VII SA/Wa 1019/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zdatności do użytku urządzeń energetycznych napowietrznej linii niskiego napięcia i udzielenia pozwolenia na użytkowanie postanawia: przyznać W.S. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek W. S. o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych razem z wnioskiem kserokopii dokumentów wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje ojciec, matka, żona i czworo dzieci. Ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez rodziców wnioskodawcy z tytułu emerytur rolniczych w wysokości 859,26 zł. (dla każdego z rodziców), oraz zasiłków rodzinnych jakie żona wnioskodawcy otrzymuje na dzieci o łącznej wysokości 501 zł. Łączny miesięczny dochód ośmioosobowej rodziny wynosi 2 219,52 zł. brutto. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 200 m2, gospodarstwo rolne o powierzchni 10,8845 ha. Wnioskodawca oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Dodał ponadto, że nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania, poza wskazanymi w formularzu. Również nikt z domowników nie posiada innych źródeł utrzymania. Gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów. Płody rolne są przeznaczane, wg oświadczenia, w całości na żywność dla rodziny. Dochód z gospodarstwa rolnego dla celów podatkowych obliczony został w skali rocznej za rok 2010 na kwotę 2 484,16zł. Wnioskodawca dodał, że na energię elektryczną miesięcznie ponosi wydatek około 400 zł., gaz 150 zł. W 2010 r. wnioskodawca uzyskał 4000 zł z tytułu odszkodowania za przewlekłość postępowania sądowego. Nie posiada samochodu o wartości pow. 3000 euro. Oświadczył, że ani wnioskodawca, ani nikt z domowników w przeciągu dwóch lat nie zbył jakiejkolwiek nieruchomości, a także, że w 2011 r. nie osiągnął dochodu, które podlegałyby opodatkowaniu. Wnioskodawca zaznaczył, że w dniu 28 lipca 2011 r. doznał poważnego wypadku przy pracy na roli, w którym prawie stracił nogi. Doznane obrażenia wiążą się z długotrwałym i kosztownym leczeniem oraz rehabilitacją, co dodatkowo wpływa na pogorszenie i tak trudnej sytuacji materialnej jego rodziny. Ponadto w następstwie powikłań po wypadku samochodowym pojawiła się u wnioskodawcy poważna choroba. Dodał, że niedawne huraganowe wiatry i ulewne deszcze spowodowały podtopienia gruntów wnioskodawcy i poważne straty w uprawach. Nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych, nie posiada żadnych rachunków bankowych ani lokat dewizowych czy kosztowności. Dodał, że także pozostali członkowie rodziny nie posiadają żadnego majątku oraz kont bankowych poza synową, która musiała założyć konto ze względu na wymogi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do wpłat zasiłków przyznanych dla dzieci. Dodał, że konto to jest wykorzystywane wyłącznie do tego celu, na potwierdzenie czego dołączył wyciąg z konta bankowego za ostatnie miesiące. Wnioskodawca dołączył ponadto kopię opłat za energię elektryczną, gaz. Do wniosku dołączona została kopia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny, kopie odcinków emerytur, karta informacyjne ze szpitala, karta informacyjna z gminy, kopia operacji na rachunku bankowym, zaświadczenie z gminy o zarobkach i wielkości gospodarstwa rolnego, zaświadczenia z urzędu skarbowego, kopie zwolnień lekarskich. W dniu 12 czerwca 2012 r. włączono do akt sprawy pismo Wójta Gminy K. z dnia 26 października 2011 r. wskazujące na okoliczności związane z sytuacją materialną strony. W związku z tym wezwano W. S.Edwarda Biskupskiego, na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do nadesłania dodatkowych informacji w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez: - wskazanie czy wnioskodawca zgłaszał w urzędzie skarbowym prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej (rośliny ozdobne), - jakie dochody uzyskuje z tytułu prowadzenia ww. działów specjalnych produkcji rolnej, - wskazanie jakie miesięczne koszty ponosi związane z utrzymaniem samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] i z jakich źródeł utrzymuje ww. samochód, - nadesłanie kopii wszystkich aktów notarialnych, na mocy których sprzedał osobiście, bądź sprzedał pozostający we wspólnym gospodarstwie ojciec J., nieruchomości położonych w Gminie K. i Gminie R., - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek. W odpowiedzi na ww. zarządzenie wnioskodawca przesłał pismo z dnia 26 czerwca 2012 r. w którym oświadczył, że nie prowadzi działów specjalnych produkcji rolnej, jest właścicielem 15 letniego samochodu [...], który wykorzystuje do wożenia dzieci do szkoły. Samochód utrzymywany jest z kwot z zasiłków z GOPS i KRUS. Jedynym rachunkiem bankowym w rodzinie jest rachunek żony założony dla celów odbioru zasiłku z GOPS. W 2005 r. sprzedał część gruntów za kwotę 215 554 zł., która została w całości wydatkowana na spłatę zadłużenia i bieżące potrzeby. Ponadto w 2009 r. wnioskodawca sprzedał kolejną część gruntów za 229 000 zł. Kwota ta w całości została wydatkowana na leczenie i rehabilitację wnioskodawcy oraz jego rodziców, a ponadto na drobne inwestycje w gospodarstwie. Wnioskodawca dodał, że od 2008 r. sporządził do różnych organów i instytucji 2845 pism, co generowało duże koszty. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 17 sierpnia 2012 r. złożono na niniejsze postanowienie sprzeciw. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 4 września 2012 r. Sąd zobowiązał skarżącego do: nadesłania zaświadczenia o dochodzie rocznym z gospodarstwa za 2011 r., aktualnej karty informacyjnej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, aktualnego rozliczenia za energię elektryczną; informacji (ewentualnie rozstrzygnięcia organu) w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku celowego w związku z wystąpieniem w 2011 r. huraganu, deszczu lub przymrozków wiosennych; zaświadczenia urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskiwanego w roku kalendarzowym 2011.; zaświadczenia z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o wysokości zasiłków jakie otrzymał i z jakiego tytułu, w II połowie 2011 oraz w 2012 roku; kserokopii decyzji o przyznaniu zasiłków przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej; zaświadczenia z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji o wysokości pomocy (ze środków krajowych bądź funduszy unijnych) jaką otrzymał w 2011 roku i w 2012 roku, ewentualnie zaświadczenia, że takowa pomoc nie został mu udzielona. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący przedstawił: zaświadczenie Urzędu Miasta i Gminy R. z dnia 21 września 2012 r. zgodnie z którym, dochód roczny z gospodarstwa skarżącego wynosi 2958,53 zł; zaświadczenie Wójta Gminy K. z dnia 19 września 2012 r. zgodnie z którym, skarżący figuruje w rejestrach ewidencji podatkowej jako podatnik z gospodarstwa rolnego, dochodowość roczna za 2010r. wynosi 5998,70 zł (gospodarstwo o pow. 6,1053 ha), natomiast za gospodarstwo o pow. 1,2590 ha udział skarżącego za 2010 r. wynosi 1313,85 zł; zaświadczenie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z/s w R. z dnia 19 września 2012 r. o nie pobieraniu przez skarżącego środków finansowych wypłacanych w ramach programów pomocowych realizowanych przez ARiMR., zaświadczenia z dnia 19 września 2012 r. Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w W. o przyznaniu skarżącemu zasiłku chorobowego w kwocie 1510 zł (w okresie od 01.01.2011 r. – 19.09.2012 r.) natomiast w dniu 08.02.12 r. przyznano zasiłek porodowo macierzyński w kwocie 4085 zł z czego wypłacono 3161 zł, a kwota 924 zł została potrącona na poczet zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników; decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] października 2011 r. przyznającą zasiłek rodzinny w wysokości 91 zł miesięcznie na każde dziecko za okres od 01.11.2011 r. – do 31.10.12 r.; zaświadczenie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 19 września 2012 r. o wypłaconym zasiłku rodzinnym w okresie sierpień 2012 r. w wysokości 524 zł., fakturę VAT za energię elektryczną z dnia 21.03.12 r. określającą kwotę zwrotu 223,74 zł; fakturę VAT za energię elektryczną z dnia 24.09.2012 r. na kwotę 779,86 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec skutecznego wniesienia przez skarżącego sprzeciwu – na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba ta wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności, stosownie do art. 252 § 1 p.p.s.a., powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że mimo ograniczenia wszelkich wydatków do niezbędnego minimum i poczynienia wszelkich możliwych starań w celu pozyskania środków na koszty postępowania, nie może zgromadzić środków na koszty związane z jego udziałem w postępowaniu sądowym. Stosownie do regulacji zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika ze zgromadzonych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wnioskodawca w sposób wyczerpujący i rzetelny przedstawił dokumenty określające jego sytuację materialną. Mając na względzie wykazany w przedmiotowym wniosku stan majątkowy i możliwości płatnicze wnioskodawcy należy stwierdzić, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji bowiem, gdy skarżący nie posiada wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych, dochód uzyskiwany w gospodarstwie domowym nie pozwala mu poczynić niezbędnych oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Skarżący posiada rodzinę wielodzietną i korzysta w tym zakresie z zasiłku rodzinnego. Jednakże jak wynika z nadesłanych dokumentów dochód skarżącego oraz pomoc pieniężną otrzymywaną z gminnego ośrodka pomocy społecznej nie stanowi sum, z których można poczynić niezbędne oszczędności, aby sfinansować koszty postępowania sądowego. W ocenie Sądu, sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych związanych z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową, uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i przyznano pełnomocnika z urzędu. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.