VII SA/Wa 1022/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Wojciech Mazur, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. i Z. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na wykonanie strychu skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności, i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] Oddział Zamiejscowy w [...] z dnia [...] września 1992r. znak [...]. Uzasadniając powyższą decyzję organ wskazał, iż inwestor Z. Z. prowadził roboty budowlane polegające na nadbudowie strychu użytkowego na stropie II kondygnacji budynku bez wymaganego pozwolenia na budowę. W sprawie, w ocenie organu, powinno w tej sytuacji być prowadzone postępowanie na podstawie art. 36 i nast. ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.), nie zaś , jak w niniejszej sprawie, art. 29 tej ustawy. Organ nadzoru budowlanego uznał, iż wydanie przez Kierownika Urzędu Rejonowego decyzji pozwalającej na budowę na podstawie art. 29 ustawy Prawo budowlane z 1974r., w sytuacji, gdy prace objęte tą decyzją, zostały już samowolnie rozpoczęte, rażąco narusza przepis art. 29, a zatem wypełnia przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skargę na powyższą decyzje wnieśli Z. i M. Z. wraz z wnioskiem o pozytywne rozpatrzenie ich skargi. Wskazali, iż w dniu [...] czerwca 2003r. złożyli do Starostwa Powiatowego w [...] zawiadomienie o zakończeniu budowy wraz z pełną wymaganą dokumentacją oraz uzyskali potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia, z którego wynika, iż budynek nadaje się do użytku. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Wskazać należy, iż stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 12710). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Kontrolowana w niniejszym postępowaniu sądowym decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła w postępowaniu nieważnościowym. Z zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnej (art. 16 K.p.a.) wynika ochrona praw nabytych oraz ochrona porządku prawnego mająca na celu stabilizację wywodzących się z tej decyzji skutków prawnych, zgodnie z wymogami statusu państwa prawnego. Art. 16 K.p.a. określający tę zasadę, wyznacza jednocześnie granice trwałości decyzji stanowiąc, iż mogą być one wzruszone wyłącznie w przypadkach wyraźnie przewidzianych przez prawo. Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych ogranicza więc możliwości wzruszenia rozstrzygnięć, nie jest ona jednak zasadą bezwzględną, i w przypadku, gdy decyzja administracyjna obarczona została jedną z najcięższych wad (kwalifikowanych), wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a., to należy wyeliminować taką wadliwą decyzję z obrotu prawnego. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w ww. przepisie w pkt 2 wymienione są: brak podstawy prawnej oraz rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pojęcie rażącego naruszenia prawa jest rozumiane jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i ma miejsce wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Wymogiem pierwszej z nich jest to, iż treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Natomiast druga przesłanka wymaga, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, iż prowadzić będzie ono do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Dodatkowo wstępnym warunkiem uznania, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa, jest stwierdzenie, iż w "zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny" (zob. wyrok NSA z 18.07.1994 r. III SA 535/94 ONSA 1995, nr 2, poz. 91 oraz wyrok NSA z 10.09.1997 r. III SA 1148/96 LEX nr 33822). Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis prawa został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie, organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej badaniem. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając sprawę zasadnie stwierdził, iż badana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa, o której mowa jest w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W sprawie w sposób oczywisty doszło do naruszenia art. 29 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] września 1992r. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie na budowę , stosownie do art. 29 ww. ustawy uprawniało do rozpoczęcia i wykonywania robót budowlanych, nie można było natomiast w tym trybie legalizować już rozpoczętych robót budowlanych. Służyły temu przepisy art. 36 i nast. Prawa budowlanego z 1974r. Wskazać jednocześnie należy, iż stwierdzenie nieważności decyzji zawierającej pozwolenie na budowę nie przesądza jeszcze w sposób jednoznaczny o sytuacji samego budynku objętego tym pozwoleniem. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę winno spowodować podjęcie przez organ nadzoru budowlanego z urzędu postępowania w celu oceny zgodności z przepisami wykonanych robót. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.