VII SA/Wa 1023/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-17
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego, oparte na kosztorysie inwestorskim, jest zgodne z prawem, nawet jeśli kwota zaliczki stanowi pełną szacowaną wartość wykonania zastępczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego jest zgodne z prawem, nawet jeśli kwota zaliczki opiewa na pełną szacowaną wartość wykonania zastępczego. Kosztorys inwestorski, sporządzony przez uprawnioną osobę, stanowi podstawę do określenia wysokości zaliczki, która jest jedynie częścią należności i podlega rozliczeniu po faktycznym wykonaniu prac. Sąd podkreślił również, że prawidłowe doręczenia dokumentów w postępowaniu egzekucyjnym, nawet w drodze doręczenia zastępczego, nie stanowią podstawy do kwestionowania legalności postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S.B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku. Skarżąca kwestionowała prawidłowość doręczeń, wysokość zaliczki oraz brak szczegółowych wyliczeń w uzasadnieniu. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S.B. na postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010r., nr [...], działając na podstawie art. 129 w zw. z art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku - o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.) -zobowiązał S.B. do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego w wysokości 38.941,37 zł - w terminie 7 dni, pod rygorem ściągnięcia jej w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, zgodnie z art. 134 ww. ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. zlecił obowiązek, określony Tytułem Wykonawczym nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. wydanym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], wykonania zastępczego.
Zgodnie z kosztorysem inwestorskim wraz z przedmiarem, opracowanym dnia 28 grudnia 2009r., przez mgr inż. T.P., koszt dokonania całkowitej rozbiórki budynku o wymiarach 12,50m x 9,70m i wysokości ok. 3,70m usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] wynosi 37215,37zł. Dodatkowo zobowiązaną obciążają koszty sporządzenia ww. kosztorysu w wysokości 976,00zł. Łączna kwota zaliczki na poczet wykonania zastępczego wynosi 38191,37 zł.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia S.B., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w związku z niewykonaniem przez S.B. obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] września 2007r. nakazującej dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku. - organ I instancji, działając w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego.
W dniu 8 kwietnia 2008r. do zobowiązanej zostało skierowane upomnienie wzywające do wykonania ww. rozbiórki. Następnie w wyniku uchylania się przez zobowiązaną od wykonania w/w obowiązku organ wystawił tytuł wykonawczy nr [...] skierowany do S.B.
Organ I instancji wydał w dniu [...] czerwca 2008r. postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości 72022,50 zł. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008r. uchylił ww. postanowienie organu pierwszej instancji.
Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009r., znak [...] nałożył na S.B. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 88051,75zł.
W dniu [...] grudnia 2009r. dokonano czynności kontrolnych - egzekwowany obowiązek nie został wykonany.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego.
Następnie zapadło postanowienie z dnia [...] stycznia 2010r., którym organ I instancji nałożył na S.B. obowiązek wpłacenia zaliczki w kwocie 38.191,37 zł na poczet wykonania zastępczego obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia [...] maja 2008r.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Ze względu na uchylanie się przez zobowiązaną – S.B. od wykonania obowiązku całkowitej rozbiórki budynku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zasadnie skierował niniejszy obowiązek do wykonania zastępczego, w oparciu o przepisy cytowanej ustawy. Przepis art. 128 § 2 w/w ustawy stanowi, że w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku nie wpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności. Natomiast zgodnie z art. 129 cyt. ustawy organ egzekucyjny może wydawać postanowienia w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczek na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i środków przewozowych, także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku. Do tych postanowień stosuje się przepisy art. 128 § 2 ww. ustawy.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie i zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wydał postanowienie w przedmiocie zobowiązania S.B. do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego, wyliczył zaliczkę na podstawie kosztorysu robót budowlanych wykonanego przez uprawnioną do tego osobę.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. złożyła S.B., wnosząc o jego uchylenie, a także uchylenie postanowienia organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Skarżąca podniosła, że nie otrzymała postanowienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r., ani tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2008 r. Nie otrzymała również kosztorysu wyceny wartości dokonania całkowitej rozbiórki.
Podniosła, że nie zgadza się z wyliczoną kwotą zaliczki, którą uważa za zawyżoną, dowolną i nie opartą na żadnych konkretnych wyliczeniach. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca wskazała, że brak w uzasadnieniu postanowienia podania dokładnych wyliczeń powoduje, że nie można ocenić jego prawidłowości. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 stycznia 2009r., sygn. akt II SA/Wr 364/08 stwierdziła, że zaliczka nie może być kwotą stanowiącą całkowity koszt wykonania zastępczego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Rozpoznając niniejszą skargę, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiada przepisom prawa.
W trakcie postępowania egzekucyjnego, wynikającego z przepisów prawa budowlanego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, organ egzekucyjny powinien, w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (Dz.U. Nr 229 poz.1954 z 2005r , ze zm.), w pierwszej kolejności nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, na podstawie art. 119 § 1 lub § 2, uwzględniając dyspozycje przepisów art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 § 2 pkt 2 in fine. Wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127, może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku, albo gdy uwzględniając zarzut zobowiązanego, że grzywna jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym (art. 33 pkt 8), organ postanowi o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 34 § 4) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009r., sygn. akt OSK 767/08, LEX nr 503474).
Zdaniem Sądu tej zasadzie organ egzekucyjny w niniejszym postępowaniu sprostał.
Wieloletnie postępowanie egzekucyjne, mimo stopniowania wobec zobowiązanej środków egzekucyjnych, nie doprowadziło do wykonania nakazu objętego tytułem wykonawczym - rozbiórki samowoli budowlanej.
Zgodnie z przepisem art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966r. (Dz.U. Nr 229 poz.1954 z 2005r., ze zm.) wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Jak stanowi przepis art. 129 ww. ustawy organ egzekucyjny może wydać postanowienie w sprawie wezwania zobowiązanego do wpłacenia zaliczki na koszty wykonania zastępczego oraz w sprawie dostarczenia dokumentacji, materiałów i
środków przewozowych także w toku zastępczego wykonania egzekwowanego obowiązku.
Wskazać należy, że organ egzekucyjny uzyskał, sporządzony przez uprawnioną osobę, kosztorys inwestorski dokonania rozbiórki objętej tytułem wykonawczym.
Określenie wysokości zaliczki na wykonanie zastępcze jest pozostawione uznaniu organu egzekucyjnego. Pojecie "zaliczka" nie ma legalnej definicji w ww. ustawie, zatem należy przez nią rozumieć część kwoty wpłacanej z góry na poczet całej należności.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, postanowienie w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki zostało uzasadnione w oparciu o materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy, w szczególności w oparciu o sporządzony przez osobę uprawnioną kosztorys. Kosztorys, jak sama nazwa wskazuje, określa nie koszt, a koszt szacunkowy, w tym wypadku wykonania rozbiórki budynku. Kosztorys przewiduje, koszt szacunkowy, który przy faktycznym wykonaniu robót może ulec zarówno obniżeniu, jak i podwyższeniu, stanowi zatem miarkowanie kosztów wykonania zastępczego.
Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy zaliczka na poczet wykonania zastępczego mogła opiewać na pełną kwotę wykonania zastępczego, kwota przewidziana w kosztorysie de facto stanowi tylko zaliczkę, która in minus lub in plus zostanie rozliczona, po dokonaniu rozbiórki w ramach wykonania zastępczego. Zobowiązana, zasadnie też została obciążona kosztami sporządzenia kosztorysu.
W kontekście zarzutów skarżącej w zakresie nierzetelności wyliczenia kosztów rozbiórki przewidzianych w kosztorysie wskazać należy, że tak przedstawione argumenty skarżącej nie mogą stanowić podstaw do kwestionowania kosztorysu sporządzonego przez uprawnioną do tego osobę.
W okolicznościach niniejszej sprawy, podkreślić należy także to, że nadal nie ma przeszkód, by we własnym zakresie skarżąca wykonała ciążący na niej obowiązek.
Nie zasługują na uwzględnienie w niniejszej sprawie zarzuty skarżącej w przedmiocie nieprawidłowego doręczania jej orzeczeń w toku postępowania egzekucyjnego, w tym tytułu egzekucyjnego i postanowienia o skierowaniu egzekucji do wykonania zastępczego.
Wielokrotnie doręczenia zobowiązanej dokumentów związanych z niniejszym postępowaniem egzekucyjnym, miało miejsce w drodze doręczenia zastępczego wobec nie podejmowania doręczanej korespondencji. Zwracał na to uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już w wyroku z dnia 19 października 2009r. sygn. akt VII SA/Wa 962/09. Sąd stwierdził wówczas, że zobowiązanej upomnienie doręczono w dniu [...] kwietnia 2008r., w trybie art. 43 k.p.a. podobnie tytuł wykonawczy z dnia [...] maja 2008r., nr [...] doręczono ze skutkiem doręczenia w dniu [...] czerwca 2008r.
Dodatkowo należy zauważyć, że skarżąca część dokumentów wcześniej doręczanych ze skutkiem doręczenia, odebrała osobiście w dniu [...] lutego 2010r. na co wskazują adnotacje w aktach administracyjnych.
Mając na uwadze powyższą argumentacje Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło