VII SA/Wa 1022/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-04

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie przedstawił pełnych i rzetelnych danych dotyczących swoich dochodów, wydatków, zobowiązań (w tym kredytowych) oraz kosztów utrzymania gospodarstwa domowego i prowadzonej działalności gospodarczej, co uniemożliwia obiektywną ocenę jego zdolności do ponoszenia kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. J. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wznowienia postępowania. Sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji materialnej, dochodów, wydatków, posiadanych środków transportu i zobowiązań. Po analizie przedstawionych przez wnioskodawcę informacji, sąd uznał, że nie wykazał on wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 czerwca 2008r. po rozpoznaniu wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić M. J. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 27 marca 2008r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy M.J. w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zarządzeniem z dnia 31 marca 2008r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: jakie ponosi stałe miesięczne opłaty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, jakiego rodzaju działalność prowadzi, marki i roku produkcji posiadanego samochodu oraz koszty związane z jego utrzymaniem (ubezpieczenie, gaz, paliwo), w jakiej wysokości wnioskodawca zaciągnął kredyt i na jaki cel, należało podać ile wynoszą miesięczne spłaty oraz do nadesłania wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy, zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodach uzyskanych z działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy. Odpowiedź na powyższe wpłynęła do Sądu w dniu 25 kwietnia 2008r. W sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone. Powołany wyżej przepis wskazuje, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie wniosku jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym strona musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W niniejszej sprawie mając na względzie dane przedstawione w formularzu jak i piśmie wyjaśniającym uznano, iż wnioskodawca nie uprawdopodobnił w sposób przekonywujący, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 950,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podał, że płaci alimenty na córkę w wysokości 450,00 złotych. W nadesłanych wyjaśnieniach skarżący wskazał, że jest właścicielem sklepu spożywczo-przemysłowego, który prowadzi w przekształconym w budynku mieszkalnym. Wyjaśnił również, że "mieszka kątem u matki" i dokłada się do stałych opłat w wysokości około 150,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że żyje bardzo skromnie ponieważ od roku dochody zmniejszają się przez co popada w zadłużenie u dostawców oraz zmniejsza się jego asortyment w sklepie. Ponadto podał, że oprócz podanych wyżej wydatków płaci podatek od działalności około 160,00 złotych kwartalnie oraz opłaca ubezpieczenie od samochodu OC po 360,00 złotych na dwie raty. Skarżący podał również, że posiada samochód osobowy Ford Mondeno z 1994r. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy w świetle powyższych danych uznano, że uchylił się od podania dokładnych informacji odzwierciedlających jego faktyczną sytuację finansową i zdolności płatnicze. Podkreślić należy, że wnioskodawca w formularzu wniosku oświadczył, że zaciągnął kredyt, jednak nie wskazał w jakiej wysokości i ile wynoszą miesięczne raty spłaty kredytu. Nie nadesłał także wyciągu z konta bankowego oraz zaświadczenia o uzyskiwanych dochodach z urzędu skarbowego. Mają na względzie tylko wykazane wydatki uznano, że mało wiarygodnym jest, że wnioskodawca ponosi je wyłącznie z wykazanego dochodu. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca podał tylko niektóre koszty jakie ponosi nie wskazał zaś innych niezbędnych kosztów utrzymania tj. koszty samochodu (gaz, naprawy, przeglądy techniczne), opłaty za telefon, utrzymania sklepu (stałe opłaty, doradztwo podatkowe, itp.), codzienne potrzeby (żywność, ubranie, leki itp.). Wskazać w tym miejscu należy, iż prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się także z koniecznością posiadania środków finansowych. Wprawdzie wnioskodawca wskazał, że jest zadłużony u dostawców, jednak nie wskazał na jaką kwotę lub w jaki sposób spłaca zadłużenie. W świetle powyższych rozważań stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło