia 18 grudnia
2025 r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Rozstrzygnięcie to wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 29 marca 2024 r. do Prezydenta wpłynął wniosek N.
Sp. z o. o. (dalej: "inwestor") o udzielenie pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, infrastrukturą techniczną, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. R. w Dzielnicy B. m.. W. .
Postanowieniami Nr 252/AM/BIA/PA/2024 z dnia 13 maja 2024 r.
i Nr 172/AM/BIA/PA/2025 z dnia 9 kwietnia 2025 r. Prezydent, działając na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2025 r. poz. 418, dalej: "Pr.b."), nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia przedłożonej dokumentacji projektowej.
Pismami z dnia 7 października 2024 r., 18 kwietnia 2025 r. i 7 maja 2025 r. inwestor odpowiedział na ww. postanowienia oraz dokonał korekty wniosku
o pozwolenie na budowę, wnioskując o udzielenie pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, infrastrukturą techniczną, na terenie części działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. R. w Dzielnicy B. m. W. .
Decyzją Nr 105/AM/BIA/PB/2025/O z dnia 28 maja 2025 r. Prezydent odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno- budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, infrastrukturą techniczną, na terenie części działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. R. w Dzielnicy B. m. W.
Decyzją Nr1079/OPO/2025 z dnia 1 sierpnia 2025 r. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Nr 105/AM/BIA/PB/2025/O z dnia 28 maja 2025 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W toku ponownie prowadzonego postępowania, postanowieniem
Nr 410/AM/BIA/PA/2025 z dnia 5 września 2025 r., Prezydent nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia przedłożonej dokumentacji projektowej.
Pismem z dnia 19 listopada 2025 r. inwestor odpowiedział na
ww. postanowienie oraz dokonał korekty wniosku o pozwolenie na budowę, wnioskując o udzielenie pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, z lokalami usługowymi, infrastrukturą techniczną oraz wewnętrzną instalacją gazową na terenie części działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. R. w Dzielnicy B. m. W. .
Decyzją Nr 260/AM/BIA/PB/2025/O z dnia 18 grudnia 2025 r. Prezydent odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi,
z lokalami usługowymi, infrastrukturą techniczną oraz wewnętrzną instalacją gazową na terenie części działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. R.
w Dzielnicy B. m. W. ,
Odwołanie od ww. decyzji Prezydenta Nr 260/AM/BIA/PB/2025/O z dnia
18 grudnia 2025 r. wnieśli O. Sp. z o. o. oraz inwestor.
Odwołania wpłynęły w ustawowym terminie.
Decyzją z dnia 24 marca 2026 r. Nr 272/OPO/2026 Wojewoda uchylił
w całości decyzję Prezydenta Nr 260/AM/BIA/PB/2025/O z dnia 18 grudnia 2025 r.
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że w jego ocenie decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a.") w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewoda wskazał, że stosownie do treści art. 139a k.p.a., w przypadkach, o których mowa wart. 138 § 2 i 2a, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji jest obowiązany wziąć pod uwagę okoliczności wskazane przez organ odwoławczy oraz jest związany wytycznymi tego organu określonymi w decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję w całości i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, chyba że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przepisy prawa, na podstawie których organ pierwszej instancji rozstrzygnął sprawę, uległy zmianie.
Na gruncie niniejszego postępowania organ I instancji związany był wytycznymi Wojewody zawartymi w decyzji Nr 1079/OPO/2025 z dnia 1 sierpnia 2025 r., gdzie wprost wskazano na brak podstaw prawnych do żądania przedłożenia przez inwestora skutecznego zgłoszenia budowy sieci kanalizacyjnej. Organ
I instancji zobligowany był do przyjęcia stanowiska organu odwoławczego i tym samym nieprzedłużania postępowania administracyjnego. Ponowienie stanowiska
w zaskarżonej decyzji organu I instancji stanowi o uporczywości działania na niekorzyść inwestora, pomimo znanych jasnych wytycznych i wyjaśnień organu wyższego stopnia. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, świadczy o tym,
że Prezydent uchyla się od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stosownie więc do treści art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że w świetle zauważonych
i wskazanych w niniejszej decyzji powodów sprawa winna być uchylona w całości
i przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. jest uzasadnione, gdyż organ I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem norm prawa materialnego
i procesowego, mających wpływ na prawa stron postępowania.
Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę Prezydent winien dokonać wyczerpujących sprawdzeń projektu budowlanego, o których mowa art. 35 ust. 1 Pr.b. Następnie, w myśl art. 35 ust. 3 Pr.b. winno się wezwać inwestora do usunięcia występujących w nim ewentualnych sprzeczności z obowiązującymi przepisami.
Po dokonaniu wskazanych czynności należy zawiadomić strony postępowania
o zakończeniu postępowania dowodowego celem umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia musi zawierać ustosunkowanie się organu do okoliczności, które uważa za udowodnione oraz tych, które takiego przymiotu zdaniem organu nie mają (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ winien jednocześnie odnieść się do wszystkich zarzutów stawianych przez strony postępowania.
W sprzeciwie z dnia 13 kwietnia 2026 r. wniesionym do tutejszego Sądu inwestor zaskarżył decyzję Wojewody Nr 272/OPO/2026 z dnia 24 marca 2026 r., zarzucając jej naruszenie:
1) art. 138 § 2 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji kasatoryjnej, mimo że w sprawie nie zachodziły ustawowe przesłanki do uchylenia decyzji I Instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a Wojewoda winien był wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylić decyzję I Instancji i orzec co do istoty sprawy poprzez udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji;
2) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 136 § 1 i 4 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia decyzji niewyjaśniające w sposób przekonujący, jakie konkretne naruszenia przepisów postępowania miałyby uzasadniać ponowne uchylenie decyzji organu I Instancji, jaki dokładnie zakres sprawy pozostawał niewyjaśniony oraz dlaczego zakres ten miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
3) art. 8 § 1 oraz art. 12 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. przez ponowne zastosowanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego w sprawie, w której organ już uprzednio przesądził o bezzasadności najistotniejszego powodu odmowy wydania pozwolenia na budowę dla Inwestycji, co doprowadziło do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania i osłabienia zaufania strony do organów administracji publicznej.
Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o: uwzględnienie sprzeciwu w całości przez Wojewodę, uchylenie zaskarżonej decyzji organu I Instancji oraz wydanie nowej decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającej na uchyleniu decyzji organu I Instancji i orzeczeniu co do istoty sprawy poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenie Inwestorowi pozwolenia na budowę inwestycji; ewentualnie, w razie nieuwzględnienia sprzeciwu w trybie autokontroli, wnoszę o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w całości zaskarżonej decyzji organu I Instancji; a także o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu podano argumenty, które mają przemawiać za zasadnością wniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie.
W sprzeciwie z dnia 8 kwietnia 2026 r. wniesionym do tutejszego Sądu O. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka") zaskarżyła decyzję Wojewody
Nr 272/OPO/2026 z dnia 24 marca 2026 r., zarzucając jej naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak było przesłanek do wydania decyzji kasatoryjnej, w szczególności, gdy sprawa była w pełni wyjaśniona,
a odmowa wydania pozwolenia na budowę nastąpiła z powodu, co do którego Wojewoda jednoznacznie wypowiedział się już decyzją Nr 1079/OPO/2025 z dnia
1 sierpnia 2025 r. uchylając decyzję Prezydenta Nr 105/AM/BIA/PB/2025/O z dnia
28 maja 2025 r., i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ
I instancji.
Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody nr 272/OPO/2026 z dnia 24 marca 2026 r. i nakazanie wydania decyzji orzekającej co do istoty sprawy, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu sprzeciwu podano argumenty, które mają przemawiać za zasadnością wniesionego zarzutu.
W odpowiedzi z dnia 13 kwietnia 2026 r. na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zgodnie zaś z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
Z art. 151a § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny
w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria wykazała, że zaskarżona sprzeciwami decyzja została wydana z naruszeniem
art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W myśl art. 138 § 2a k.p.a., jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów. Stosownie zaś do art. 138 § 2b k.p.a., przepisu § 2 nie stosuje się
w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3 k.p.a. organ odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy wydaje decyzję, o której mowa w § 1 albo 4.
W orzecznictwie podkreśla się, że przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a. nie mogą być rozpatrywane samoistnie, lecz ich treść winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym, w których mieści się przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów. W sytuacji zatem, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 k.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, bądź też nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uznać należy za równoznaczne
z naruszeniem tego przepisu (zob. wyrok NSA z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt
I OSK 517/17). Zatem zgodnie z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Natomiast w myśl art. 136 § 2 k.p.a. jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.
Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję.
Z przytoczonych przepisów wynika zatem, że decyzja kasacyjna może zostać wydana w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub prowadził postępowanie wyjaśniające, lecz nie ustalił istotnej części okoliczności faktycznych sprawy (a z uwagi na zasadę dwuinstancyjności nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego
w oparciu o art. 136) (zob. A. Golęba [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 138). Analiza
art. 138 § 2 w związku z art. 136 k.p.a. prowadzi zatem do wniosku, że możliwość wydania decyzji kasacyjnej występuje w sytuacji, w której rozpatrzenie
i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 3928/17). Toteż jeżeli zakres koniecznego uzupełnienia postępowania dowodowego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, przyjęcie koncepcji, że organ odwoławczy jest władny wydać decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa de facto byłaby rozstrzygana w jednej instancji,
co pozbawiałoby stronę prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy i mogłoby być zwalczane wyłącznie w postępowaniu sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA
z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 2456/16).
