VII SA/Wa 1023/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-16
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Izabela Ostrowska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo utrzymał w mocy decyzję uchylającą pozwolenie na budowę, nie uwzględniając zmiany stanu faktycznego sprawy wynikającej z późniejszej decyzji organu nadzoru budowlanego uchylającej własne wcześniejsze decyzje?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że Wojewoda nieprawidłowo utrzymał w mocy decyzję uchylającą pozwolenie na budowę. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę zmiany stanu faktycznego sprawy, która nastąpiła w trakcie postępowania odwoławczego, a polegająca na uchyleniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wcześniejszych decyzji nakładających obowiązek przedłożenia projektu zamiennego. W związku z tym przestały istnieć przesłanki do uchylenia pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta uchylającą pozwolenie na budowę wydane w 2000 r. dla Spółdzielni Mieszkaniowej. Organy nadzoru budowlanego wstrzymały roboty budowlane z powodu istotnych odstępstw od projektu i zobowiązały inwestora do sporządzenia projektu zamiennego. Skarżący zarzucili Wojewodzie nieuwzględnienie późniejszych decyzji organów nadzoru budowlanego, które uchyliły wcześniejsze postanowienia i przekazały sprawę do ponownego rozpoznania, co miało oznaczać brak podstaw do uchylenia pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądził zwrot kosztów postępowania od Wojewody na rzecz skarżącej oraz przyznał koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi E. Z. i K. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i decyzji przenoszącej pozwolenie na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej K. F. kwotę 500 zł. (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. N., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).
Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., po rozpatrzeniu odwołania K. F. i E. Z. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] wydaną w trybie art. 36 a prawa budowlanego w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2000r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę II etapu zabudowy mieszkaniowej tj. ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na terenie działki o nr. ewid. [...] po podziale dz. ewid. od nr [...] do nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i decyzję nr [...] z dnia [...] października 2000r. przenosząca w/w pozwolenie na budowę na [...]Sp. z o.o. wydane przez Burmistrza Gminy [...]
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r., z uwagi na istotne odstępstwo od projektu, wstrzymane zostały roboty budowlane, a następnie decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2007r. inwestor został zobowiązany do sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2008r.
Jak wskazał dalej Wojewoda, w myśl postanowień przepisu art. 36 a ust. 2 prawa budowlanego, w przypadku wydania decyzji przez organ nadzoru budowlanego w trybie art. 51 ust. 2 pkt 3, organ administracji architektoniczno - budowlany ma obligatoryjny obowiązek uchylenia decyzji zezwalającej na budowę, a zatem decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2008r. wydana została zgodnie z prawem.
Skargę na decyzję Wojewody wnieśli K. F. i E. Z..
K. F. zarzuciła, że nie jest inwestorem i nie wybudowała samowoli, żeby ją karać za bezczynność organów, która spowodowała, że deweloper - inwestor wymknął się z odpowiedzialności. Skarżąca podniosła, że dopiero w decyzji z dnia [...] stycznia 2009r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił błędne decyzje i wskazał, że inwestorem budynku był [...] i to on powinien uczestniczyć w sprawie, zaś Wojewoda najwyraźniej nie zapoznał się z tą decyzją. Podkreśliła też, że nie ma środków na skończenie inwestycji, bo zapłaciła temu kto miał ją skończyć.
E. Z. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, bo sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. i decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. Nadto decyzja Wojewody została skierowana do skarżącego, który nie jest inwestorem, a zatem jest bezprzedmiotowa.
W odpowiedzi na skargi organ wnosił o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez sąd
administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Zaskarżona decyzja została wydana w związku z postępowaniem prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego wskutek wykonania robót budowlanych niezgodnie z projektem budowlanym. Organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego (Dz. U. 207/03, poz. 2016) nałożył na właścicieli obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót.
Ta decyzja została przekazana do organu architektoniczno - budowlanego w celu podjęcia działań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Zgodnie bowiem z art. 37 a prawa budowlanego właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę w przypadku wydania decyzji o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Pouczenie w tej kwestii zawarte było w decyzji organu nadzoru budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r.
Organ architektoniczno - budowlany działania takie podjął, w wyniku czego Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. uchylił decyzję Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] maja 2000r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę II etapu zabudowy mieszkaniowej na terenie działki nr [...]do [...]przy ul. [...] oraz decyzję nr [...] z dnia [...] października 2000r. przenoszącą pozwolenie na budowę na spółkę [...].
Jak wynika z akt administracyjnych powyższa decyzja uchylająca pozwolenie na budowę została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją Wojewody nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r., jednakże organ odwoławczy nie wziął pod uwagę okoliczności, iż w trakcie trwania postępowania odwoławczego przed organami architektoniczno -budowlanymi zmienił się stan faktyczny sprawy. Jak wynika bowiem z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]z dnia [...] stycznia 2009r. organ ten w trybie art. 54 § 3 ppsa uchylił decyzję własną nr [...] z dnia [...] października 2008r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r. w przedmiocie obowiązku przedłożenia projektu zamiennego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w I instancji.
Wydanie powyższej decyzji spowodowało, że przestały istnieć przesłanki z art. 38 a prawa budowlanego do uchylenia pozwolenia na budowę, a zatem organ wojewódzki w tym stanie rzeczy nie miał podstaw do wydania decyzji utrzymującej w mocy uchylenie pozwolenia na budowę. Nadto organ odwoławczy pominął zupełnie kwestię, że obowiązek uchylenia pozwolenia na budowę, wiążący się z decyzją organu nadzoru budowlanego wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, powstaje bezzwłocznie po tym, jak decyzja ta stanie się ostateczna.
Z akt sprawy wynika, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007r. wydana w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nie była ostateczna w dacie 17 stycznia 2008r. (kiedy nastąpiło uchylenie pozwolenia), bowiem decyzja organu wojewódzkiego utrzymującą ją w mocy wydana została dopiero w dniu [...] października 2008r. Zatem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję naruszającą art. 36 a prawa budowlanego, uznając jej zgodność z prawem.
Analiza treści zaskarżonej decyzji wskazuje, że została ona wydana przez Wojewodę bez wyczerpującego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego (nieuwzględnienie jego zmiany w toku postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2008r.), a więc z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa oraz niewątpliwym naruszeniem art. 138 § 1 pkt kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy obowiązany jest do ponownego rozpatrzenia sprawy już rozpoznawanej w I instancji i to w jej całokształcie. Kontrolowana decyzja tego wymogu nie spełniała.
Z akt administracyjnych wynika dalej, że w momencie orzekania przez Wojewodę w obrocie prawnym znajdowała się też decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r. uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Wskazany wyżej niewyjaśniony w sprawie należyty stan faktyczny uniemożliwiał przeprowadzenie pełnej analizy i oceny materiału dowodowego przez organ odwoławczy.
Naruszenie wyżej wskazanych przepisów jako mające istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia stanowiło podstawę uchylenia decyzji obu instancji w oparciu o art. 145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło