VII SA/Wa 1012/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Mirosława Kowalska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB", "organ II instancji") na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a."), w związku z odwołaniem Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] od decyzji Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] października 2018 r., znak: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2018 r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku hotelowego z lokalami usługowo-handlowymi z podziemnym parkingiem oraz wbudowaną stacją transformatorową wraz z wewnętrznymi instalacjami: elektrycznymi i słaboprądowymi, teletechnicznymi, wodno-kanalizacyjnymi, kanalizacji deszczowej, c.o. z wymiennikownią, wentylacji mechanicznej i klimatyzacji, uzbrojenia terenu, w tym przyłącz: wodociągowy, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji ogólnospławnej, instalacji kanalizacji sanitarnej i deszczowej ze zbiornikiem retencyjnym, instalacji oświetlenia terenu i drogi, linii kablowych niskiego napięcia, infrastrukturą komunikacyjną w tym wjazdu do parkingu, drogą dojazdową, podjazdem i chodnikami, ukształtowania terenu i małej architektury na działkach nr ew. [...], obręb [...], przy al. [...] w [...]. W odpowiedzi pismem z 31 stycznia 2019 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. przez uznanie, że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania. Po przeanalizowaniu odwołania GINB postanowieniem z [...] marca 2019 r. stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, że na gruncie art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja Wojewody [...] została doręczona Prokuratorowi Prokuratury Okręgowej w [...] w dniu 8 października 2018 r. Termin do wniesienia odwołania od wskazanego rozstrzygnięcia upłynął w dniu 22 października 2018 r. Odwołanie zostało zaś wniesione w dniu 1 lutego 2019 r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem terminu. Organ odwoławczy podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, organ nie ma innej możliwości jak tylko stwierdzić uchybienie tego terminu, co wynika z art. 134 k.p.a. Nie jest to zatem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Ponadto organ odwoławczy nie jest w takim przypadku uprawniony do merytorycznego rozpoznania sprawy, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...], domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, jednocześnie zarzucając organowi naruszenie: - art. 129 § 2 k.p.a. przez uznanie, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu, bowiem zostało wniesione po upływie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji Prokuratorowi Prokuratury Okręgowej w [...]. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że przedmiotowa decyzja Wojewody [...] została opatrzona imienną zwrotką na Prokuratora [...]. Korespondencję tę prokurator otrzymał 28 stycznia 2019 r., co stwierdził podpisem i datą na zwrotnym imiennym potwierdzeniu odbioru pisma. Z tego względu ustawowy termin do wniesienia odwołania liczony od dnia otrzymania decyzji przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] został zachowany. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutu skargi wskazał, że z przesłanego przy piśmie [...] Urzędu Wojewódzkiego z 12 lutego 2019 r., znak: [...], duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji Wojewody [...] z [...] października 2018 r. wynika, że została ona odebrana w dniu 8 października 2018 r. przez osobę uprawnioną do odbioru korespondencji kierowanej do Prokuratury Okręgowej w [...]. Potwierdza to również informacja zawarta na stronie https:// [...].pl/. Tym samym Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na gruncie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji (postanowienia). Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a."). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie GINB stwierdzające uchybienie przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...] terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2018 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa. Na gruncie art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w I instancji służy stronie odwołanie. Jednym z warunków skutecznego skorzystania z tego środka zaskarżenia jest zachowanie terminu wskazanego w art. 129 § 2 k.p.a., a więc czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zamyka postępowanie odwoławcze. Ponadto konsekwencją wniesienia odwołania po upływie wskazanego terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie należy podkreślić, że organ nie tylko nie ma obowiązku, ale nawet prawa wyjaśniać, dlaczego doszło do uchybienia terminu, czy nastąpiło to z winy strony i czy miała ona świadomość uchybienia terminu, a jeżeli tak, to czy chce wystąpić z wnioskiem o jego przywrócenie (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 1285/07, LEX nr 497633). Z kolei z konstrukcji art. 58 k.p.a. wynika, że przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony i w tym zakresie została wyłączona możliwość wszczęcia postępowania przez organ z urzędu. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że strona skarżąca, składając odwołanie po upływie terminu przewidzianego w ustawie, nie złożyła równocześnie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W ocenie Sądu, organ II instancji słusznie podniósł, że w przypadku stwierdzenia okoliczności uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o takim uchybieniu, zgodnie z art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy bowiem od uznania organu odwoławczego. Należy także podkreślić, że wydanie orzeczenia w trybie art. 134 k.p.a. kończącego postępowanie w sprawie powinno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 947/11, LEX nr 1121796), jak też ustaleniami co do tego, czy strona skarżąca przekroczyła termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie argumentacja strony skarżącej opiera się na twierdzeniu, że decyzja organu I instancji została przez nią odebrana w dniu 28 stycznia 2019 r. Z tego względu odwołanie, wniesione przez skarżącego w dniu 1 lutego 2019 r. (data stempla pocztowego), należy uznać za złożone w terminie. Twierdzenie to nie ma jednak odzwierciedlenia w aktach administracyjnych. Znajduje się w nich bowiem duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z [...] października 2018 r., znak: [...], z którego jednoznacznie wynika, że została ona odebrana w dniu 8 października 2018 r. przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji kierowanej do Prokuratury Okręgowej w [...] - [...]. W tym miejscu Sąd wskazuje, że zwrotne potwierdzenie odbioru korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Dowody przeciwne muszą więc być zdecydowanie przekonujące (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II GSK 5123/16, LEX nr 2683196). Tymczasem strona skarżąca, poza własnymi twierdzeniami, nie przedstawia żadnych środków dowodowych pozwalających na podważenie domniemania wynikającego z tego dokumentu. W związku z powyższymi ustaleniami organ słusznie przyjął, że zaskarżona decyzja została odebrana przez skarżącego w dniu 8 października 2018 r., a zatem termin na złożenie odwołania upłynął w dniu 22 października 2018 r. Odwołanie zostało zaś przesłane na adres organu odwoławczego w dniu 1 lutego 2019 r. (o czym świadczy stempel pocztowy umieszczony na kopercie, w której odwołanie zostało wysłane), a więc po upływie czternastodniowego terminu. Stąd też organ prawidłowo stwierdził, na podstawie art. 134 k.p.a., uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.