Na gruncie przedmiotowej sprawy, co wyraźnie Wojewoda wyartykułował
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Prezydent związany był jego wytycznymi zawartymi w decyzji Nr 1079/OPO/2025 z dnia 1 sierpnia 2025 r., gdzie wprost wskazano na brak podstaw prawnych do żądania przedłożenia przez inwestora skutecznego zgłoszenia budowy sieci kanalizacyjnej. Prezydent zobligowany był do przyjęcia stanowiska organu odwoławczego i tym samym nieprzedłużania postępowania administracyjnego. Ponowienie stanowiska w decyzji Prezydenta
Nr 260/AM/BIA/PB/2025/O z dnia 18 grudnia 2025 r. stanowi o uporczywości działania na niekorzyść inwestora, pomimo znanych jasnych wytycznych i wyjaśnień organu wyższego stopnia. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, świadczy
o tym, że Prezydent uchyla się od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Sąd w składzie rozpoznającym sprzeciwy to stanowisko popiera, z wyraźnym jednak zastrzeżeniem, iż zaskarżona decyzja świadczy o tym, że nie tylko Prezydent ale także Wojewoda uchyla się od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie bowiem z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie
I instancji w całości albo w części. Dla tutejszego Sądu, jest bowiem oczywiste i nie wymaga pogłębionego uzasadnienia, że jeżeli organ odwoławczy zajął stanowisko
w zakresie zakresu wymaganej dokumentacji projektowej już w poprzednio wydanej decyzji, która uchylała decyzję organu I instancji i przekazywała mu sprawę do ponownego rozstrzygnięcia, a organ I instancji z nałożonego obowiązku (oceny tej dokumentacji zgodnie z zapatrywaniem tego organu) się nie wywiązał i ponownie odmówił wydania pozwolenia na budowę, to brak było podstaw – przy ponownym rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania – do ponownego uchylania decyzji organu I instancji i przekazywania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy powinien – co słusznie zauważyli wnoszący sprzeciwy – uchylić tą decyzję i merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, na co wprost pozwala mu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd podziela twierdzenia wnoszących sprzeciwy, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie wynika nawet jakie konkretne naruszenia przepisów postępowania miałyby uzasadniać ponowne uchylenie decyzji organu I instancji, jaki dokładnie zakres sprawy pozostawał niewyjaśniony oraz dlaczego zakres ten miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Wymaga podkreślenia, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zgromadził niezbędny materiał dowodowy. Rzeczywistym motywem wydania decyzji kasacyjnej przez Wojewodę było zaś wyłącznie rozstrzygnięcie niezgodne z założeniami przyjętymi przez ten organ w poprzednio rozpatrywanej sprawie. Innymi słowy, Wojewoda potwierdził, że materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego został już zgromadzony, a do wyjaśnienia pozostają nie tyle okoliczności faktyczne, co ocena skutków prawnych wynikających z już zgromadzonych dowodów. W ocenie Sądu, w postępowaniu odwoławczym organ ten korzysta z pełnej kompetencji do oceny dowodów zgromadzonych już
w sprawie, nawet jeśli nie wszystkie te dowody zostały ocenione przez organ
I instancji lub gdy z uzasadnienia decyzji wydanej w I instancji nie wynika, czy zostały one wzięte pod uwagę.
Należy bowiem zauważyć, że skoro ustawodawca w art. 136 k.p.a. umożliwia organowi odwoławczemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, tj. zgromadzenie nowych dowodów, to tym bardziej dopuszczalne jest przeprowadzenie przez organ odwoławczy oceny dowodów już zgromadzonych w aktach sprawy.
Organ odwoławczy ma nie tylko prawo ale i obowiązek formułowania własnych ocen prawnych stanu faktycznego wynikającego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Dlatego też fakt, że organ I instancji nie ocenił stanu faktycznego przez pryzmat wszystkich adekwatnych i możliwych do zastosowania norm prawnych nie uzasadnia wydania decyzji kasatoryjnej. Należy przy tym pamiętać, że Wojewoda może również zgromadzić nowe dowody, gdyby te już zgromadzone w sprawie okazały się niewystarczające. Istotne w sprawie jest to aby nie przekroczyć granic uzupełniającego postępowania dowodowego z art. 136 k.p.a. Sąd zauważa przy tym, że w zaleceniach dla organu I instancji, Wojewoda nie sformułował dotychczas żadnych wytycznych dotyczących poszukiwania nowych dowodów – nakazał jedynie ponowną ocenę już zgromadzonych. Organ odwoławczy wyraźnie wskazał, przytaczając przy tym orzecznictwo sądowoadministracyjne,
że w aktualnym stanie prawnym udzielenia pozwolenia na budowę budynku,
dla którego przyłącza do sieci uzbrojenia terenu wyłączono do odrębnego opracowania i procedowania, jest dopuszczalne. Zatem w zasadzie dla oceny powyższej materii – w kształcie określonym w spornej decyzji – poszukiwanie dodatkowych dowodów może nie być konieczne.
W związku ze stwierdzeniem, że wydając zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 oraz 205 § 1 i 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło