VII SA/Wa 1013/08

WyrokWSA w Warszawie2008-10-23

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Małgorzata Miron, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, jest prawidłowe, jeśli organ nie wykazał w uzasadnieniu, dlaczego roboty budowlane (instalacja stacji bazowej anten) zostały uznane za przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym wymagające zgłoszenia?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa oraz art. 124 kpa, ponieważ jego uzasadnienie nie zawierało wskazania faktów, na których organ się oparł, dowodów, ani przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom. Organ nie wykazał również w sposób należyty, dlaczego instalacja stacji bazowej anten została uznana za przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, co jest kluczowe dla obowiązku zgłoszenia robót budowlanych. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące roboty budowlane przy budowie stacji bazowej anten na dachu budynku mieszkalnego. Organy uznały, że budowa wymagała zgłoszenia, ponieważ stacja bazowa jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko. Skarżąca spółka kwestionowała tę interpretację przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2008r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. Sp. z o.o. w W. kwotę 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej kpa. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) zwanej dalej Prawo budowlane, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] znak : [...] wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy budowie stacji bazowej anten zainstalowanych na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., prowadzonych bez wymaganego zgłoszenia i nakazujące wykonanie niezbędnych zabezpieczeń przed dostępem osób trzecich oraz nakładające na P. Sp. z o.o. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych przy budowie w/w inwestycji, w zakresie zgodności ich wykonania z przepisami techniczno - budowlanymi i ustaleniami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że za chybione należy uznać twierdzenie strony skarżącej jakoby budowa stacji bazowej anteny zainstalowanej na dachu budynku mieszkalnego nie wymagała w myśl art. 30 ust. 1 pkt 3 c Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi. Zgodnie bowiem z ww. przepisem zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będące instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, zaliczanymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy. Przedsięwzięciem zaś mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko z dnia 9 listopada 2004r. (Dz. U. z 2004r. Nr 257, poz. 2573) są instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7 z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Organ stwierdził, że przedmiotowa stacja bazowa anteny telefonii cyfrowej jako spełniająca powyższe przesłanki wymagała uprzedniego zgłoszenia zamiaru ich wykonania i tym samym bez znaczenia dla wymagalności dokonania zgłoszenia pozostaje ocena wyników pomiaru pół elektromagnetycznych sporządzona przez inż. K. T. Prawidłowo zatem organ I Instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] wstrzymał roboty budowlane przy budowie stacji bazowej anten zainstalowanych na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. prowadzone bez wymaganego zgłoszenia i nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w zakresie zgodności ich wykonania z przepisami techniczno - budowlanymi i ustaleniami wynikającymi z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odnosząc się zaś do twierdzenia strony skarżącej, że roboty budowlane zostały już zakończone i z tego względu niemożliwym było ich wstrzymanie organ odwoławczy wyjaśnił, że pojęcie zakończenia budowy w rozumieniu formalno - prawnym nie odnosi się do stanu zaawansowania budowy, lecz do jej stanu prawnego. Zakończenie robót budowlanych ma zatem miejsce w sytuacji przyjęcia inwestycji do użytkowania, bądź w przypadku zgłoszenia zamiaru budowy urządzenia po przyjęciu tego zgłoszenia bez sprzeciwu przez właściwy organ. W świetle powyższego organ II instancji stwierdził, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, zaś argumenty podnoszone przez stronę skarżącą w zażaleniu pozostały bez wpływu na kształt zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. Spółka z o.o. w W. wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów : 1) art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego poprzez błędną interpretację, że budowa stacji bazowej sieci [...] nr [...] na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, gdyż stacja ta, w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, 2) § 3 ust. 1 pkt 8 lit c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2004r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) poprzez błędną interpretację parametrów przedmiotowej stacji bazowej sieci [...] nr [...], w tym : - równoważnej mocy promieniowania izotropowo wyznaczonej dla pojedynczej anteny, - odległości środka elektrycznego tej anteny wyznaczonej dla miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż głównej osi promieniowania anteny, powodującą uznanie, iż budowa przedmiotowej stacji bazowej może wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, przez co zaliczona jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, 3) przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, w tym : art. 7 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego niezbędnego do ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą zaskarżonego postanowienia, art. 9 kpa. poprzez brak udzielenia stronie informacji o okolicznościach faktycznych mających wpływ na obowiązki strony, c) art. 11 kpa. poprzez brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawienia procesu ustalania stanu faktycznego i zastosowanego do niego przepisu prawa, d) art. 124 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa. w związku z art. 126 kpa. poprzez brak wszystkich elementów jakie powinno zawierać uzasadnienie postanowienia - w tym brak uzasadnienia faktycznego i prawnego - z uwagi na niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz brak wskazania konkretnych okoliczności, które zdaniem organu świadczyły, że budowa stacji bazowej sieci [...] nr [...] na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, gdyż zdaniem organu odwoławczego stacja ta, w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wskazuje, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga ma usprawiedliwione podstawy. Zasadnie podniosła skarżąca Spółka, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa oraz art. 124 kpa. Z przepisów tych wynika, że uzasadnienie postanowienia powinno zawierać m.in. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżone postanowienie nie zawiera wskazanych wyżej elementów, co czyni niemożliwym ocenę legalności rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny. Wymaga przy tym podkreślenia, iż postanowienie to - jak wynika z jego treści -zostało wydane w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego artykułu w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i 49 b ust. 1 organ administracji wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Jednocześnie przepis ten w pkt. 1-4 ust. 1 enumeratywnie wymienia przesłanki, które skutkują zastosowaniem tego przepisu a - zgodnie z przyjętym w tym zakresie orzecznictwem sądowoadministracyjnym - wstrzymanie robót budowlanych nie może nastąpić z innej przyczyny, niż wymienione w tym przepisie. W niniejszej sprawie organ przyjął, że wykonane przez inwestora roboty: zainstalowanie 2 masztów z systemem anten i okablowaniem z rur stalowych o średnicy 0 12 i wysokości 2.95 m zostały wykonane bez uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania. Obowiązek taki - w okolicznościach niniejszej sprawy - został nałożony na inwestora przez ustawodawcę, w ocenie organu, w art. 30 ust. 1 pkt. 1 c Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi natomiast, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych na obiektach budowlanych - urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W tej sytuacji obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wskazanie przyczyn, dla których ocenił, że wykonane roboty stanowią urządzenie emitujące pole elektromagnetyczne będące instalacją w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska zaliczaną do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia brak jest jakichkolwiek rozważań w tym zakresie. Rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko zostały określone w ustawie Prawo ochrony środowiska oraz przepisach wykonawczych wydanych w oparciu o tę ustawę. Dla takich przedsięwzięć ustawodawca wprowadził obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, z tym że w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. nr 257, poz. 2573 ze zm.) zostały enumeratywnie wymienione przedsięwzięcia, co do których istnieje obowiązek sporządzenia takiego raportu oraz takie, co do których obowiązek taki może zostać nałożony na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy - Prawo o ochronie środowiska. Skoro w/w przepisy wymieniają enumeratywnie rodzaje przedsięwzięć, co do których jest lub może być wymagane sporządzenie raportu, a zatem które mogą na środowisko znacząco oddziaływać, to należy przyjąć, że do przedsięwzięć w przepisach tych nie wymienionych nie stosuje się w/w norm. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż wprawdzie organ administracji przywołał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w/w rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r jednakże nie dokonał analizy treści tych przepisów co umożliwiłoby Sądowi ocenę prawidłowości ich zastosowania. W szczególności organ powołał się na treść § 3 ust. 1 pkt. 8a w/w rozporządzenia cytując jednocześnie jego § 3 ust. 1 pkt. 8c. Biorąc pod uwagę, że organ nie opisał przedmiotowej inwestycji, to jest nie wskazał mocy promieniowania wyznaczonej dla pojedynczej anteny, nie jest możliwe ustalenie, który z powołanych przepisów faktycznie miał - w ocenie organu - zastosowanie w niniejszej sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę organ oceni całość materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi art. 7, 77 § 1 i 80 kpa a wyniki tej analizy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z zasadami określonymi w art. 124, 107§3 w zw. z art. 126 kpa. Dokonując tej oceny organ administracji zobowiązany będzie w szczególności odnieść się do dokumentacji środowiskowo - budowlanej sporządzonej przez M. S. w listopadzie 2007r. Z opisu inwestycji znajdującego się w tej dokumentacji wynika, że moc anten wynosi 795,77 W i 736 W (co wskazywałoby na możliwość zastosowania §3 ust. 1 pkt. 8c w/w rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004r). Autor dokumentacji przeanalizował także występowanie miejsc dostępnych dla ludności w odległości 40 m od środków elektrycznych anten wzdłuż osi głównych wiązek promieniowania tych anten. Nie może wszak ujść uwadze organu, że zgodnie z treścią §3 ust. 1 pkt. 8c rozporządzenia sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko może być wymagane tylko dla instalacji radiokomunikacyjnych (...), od 0,03 MHz do 300.000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Z opisu przedsięwzięcia wynika, że planowana inwestycja zlokalizowana jest na budynku w W. przy ul. [...]. W okolicy tej stacji znajduje się niska zabudowa mieszkalno-gospodarcza, szklarnie oraz tereny wykorzystywane ogrodniczo. Wysokość okolicznych budynków jest zbliżona do wysokości budynku stacji. Mając na uwadze powyższe zapisy dokumentacji obowiązkiem organu będzie ocena czy spełnione zostały przesłanki określone w przepisie §3 ust. 1 lit. 8c rozporządzenia (przy założeniu, że to ten przepis miałby mieć zastosowanie w niniejszej sprawie) a w konsekwencji czy jest to inwestycja, która może znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska. Tylko bowiem w przypadku uznania, że wykonane roboty budowlane stanowią urządzenie emitujące pola elektromagnetyczne, będące instalacjami zaliczanymi do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko organ będzie uprawniony do wstrzymania robót budowlanych i ewentualnie nałożenia określonych obowiązków w oparciu o treść art. 50 ust. 1, 2 i 3 ustawy - Prawo - budowlane. Reasumując - Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania a to art. 7, 77§1, 107§3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji należało je wyeliminować z obrotu prawnego. Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania j.w. za przedwczesne Sąd uznał zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 30 ust. 1 pkt 3 lit.c ustawy - Prawo budowlane i §3 ust. 1 pkt. 8 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...). Dopiero rozstrzygnięcie wydane bez naruszenia w/w reguł postępowania będzie mogło podlegać kontroli Sądu z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa materialnego. Z tych wszystkich względów - w oparciu o treść art. 145§1 pkt. 1 lit. c, art. 135 oraz 152 ustawy P.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło