VII SA/Wa 1024/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-05
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie uzupełnił wymaganych dokumentów mimo wezwania, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika?Ratio decidendi
Skarżący, który nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez dostarczenie wymaganych dokumentów po wezwaniu, nie może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, a nie dla tych, które są w stanie pokryć koszty postępowania z uzyskanych dochodów.Stan faktyczny
Skarżąca Z. H. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego odmawiającą wznowienia postępowania. W ramach skargi złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wraz z mężem utrzymuje się z emerytur w łącznej wysokości 4204 zł miesięcznie, posiada oszczędności w kwocie 1000 zł, mieszkanie i działkę rekreacyjną. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie odcinków emerytur i wyciągów bankowych, jednak skarżąca nie dostarczyła wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Z. H. przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. H. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2011r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić Z. H. przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
W niniejszej sprawie w skardze wniesionej na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego Z. H. zawarła wniosek o ustanowienie adwokata, składając zaś wniosek na urzędowym formularzu wniosła ponadto o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącą pozostaje mąż. Skarżąca wraz z mężem posiadają mieszkanie o powierzchni 78 m2 oraz działkę rekreacyjną w W. (10 arów). Z. H. wskazała, że posiada oszczędności w kwocie 1000 zł, utrzymuje się z małżonkiem z dochodów w łącznej wysokości 4204 zł miesięcznie uzyskiwanych ze świadczeń emerytalnych.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że wniosek Z. H. o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznać wyłącznie w zakresie żądania ustanowienia adwokata, bowiem na skarżącej nie ciąży obowiązek ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Sprawa ta – dotycząca odmowy stwierdzenia choroby zawodowej – należy do katalogu spraw, w których skarżący zwolnieni są od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to, że wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, np. poprzez ustanowienie pełnomocnika, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku.
W tym miejscu warto zwrócić uwagę na treść art. 255 powołanej ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Na podstawie cytowanego przepisu art. 255 ustawy, pismem z dnia 21 czerwca 2011r. wezwano Z. H. do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie ostatnich odcinków emerytury skarżącej i jej męża oraz wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Pismo to zostało dwukrotnie awizowane - w dniu 28 czerwca i 6 lipca 2011 r.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 73 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Stosownie zaś do § 4 powołanego art. 73, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W niniejszej sprawie przyjąć więc należy, iż pismo z dnia 21 czerwca 2011 r. zostało doręczone Z. H. w dniu 12 lipca 2011r., a zatem termin do nadesłania dodatkowych dokumentów upłynął z dniem 19 lipca 2011 r. Z. H. nie nadesłała dokumentów, których dotyczyło pismo z dnia 21 czerwca 2011 r.
Jak już wcześniej wskazano, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Tak więc to na skutek wskazanych przez wnioskodawcę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie Z. H. składając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazała, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania.
Podkreślenia wymaga, iż instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku skarżącej.
Z treści złożonego przez Z. H. wniosku wynika, że skarżąca utrzymuje się wraz z małżonkiem z dochodów w wysokości 4204 zł miesięcznie, przy czym nie mają oni innych osób na utrzymaniu. Dochodów takich nie można zaliczyć do niskich, uniemożliwiających zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zauważyć też trzeba, że skarżąca wskazała, iż posiada oszczędności w kwocie 1000 zł. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów wygospodarować środki na pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, a poniesienie tych kosztów nie uniemożliwi zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej męża.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło