VII SA/Wa 1019/12

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia zdatności do użytku urządzeń energetycznych napowietrznej linii niskiego napięcia i udzielenia pozwolenia na użytkowanie postanawia: odmówić W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek W. S. o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych razem z wnioskiem kserokopii dokumentów wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje ojciec, matka, żona i czworo dzieci. Ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez rodziców wnioskodawcy z tytułu emerytur rolniczych w wysokości 859,26 zł. (dla każdego z rodziców), oraz zasiłków rodzinnych jakie żona wnioskodawcy otrzymuje na dzieci o łącznej wysokości 501 zł. Łączny miesięczny dochód ośmioosobowej rodziny wynosi 2 219,52 zł. brutto. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 200 m2, gospodarstwo rolne o powierzchni 10,8845 ha. Wnioskodawca oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Dodał ponadto, że nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania, poza wskazanymi w formularzu. Również nikt z domowników nie posiada innych źródeł utrzymania. Gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów. Płody rolne są przeznaczane, wg oświadczenia, w całości na żywność dla rodziny. Dochód z gospodarstwa rolnego dla celów podatkowych obliczony został w skali rocznej za rok 2010 na kwotę 2 484,16zł. Wnioskodawca dodał, że na energię elektryczną miesięcznie ponosi wydatek około 400 zł., gaz 150 zł. W 2010 r. wnioskodawca uzyskał 4000 zł z tytułu odszkodowania za przewlekłość postępowania sądowego. Nie posiada samochodu o wartości pow. 3000 euro. Oświadczył, że ani wnioskodawca, ani nikt z domowników w przeciągu dwóch lat nie zbył jakiejkolwiek nieruchomości, a także, że w 2011 r. nie osiągnął dochodu, które podlegałyby opodatkowaniu. Wnioskodawca zaznaczył, że w dniu 28 lipca 2011 r. doznał poważnego wypadku przy pracy na roli, w którym prawie stracił nogi. Doznane obrażenia wiążą się z długotrwałym i kosztownym leczeniem oraz rehabilitacją, co dodatkowo wpływa na pogorszenie i tak trudnej sytuacji materialnej jego rodziny. Ponadto w następstwie powikłań po wypadku samochodowym pojawiła się u wnioskodawcy poważna choroba. Dodał, że niedawne huraganowe wiatry i ulewne deszcze spowodowały podtopienia gruntów wnioskodawcy i poważne straty w uprawach. Nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych, nie posiada żadnych rachunków bankowych ani lokat dewizowych czy kosztowności. Dodał, że także pozostali członkowie rodziny nie posiadają żadnego majątku oraz kont bankowych poza synową, która musiała założyć konto ze względu na wymogi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do wpłat zasiłków przyznanych dla dzieci. Dodał, że konto to jest wykorzystywane wyłącznie do tego celu, na potwierdzenie czego dołączył wyciąg z konta bankowego za ostatnie miesiące. Wnioskodawca dołączył ponadto kopię opłat za energię elektryczną, gaz. Do wniosku dołączona została kopia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny, kopie odcinków emerytur, karta informacyjne ze szpitala, karta informacyjna z gminy, kopia operacji na rachunku bankowym, zaświadczenie z gminy o zarobkach i wielkości gospodarstwa rolnego, zaświadczenia z urzędu skarbowego, kopie zwolnień lekarskich. W dniu 12 czerwca 2012 r. włączono do akt sprawy pismo Wójta Gminy K. z dnia 26 października 2011 r. wskazujące na okoliczności związane z sytuacją materialną strony. W związku z tym wezwano W. S.Edwarda Biskupskiego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej też p.p.s.a., do nadesłania dodatkowych informacji w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez: - wskazanie czy wnioskodawca zgłaszał w urzędzie skarbowym prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej (rośliny ozdobne), - jakie dochody uzyskuje z tytułu prowadzenia ww. działów specjalnych produkcji rolnej, - wskazanie jakie miesięczne koszty ponosi związane z utrzymaniem samochodu osobowego marki opel vectra o nr rej. [...] i z jakich źródeł utrzymuje ww. samochód, - nadesłanie kopii wszystkich aktów notarialnych, na