VII SA/Wa 1017/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem skargi wniesionej przez G. P. jest postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. nr [...] z [...] grudnia 2009 r. W zaskarżonym orzeczeniu, wydanym w oparciu o art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), Wojewoda [...] podał, iż ww. decyzją z [...] grudnia 2009 r. Prezydent W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla J. i A. K. na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej wraz z przebudową schodów zewnętrznych z podestem i dobudową tarasu na terenie działki położonej przy ul. M. [...] w W. W dniu [...] lutego 2010 r. odwołanie od tej decyzji wniósł G. P. Odwołanie to należało uznać za wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu, albowiem doręczenie kwestionowanej decyzji odwołującemu się nastąpiło [...] stycznia 2010 r. w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a., tj. doręczenia zastępczego, a tym samym termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] stycznia 2010 r. Jednocześnie Wojewoda [...] podał, że przesyłka była dwukrotnie awizowana, w dniu [...] grudnia 2009 r. i [...] grudnia 2009 r., po czym nastąpił jej zwrot do nadawcy. Wojewoda [...] wskazał też, iż w dniu [...] stycznia 2010 r., na skutek ponownego wysłania przesyłki zawierającej decyzję, nastąpiło doręczenie tej korespondencji bezpośrednio adresatowi – G. P. Doręczenie to, będące drugim doręczeniem decyzji, miało jednak tylko skutek informacyjny, nie mogło wywołać żadnego skutku prawnego. Wojewoda [...] powołał się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na koniec wyjaśnił, iż strona nie wnosiła o przywrócenie uchybionego terminu a termin do złożenia odwołania ma charakter zawity, nieprzekraczalny. Czynność procesowa dokonana po upływie tego terminu jest z mocy prawa bezskuteczna i to bez względu na przyczyny spóźnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Wojewody [...] skarżący – G. P. wniósł o jego uchylenie podnosząc, iż w sprawie nie doszło do uchybienia terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi podał, że dopiero z treści zaskarżonego aktu dowiedział się o skierowaniu do niego przesyłki i jej awizowaniu w dniu [...] i [...] grudnia 2009 r. Wyjaśnił, iż wiedział o toczącym się postępowaniu i oczekiwał korespondencji, żadnego zawiadomienia o pozostawieniu listu w urzędzie pocztowym w ww. dniach jednak nie otrzymał. Dopiero na skutek telefonicznej rozmowy z pracownikiem Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu W. w dniu 29 stycznia 2010 r., doręczono mu decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2009 r. Dalej, skarżący podał, że w dniu 25 kwietnia 2010 r. zapoznał się w urzędzie z aktami sprawy. Stwierdził wówczas, iż w aktach znajduje się koperta, w której w dniu 21 grudnia 2009 r. organ skierował do niego ww. decyzję, wraz z informacjami o dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Brak jest jednak na ww. kopercie informacji o pozostawieniu zawiadomień dla adresata w dniu 23 i 30 grudnia 2009 r. w skrzynce oddawczej. Tym samym skarżący podniósł, iż doręczenie decyzji dokonane przez organ w trybie art. 44 k.p.a. było nieskuteczne, nie została bowiem spełniona podstawowa przesłanka skuteczności takiego doręczenia. I dalej, skarżący podał, że organ błędnie wskazał w postanowieniu, iż bezpośrednie doręczenie decyzji miało miejsce w dniu 25 stycznia 2010. Doręczenie to nastąpiło bowiem 29 stycznia 2010 r., co potwierdza jednoznacznie zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Zatem, skarżący stwierdził, że pierwsze doręczenie decyzji w trybie art. 44 k.p.a. było nieprawidłowe bo naruszające § 2 tego przepisu (z uwagi na brak zawiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym), a to oznacza, że dopiero drugie doręczenie, dokonane w dniu 29 stycznia 2010 r. wywołało skutek prawny i od tej daty należało liczyć termin 14-dniowy. Skoro odwołanie wniesione zostało 10 lutego 2010 r., to termin powyżej wskazany został zachowany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Przy piśmie procesowym z 14 czerwca 2010 r. skarżący złożył do akt sądowych odpowiedź Poczty Polskiej S.A. na zapytanie dotyczące listu poleconego nr 125014513, z której wynika, iż w chwili obecnej nie ma możliwości potwierdzania pozostawienia zawiadomienia w dniu 23 grudnia 2009 r. w oddawczej skrzynce pocztowej jak i doręczenia zawiadomienia powtórnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Badając zaskarżone w sprawie postanowienie -o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania- w ramach wskazanego kryterium Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przed wskazaniem przyczyn uchylenia zaskarżonego postanowienia należy zauważyć, iż zasadnie Wojewoda [...] przyjął, że w przypadku gdy odwołanie zostało złożone po terminie przewidzianym na dokonanie tej czynności, wówczas organ zobligowany jest stwierdzić w formie postanowienia uchybienie terminu do jego wniesienia (art. 134 k.p.a.). Jednakże Sąd podkreśla, iż stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, winno mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art. 129 § 2 k.p.a. został przez stronę zachowany. Zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Zatem wydanie orzeczenia w trybie art. 134 k.p.a., kończącego postępowanie w sprawie, winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami w zakresie prawidłowości i daty doręczenia stronie skarżonej decyzji wydanego w I instancji oraz w zakresie daty wniesienia odwołania od tego orzeczenia. Dostrzegając powyższe Sąd stwierdza, iż wydając zaskarżone postanowienie w oparciu o art. 134 k.p.a. organ odwoławczy nie poczynił prawidłowych ustaleń i w konsekwencji sprzecznie z aktami sprawy przyjął, że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. Analizując sprawę w koniecznym na tym etapie postępowania zakresie, Wojewoda [...] błędnie uznał, iż doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 7 stycznia 2010 r. w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a., a kolejne doręczenie decyzji stronie miało jedynie skutek informacyjny. Organ odwoławczy nie dostrzegł, iż dla skuteczności doręczenia zastępczego uregulowanego w ww. przepisie art. 44 konieczne jest zachowanie wszystkich wymogów, o których mowa w tym przepisie, a niezachowanie choćby jednego powoduje, że doręczenie to nie może wywołać zamierzonego skutku prawnego. Jedną z przesłanek skuteczności doręczenia przewidzianego w omawianym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni (licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, tj. w placówce pocztowej lub urzędzie gminy (miasta)), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Powyższy przepis ustanawia nie tylko obowiązek zawiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłki, ale także wiążącą doręczającego kolejność miejsc, w których należy umieścić to zawiadomienie. Jednocześnie należy w tym miejscu podkreślić, iż o fakcie złożenia przesyłki na określony czas -np. w placówce pocztowej- musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wysyłającego pismo wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma w trybie art. 44 k.p.a. Musi być wyraźnie zaznaczone, że doręczyciel powiadomił adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 k.p.a. (v. wyrok NSA z 28 lutego 206 r., sygn. akt I OSK 528/05, lex nr 194352). Zatem, dla skuteczności doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. niezbędne jest zawiadomienie adresata o złożeniu pisma na okres siedmiu dni we wskazanym urzędzie pocztowym lub urzędzie gminy (miasta). Na potwierdzeniu odbioru przesyłki doręczyciel winien zaś umieścić informację o miejscu pozostawienia zawiadomienia, o którym mowa w § 2 art. 44 k.p.a. W przypadku niezachowania tego warunku, doręczenia zastępczego, wywołującego taki sam skutek jak doręczenie zwykłe, nie można uznać za prawidłowe, a więc za wywołujące skutek prawny (nawet w sytuacji zachowania pozostałych warunków wynikających z art. 44). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż w dniu 21 grudnia 2009 r. została wysłana do skarżącego przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2009 r. Przesyłka ta, skierowana pod prawidłowy adres, w dniu 23 grudnia 2009 r. (z uwagi na "mieszkanie zamknięte"), została awizowana. Następnie przesyłka została awizowana w dniu 30 grudnia 2009 r., a w dniu 7 stycznia 2010 r. nastąpił jej zwrot do nadawcy. Na kopercie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak informacji doręczyciela o pozostawieniu zawiadomienia dla adresata o fakcie pozostawienia przesyłki w urzędzie pocztowym. W tej sytuacji rację ma skarżący, iż decyzja nie została mu doręczona w dniu 7 stycznia 2010 r. Powyższego doręczenia zastępczego, jako dokonanego z niezachowaniem wszystkich warunków określonych w art. 44, nie można było bowiem uznać za prawidłowe. W konsekwencji, należało więc przyjąć, iż dopiero drugie doręczenie decyzji skarżącemu dokonane w dniu 29 stycznia 2010 r. było zgodne z przepisami prawa. Jednocześnie należy zauważyć za skarżącym, iż Wojewoda [...] błędnie podał w uzasadnieniu postanowienia datę doręczenia decyzji bezpośrednio skarżącemu. Błędnie bowiem wskazał 25 styczeń 2010 r., zamiast 29 styczeń 2010 r., która to data widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdującym się w aktach sprawy jako data odbioru przesyłki przez adresata. Potwierdza to również datownik placówki oddawczej umieszczony ma tym potwierdzeniu odbioru. W tym stanie rzeczy, odwołanie wniesione w dniu 10 lutego 2010 r. należało uznać za wniesione w terminie. Z tych też powodów, Sąd za konieczne uznał uchylenie zaskarżonego orzeczenia jako wydanego z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewoda [...] nie wyjaśnił w sposób dostateczny okoliczności, tj. daty doręczenia decyzji, a w efekcie za datę tę wadliwie przyjął 7 styczeń 2010 r. Takim działaniem naruszył w stopniu istotnym art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz błędnie zastosował art. 134 tej ustawy. Na koniec i niezależnie od powyższego Sąd wyjaśnia, iż zgadza się z Wojewodą [...], że w przypadku gdy pierwsze doręczenie decyzji zostało dokonane prawidłowo, a więc zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, to kolejne doręczenie, choćby dokonane w oparciu o art. 42 k.p.a. (czyli bezpośrednio adresatowi) miałoby charakter tylko informacyjny. Taka sytuacja w sprawie jednak nie występowała, bowiem doręczenie zastępcze dokonane jako pierwsze było nieprawidłowe. Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.