mocy których sprzedał osobiście, bądź sprzedał pozostający we wspólnym gospodarstwie ojciec J., nieruchomości położonych w Gminie K. i Gminie R., - nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek. W odpowiedzi na ww. zarządzenie wnioskodawca przesłał pismo z dnia 26 czerwca 2012 r. w którym oświadczył, że nie prowadzi działów specjalnych produkcji rolnej, jest właścicielem 15 letniego samochodu opel vectra, który wykorzystuje do wożenia dzieci do szkoły. Samochód utrzymywany jest z kwot z zasiłków z GOPS i KRUS. Jedynym rachunkiem bankowym w rodzinie jest rachunek żony założony dla celów odbioru zasiłku z GOPS. W 2005 r. sprzedał część gruntów za kwotę 215 554 zł., która została w całości wydatkowana na spłatę zadłużenia i bieżące potrzeby. Ponadto w 2009 r. wnioskodawca sprzedał kolejną część gruntów za 229 000 zł. Kwota ta w całości została wydatkowana na leczenie i rehabilitację wnioskodawcy oraz jego rodziców, a ponadto na drobne inwestycje w gospodarstwie. Wnioskodawca dodał, że od 2008 r. sporządził do różnych organów i instytucji 2845 pism, co generowało duże koszty. Podał, że ponosi duże koszty związane z prowadzeniem spraw sadowych min. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym (kilkaset spraw). Z tych spraw 106 zakończyło sie pozytywnym wynikiem dla skarżącego, co nie zawsze skutkowało zwrotem poniesionej opłaty. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponadto przedstawione oświadczenie jest nie w pełni wiarygodne. Uznano, że strona posiada środki na opłacenie kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W rodzinie wspólny dochód to 2219,52 zł., strona posiada ponadto prawie 11 hektarowe gospodarstwo rolne z którego się utrzymuje, dom w wielkości 200 m2. Z przedstawionego zaświadczenia wynika, że roczny dochód z gospodarstwa wynosi 2484,16 zł., jest to jednak dochód przyjęty dla celów podatkowych. Rzeczywisty dochód z gospodarstwa może być wyższy, tym bardziej, że z nadesłanych dokumentów wynika, iż wnioskodawca uprawia min. 1,56 ha owsa i 2,25 ha ziemniaków. Trudno przyjąć, że płody rolne w całości przeznaczane są na konsumpcję, a wnioskodawca nie sprzedaje chociażby części plonów owsa, czy ziemniaków. Ze złożonego oświadczenia wynika, że wnioskodawca codziennie użytkuje samochód osobowy w dowożeniu dzieci do szkoły. Strona nie podała jakie przybliżone koszty paliwa miesięcznie ponosi. Należy jednak przyjąć, że jest to kilkaset złotych miesięcznie. Fakt też świadczy, że strona posiada płynność finansową. Strona od 2005 r. uzyskała ze sprzedaży nieruchomości ponad 440 tys. zł. Trudno również przyjąć że wnioskodawca jest w tak złym stanie zdrowia, jaki przedstawia we wniosku, skoro codziennie podejmuje się odwożenia dzieci do szkoły. Ponadto przedstawione karty informacyjne i zaświadczenia są sprzed kilku lat, nie wskazują zatem na aktualny stan zdrowia wnioskodawcy. Ze zwolnień lekarskich wystawionych w 2011 r. wynika natomiast, że strona w trakcie zwolnień mogła chodzić, nie była zatem obłożnie chora. Należy mieć na uwadze też, że wnioskodawca wskazuje, że jedynym rachunkiem bankowym w rodzinie jest rachunek żony, trudno przyjąć, że osoba, która sprzedaje nieruchomość w kwocie 229 000 zł. nie posiada rachunku bankowego i otrzymuje taką kwotę "do ręki" jak też przechowuje ją w domu, tym bardziej, że w 2005 r. w trakcie sprzedaży nieruchomości za kwotę 215 554 zł. wnioskodawca posiadał rachunek bankowy, co wynika z załączonej kopii aktu notarialnego rep. [...] i był to inny rachunek niż rachunek żony. Strona nie podała kiedy ewentualnie go zamknęła i jaka kwota pozostawała na tym rachunku przed jego zamknięciem. Ponadto wskazać należy, że wnioskodawca podając w oświadczeniu szereg spraw prowadzonych przed WSA, w których otrzymał zwrot poniesionej opłaty sądowej w rzeczywistości jej nie ponosił, gdyż został zwolniony od uiszczenia kosztów sądowych (np. w sprawach II SO/Wa 106/11, II SO/Wa 111/11, II SO/Wa 9/12, II SAB/Wa 24/12). Podane wyżej okoliczności wskazują, że oświadczenie jest nie do końca wiarygodne i z tego względu odmówiono przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.