VII SA/Wa 1026/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Jarecka, asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), Protokolant ref. staż. Oliwia Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skarg J. Z. i Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ulicy [...] w [...] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 marca 2023 r. nr 280/23 w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót oddala skargi Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej "MWINB", decyzją z dnia 7 marca 2023 r., nr 280/23, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), uchylił w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., zw. dalej "PINB" z dnia [...] lipca 2022r. nr [...] i wyznaczył nowy termin na realizację tego obowiązku, tj. do 31 sierpnia 2023 r., w pozostałym zaś zakresie utrzymał decyzję w mocy, tj. wykonanie przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w P. czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, poprzez: 1) demontaż istniejących obrzeży chodnikowych na działce o nr [...] (w części podwórza budynku) na odcinku graniczącym z działkami nr [...] 2) wykonanie obrzeży betonowych o wysokości 15 cm od rzędnej istniejącego utwardzonego terenu na działce nr [...] (w części podwórza budynku) na odcinku graniczącym z działkami nr [...] 3) demontaż istniejącego odwodnienia linowego na działce nr [...] (w części podwórza budynku od strony ul. [...]); 4) wykonie w miejscu odwodnienia linowego, koryta betonowego o wymiarach 300x300 mm z rusztem żeliwnym D400 wraz z podłączeniem do zbiornika retencyjnego istniejąca z rur PCV-U 200SN8; 5) wykonanie zbiornika retencyjnego o pojemności 15 m2 usytuowanego pod wjazdem na teren posesji działki o nr [...]od strony ul. [...]; 6) wykonanie w ww. zbiorniku retencyjnym na wypływie regulatora przepływu o przepływie maksymalnym Qmax = 2 dcm3/s zgodnie z warunkami technicznymi wydanymi przez Wydział Spraw Komunalnych Urzędu Miasta P.; 7) podłączenie ww. zbiornika retencyjnego do istniejącego przyłącza kanalizacji sanitarnej ⌀200 poprzez studzienkę rewizyjną ⌀425 PCV; 8) wykonanie studzienki rewizyjnej ⌀425 PCV usytuowanej w pasie chodnika od strony ul. [...] w P., - w terminie do 30 stycznia 2023 r. Powyższe rozstrzygniecie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 20 sierpnia 2021 r. do PINB wpłynęło pismo J. Z., zw. dalej "skarżącym", w którym poinformował o podwyższeniu terenu działki nr [...]położonej w P., które powoduje zalewanie jego sąsiadujących działek. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 20 sierpnia 2021 r. ustalono, że na działce nr [...] umiejscowiony jest budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami. Działka ta od strony wschodniej przy granicy z działkami nr [...]utwardzona jest nawierzchnią z kostki betonowej i częściowo płytami ażurowymi z tworzywa sztucznego, wypełnionym kruszywem naturalnym. Spadek terenu w tej części nieruchomości jest wzdłuż granicy ww. działki w kierunku ulicy [...]. Ponadto stwierdzono spadek poprzeczny w kierunku działek należących do skarżącego. Powierzchnie utwardzone ograniczone są od strony granicy ww. działek obrzeżem betonowym wystającym ok. 5 cm i zlokalizowanych w odległości od 0 do 0,5 m od granicy działek. Nie stwierdzono żadnych instalacji i urządzeń odprowadzających wody opadowe z tego terenu. Wody opadowe z tego terenu odprowadzane są powierzchniowo w kierunku bramy i furtki, które zlokalizowane są od ul. [...]. Stwierdzono wykonanie odwodnienia liniowego na całej szerokości dojścia do budynku od ul. [...]. Obecny w trakcie czynności kontrolnych skarżący oświadczył, że wykonane odwodnienie nie jest połączone z siecią kanalizacji deszczowej, a wody opadowe przelewają się na chodnik od strony ulicy. Zawiadomieniem z dnia 26 sierpnia 2021 r. PINB poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie odprowadzenia wód opadowych na działki sąsiednie z utwardzonego terenu działki nr [...] przy ul. [...]w P., od strony wschodniej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, a wschodnią granicą tej działki. Postanowieniem z dnia 21 października 2021 r. MWINB wyłączył PINB w P. od udziału w ww. postępowaniu i przekazał prowadzenie sprawy PINB w G.. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2022 r. PINB w G. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową [...]w P. obowiązek dokonania ekspertyzy stanu technicznego (sposobu połączenia lub braku połączenia z instalacją kanalizacji deszczowej), istniejącego odwodnienia liniowego na działce nr [...] (od strony południowej działki), z uwzględnieniem technicznego sposobu wyeliminowania spływu wód opadowych z utwardzonego terenu przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] (w części podwórza budynku), na działki sąsiednie, tj. działkę nr [...], przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane w danej specjalności i dostarczenie jej do tutejszego PINB w terminie do 29 kwietnia 2022 r. Zawiadomieniem z dnia 4 lipca 2022 r. organ powiatowy poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. PINB nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...]w P., wykonanie: 1) demontażu istniejących obrzeży chodnikowych na działce o nr [...] (w części podwórza budynku) na odcinku graniczącym z działkami nr [...]; 2) obrzeży betonowych o wysokości 15 cm od rzędnej istniejącego utwardzonego terenu na działce nr [...] (w części podwórza budynku) na odcinku graniczącym z działkami nr [...]; 3) demontażu istniejącego odwodnienia linowego na działce nr [...] (w części podwórza budynku od strony ul. [...]); 4) w miejscu odwodnienia linowego, koryta betonowego o wymiarach 300x300 mm z rusztem żeliwnym D400 wraz z podłączeniem do zbiornika retencyjnego istniejąca z rur PCV-U 200SN8; 5) zbiornika retencyjnego o pojemności 15 m2 usytuowanego pod wjazdem na teren posesji działki o nr [...] od strony ul. [...]; 6) w ww. zbiorniku retencyjnym na wypływie regulatora przepływu o przepływie maksymalnym Qmax = 2 dcm3/s zgodnie z warunkami technicznymi wydanymi przez Wydział Spraw Komunalnych Urzędu Miasta P.; 7) podłączenia ww. zbiornika retencyjnego do istniejącego przyłącza kanalizacji sanitarnej ⌀200 poprzez studzienkę rewizyjną ⌀425 PCV; 8) studzienki rewizyjnej ⌀425 PCV usytuowanej w pasie chodnika od strony ul. [...] w P., - w terminie do dnia 30 stycznia 2023 r. Akta sprawy uzupełniono o dokumentację PINB w S., dotyczącą postępowania znak: [...]. MWINB wskazał, że podstawą wszczęcia postępowania był wniosek J. Z., w którym zwrócono uwagę, że w związku z zabudowaniem terenu działki nr [...], położonej w P. nastąpiło zalewanie należących do niego działek (nr [...], [...] i [...]). Mając to na uwadze organ wojewódzki przypomniał, że zgodnie z art. § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie "Dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione". Natomiast w myśl § 28 w/w rozporządzenia: "Działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych". MWINB wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy szkicu z pomiarów rzędnych terenu, sporządzonego przez geodetę uprawnionego P. S. (upr. nr [...]), protokołu z czynności kontrolnych z dnia 20 sierpnia 2021 r. oraz przedłożonej przez skarżącego kopii inwentaryzacji powykonawczej sporządzonej przez K. S.(upr. Nr [...]) wynika, że teren działki o nr [...] położony jest wyżej względem działek o nr [...]. Ponadto z ww. materiału dowodowego wynika, iż spadek terenu w części wschodniej ww. nieruchomości jest wzdłuż granicy ww. działki w kierunku ulicy [...] oraz w kierunku działek należących do skarżącego. W projekcie budowlanym zamiennym zatwierdzonym decyzją PINB w S. z dnia [...] kwietnia 2018 r. w opisie technicznym do projektu zagospodarowania terenu, wskazano, że odprowadzanie wód opadowych nastąpi do miejskiej sieci kanalizacyjnej deszczowej. Z projektu zagospodarowania terenu wynika zaś, iż południowo-wschodnia cześć działki nr [...] miała zostać utwardzona, poza pasem o szerokości ok. 0,5 m przy granicy z działkami nr [...]. Z kolei z projektu zagospodarowania przedstawiającego przyłącze wodociągowe, kanalizację sanitarną i deszczową dla ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego wynika, iż budowę sieci kanalizacji deszczowej przewidziano wyłącznie dla zachodniej części działki nr [...]. Okoliczność zmiany spływu wód opadowych oraz brak ich odprowadzenia do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej potwierdza przedłożona ekspertyza stanu technicznego, sporządzona przez T. S. (upr. projektowe w zakresie sieci i inst. sanitarnych nr [...]) - "Zdaniem właściciela działek o nr [...], do czasu wybudowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P., z terenu działki o nr [...], podczas intensywnych opadów deszczu, wody opadowe nie spływały na działki sąsiednie o nr [...] (...) Teren przy budynku mieszkalnym od wschodniej strony został utwardzony kostką betonową, a w części płytami ażurowymi z tworzywa sztucznego. Ukształtowanie terenu sprawia, że przy intensywnych opadach deszczu, wody spływają na teren sąsiednich działek. Pomiar rzędnych terenu utwardzonego w 31 punktach opracowanych przez uprawnionego geodetę mgr inż. P. S., potwierdza, że istniejące spadki powierzchni nawierzchni utwardzonej wymuszają spływ wód opadowych na teren sąsiedni". Ponadto "Wykonane odwodnienie liniowe terenu utwardzonego przy bramie od strony ulicy [...] nie zostało zinwentaryzowane (...) Oględziny wykonanego odwodnienia liniowego o długości 4,0 m i szerokości 0,1 m potwierdzającą brak wykonania odpływu z tego odwodnienia liniowego do przyłącza kanalizacji deszczowej". W ekspertyzie wskazano ponadto, iż w 2020 r. została wykonana w ulicy [...] sieć kanalizacji deszczowej wraz z przyłączami do wszystkich posesji, w tym do ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W ocenie MWINB, z materiału zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zostały w niniejszej sprawie naruszone, a więc ziściła się przesłanka określona w art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego. Tym samym, organ I instancji zasadnie przeprowadził postępowanie w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego. W postępowaniu naprawczym organ nadzoru budowlanego weryfikuje roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami (w tym techniczno-budowlanymi), pod kątem istnienia/wykluczenia zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także mając na uwadze ochronę interesów osób trzecich. Jeżeli w wyniku postępowania wyjaśniającego stwierdzi naruszenia w ww. zakresie, wówczas ustala jakie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem. Zastosowanie normy prawnej zawartej w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego uzależnione jest zatem od stwierdzenia, czy możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli w wyniku prowadzonego postępowania okaże się, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych, bądź już wykonanych, robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nie zaistniał przypadek istotnego odstępstwa od projektu budowlanego albo warunków pozwolenia na budowę, wówczas organ jest obowiązany, stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, które mają doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem. Ponadto zaznaczono, że w ekspertyzie stanu technicznego zawarto zestawienie robót niezbędnych do wykonania celem wyeliminowania spływu wód opadowych z działki nr [...] na działki nr [...], które odpowiadają pracom nakazanym w sentencji zaskarżonej decyzji. W ocenie MWINB, organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej PINB wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w k.p.a. Organ uznał za właściwe jedynie uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej terminu na wykonanie ww. obowiązku oraz wyznaczenie nowego terminu wykonania ww. obowiązków, ze względu na czas trwania postępowania odwoławczego i związany z tym upływ terminu wyznaczonego w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu błędnego wskazania adresata zaskarżonej decyzji, MWINB wskazał, iż w myśl art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie (dnia 26 sierpnia 2021 r.): "Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego." Zaznaczono również, że sporne miejsca usytuowane są na części wspólnej. W sprawach z zakresu prawa budowlanego mających związek z nieruchomością wspólną, legitymację do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego - ogółu właścicieli lokali, ma utworzona przez nich wspólnota mieszkaniowa. Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy bowiem wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana". Z kolei w odniesieniu do podnoszonego w odwołaniu oraz piśmie z dnia 4 stycznia 2023 r. przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 75 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia dowodów, w postaci obliczeń, z których miałaby wynikać pojemność zbiornika retencyjnego czy brak opinii geotechnicznej wskazano, że w aktach sprawy znajduje się opinia techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia projektowe w zakresie sieci i instalacji sanitarnych. Ponadto opinia ta została sporządzona na podstawie obszernego materiału dowodowego w tym wizji lokalnej w terenie, filmu nagranego przez skarżącego w czasie trwania intensywnego opadu deszczu, mapy z naniesionymi pomiarami rzędnych terenu utwardzonego drogi dojazdowej usytuowanej od strony wschodniej ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego, czy warunków technicznych na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z terenu drogi dojazdowej do ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego wydanych przez dyrektora Wydziału Spraw Komunalnych Urzędu Miasta P. z dnia 20 kwietnia 2022 r. Ponadto zauważono, że skarżący poza podniesieniem w odwołaniu ww. kwestii, nie przedłożył dowodu mogącego podważyć ustalenia ww. ekspertyzy. Skargę na decyzję MWINB wniósł J. Z., zarzucając: 1.naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie przez zaakceptowanie uchybień organu I instancji i nie rozpatrzenie zarzutów odwołania, tj.: a) art. 7 k.p.a. przez naruszenie obowiązku działania z urzędu i zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony skarżącej jako właściciela działek o nr [...], graniczących z działką nr [...] od strony wschodniej, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu; b) art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i ust. 4 i w zw. z art. 60 ust. 1 Prawa budowlanego przez: - zaniechanie dopuszczenia dowodów niezbędnych do wyjaśnienia przyczyn niewykonania kanalizacji deszczowej na działce nr [...], pomimo uprawnienia organu do żądania informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót budowlanych w zakresie odwodnienia w tej części działki nr [...], w sytuacji stwierdzenia w toku kontroli przeprowadzonej przez PINB, że wbrew obowiązkowi z § 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.) działka ta nie została wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej w ulicy [...]; - ograniczenie się przez organ nadzoru do nakazania sporządzenia jedynie ekspertyzy technicznej istniejącego odwodnienia liniowego i zaniechanie żądania bądź zlecenia z urzędu, ekspertyzy i oceny oddziaływania robót budowlanych i położenia oraz usytuowania obiektu określonego w decyzji PINB, na nieruchomości skarżącego oraz dopuszczenie tym zaniechaniem do niedostatecznego wyjaśnienia sprawy w aspekcie § 204 ust. 5 i § 206 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, gdyż budowa zbiornika retencyjnego o pojemności 15 m3 usytuowanego pod wjazdem na terenie działki nr [...] i studzienki rewizyjnej, powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektów istniejących na graniczący działek skarżącego i oceną wpływu oddziaływania robót budowlanych objętych decyzją PINB na ich stan bezpieczeństwa; - a także w aspekcie § 4 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. z 2012 r., poz. 463), gdyż opinia geotechniczna w tej części działki nr [...], na której w granicy usytuowany jest budynek skarżącego zalewany przez wody opadowe, jest także niezbędna do ustalenia, zarówno zakresu zagrożenia dla istniejącego budynku, jak i oznaczenia na działce nr [...] przebiegu koryta betonowego oraz rozmiarów i odległości sytuowania zbiornika retencyjnego, względem ściany budynku, a w szczególności głębokości jego posadowienia w stosunku do stanu fundamentów i ich głębokości, a nadto w związku, ze stwierdzonym w toku postępowania, faktem podniesienia poziomu działki nr [...], przynajmniej w części objętej skarżoną decyzją oraz w relacji do poziomu fundamentów budynku na działce skarżącego; c) art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 136 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz lit. c Prawa budowlanego przez naruszenie nakazu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym obowiązku działania z urzędu przy wykonywaniu nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego sensu largo, a w tym przypadku dotyczących warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych przy wykonywaniu robót budowlanych objętych decyzją z pominięciem przepisów dotyczących projektowania tych robót oraz zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, także przez pominięcie odniesienia się w treści skarżonej decyzji do zakazu odprowadzania wód opadowych i roztopowych do kanalizacji sanitarnej oraz zakazu określonego w § 29 warunków zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu ich kierowania na teren sąsiedniej nieruchomości; zatem pominięcia ustaleń także, zarówno projektowanego poziomu zero przyjętego w toku realizacji inwestycji na działce nr [...], jak i kierunków spadków ukształtowanych w ramach utwardzania terenu i budowania ciągów pieszo-jezdnych, w tym wjazdu do garażu podziemnego oraz miejsc parkingowych, czyli wykonania, w zakresie którym to powinien przewidywać (przewidywał) plan zagospodarowania zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu zamiennego, gdzie powinny być również rozwiązania w zakresie wykonania obowiązku określonego w § 28 ust. 1 warunków technicznych i uwzględniony zakaz z § 29 tych warunków. d) art. 107 § 3 k.p.a. gdyż w zaskarżonej decyzji nałożony jest obowiązek wykonania określonych czynności "w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem", zaś z uzasadnienia wynika oczywista sprzeczność i błędne założenie przyjęte do rozstrzygnięcia, iż zostały wykonane roboty budowlane polegające na budowie na działce nr [...] kanalizacji umożliwiającej odprowadzanie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej w ulicy [...]. Przywołane dowody wskazują, nie tylko to, że roboty nie były wykonane, ale też wątpliwość czy były przewidziane do wykonania przez inwestora, albowiem "z projektu zagospodarowania wynika, iż budowę sieci kanalizacji deszczowej przewidziano wyłącznie dla zachodniej części działki nr [...]". Natomiast "teren przy budynku mieszkalnym od wschodniej strony został utwardzony kostką betonową, a w części płytami ażurowymi z tworzywa sztucznego. Pomiar rzędnych terenu utwardzonego potwierdza, że istniejące spadki powierzchni utwardzonych wymuszają spływ wód opadowych na teren sąsiedni". Ponadto "wykonane odwodnienie terenu utwardzonego przy bramie od strony ulicy [...] nie zinwentaryzowane", a oględziny "potwierdzają brak wykonania odpływu odwodnienia liniowego do przyłącza kanalizacji deszczowej". Zatem pozostaje niewyjaśnione ani to czy w ogóle jakiekolwiek odwodnienie liniowe było projektowane, ani to jakie było faktycznie zaprojektowane i zatwierdzone decyzjami (studzienka rewizyjna zaznaczona na planie zagospodarowania działki nie została w ogóle wykonana) oraz kiedy i na jakiej podstawie było wykonanie takie jak stwierdzone w postępowaniu prowadzonym przez PINB w G.; e) art. 80 k.p.a. przez zaniechanie oceny przedmiotu sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, albowiem jego zakres nie jest ustalony, dla przedmiotu orzeczonego w skarżonej decyzji, gdyż oprócz dowodów w zakresie zgromadzonym w postępowaniu prowadzonym w I instancji w skarżonej decyzji podano, iż dodatkowo organ II instancji uzupełnił akta sprawy o dokumentację PINB w S., a w projekcie budowlanym zamiennym zatwierdzonym decyzją PINB w S., w opisie technicznym do projektu zagospodarowania terenu wskazano, że "odprowadzanie wód opadowych nastąpi do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej". 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez jego niezastosowanie, co skutkuje naruszeniem obowiązku określonego w art. 63 Prawa budowlanego przez brak aktualnego projektu zagospodarowania działki nr [...], ewentualnie także projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego w zakresie wykonania dyspozycji § 28 ust. 1 warunków technicznych, po wykonaniu ekspertyzy technicznej stanu istniejącego na działce skarżącego, zgodnie z § 204 i § 206 tego rozporządzenia oraz opinii geotechnicznej w zakresie warunków posadowienia kanalizacji deszczowej ze zbiornikiem retencyjnym. b) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez jego pominięcie, skutkujące naruszeniem nakazu projektowania i budowania w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, przy zapewnieniu poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Wskazując na powyższe zarzuty J. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postepowania według norm przypisanych. Kolejna skarga na decyzję MWINB, wniesiona przez Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] w P., zarzuca naruszenie: - przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 76 § 1 i 3 oraz art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego z zachowaniem tej zasady oraz wydanie zaskarżonej decyzji wbrew zgromadzonym w sprawie dowodom; - przepisów prawa materialnego, tj. art. 52 Prawa budowlanego poprzez nie nałożenie obowiązku wykonania zaskarżonej decyzji na inwestora, chociaż w toku postępowania organ II instancji przyjął za własne ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, który stwierdził, iż naruszenia przepisów Prawa budowlanego dopuścił się właśnie inwestor na etapie projektowania, a następnie realizacji inwestycji obejmującej budowę budynku przy ul. [...] w P.. Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wskazania podmiotu zobowiązanego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji w celem rozstrzygnięcia co do istoty sprawy poprzez wskazanie adresata decyzji jako wyłącznie inwestora - Przedsiębiorstwo [...] Spółka Komandytowo Akcyjna z siedzibą w N. (będące następcą prawnym R.W. i M. W.działających jako "[...] Spółka Cywilna) oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego. Nadto wniesiono o uzupełnienie dowodów zgromadzonych w sprawie o dowód z dokumentu, tj. decyzji PINB z dnia [...] października 2019 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. [...]w P.. W odpowiedzi na skargi MWINB, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniósł o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zw. dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Mając na uwadze zakreśloną wyżej kognicję sądów administracyjnych i określone w art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a. przyczyny wzruszenia orzeczenia administracyjnego, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W niniejszej sprawie Sąd kontrolował decyzję MWINB utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na Wspólnotę Mieszkaniową [...]w P. obowiązek wykonania robót budowalnych na nieruchomości nr [...] (w części podwórza budynku) mających na celu zmianę kierunku spływu wód opadowych i uniemożliwienie ich spływu na nieruchomości sąsiednie o nr [...]. Poddane sądowej kontroli decyzje wydane zostały na podstawie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne. Istota tych decyzji polega na tym, że na ich mocy nakładany jest obowiązek wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem, w rozumieniu tego przepisu, oznacza nie tylko zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę (zgodność z dokonanym zgłoszeniem), a zgodność z przepisami prawa. Z art. 50 ww. ustawy wynika, że organ nadzoru budowlanego może podejmować odpowiednie czynności także w odniesieniu do robót budowlanych, których zrealizowanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, m.in. w sytuacji, gdy roboty te prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, w tym, w szczególności w techniczno - budowlanych. Do takich przepisów należy m.in. § 28 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (dalej także jako rozporządzenie). Wynika z nich, że działka budowlana, na której sytuowane są budynki, powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W przypadku budynków niskich lub budynków, dla których nie ma możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych (§ 28). Dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione (§ 29). Nałożenie obowiązku "wykonania określonych czynności" w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego musi polegać na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi. Doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem nie jest tożsame z doprowadzeniem do stanu poprzedniego. Celem postępowania prowadzonego w oparciu o powołany przepis, jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności (zgodności z przepisami) i jakości wykonywanych robót, w szczególności w kontekście zgodności z warunkami technicznymi, czy też Polskimi normami. Innymi słowy, postępowanie to nie jest ukierunkowane na likwidację samowoli, o tej bowiem traktują postanowienia art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego, a jedynie na usunięcie kolizji z prawem wykonanych robót budowlanych. Przenosząc te ogólne uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organy nadzoru budowlanego zgodnie stwierdziły, że w wyniku wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu nieruchomości nr [...] doszło do naruszenia § 29 ww. rozporządzenia. Zdaniem organów, w stanie obecnym kierunek naturalnego spływu wód został zmieniony i wody kierowane są na teren sąsiedniej nieruchomości, tj. działki należące do skarżącego. Dokonując zatem utwardzenia terenu bez jego odwodnienia, zmieniono sposób odprowadzania wód opadowych w sposób niedozwolony. Jak wynika z art. 29 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego wykonanie robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, co też wykluczyło zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wobec tego, przesłanką wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 w stosunku do przedmiotowego utwardzenia mogło być wykonanie go w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) lub w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach(art. 50 ust. 1 pkt 4 in fine Prawa budowlanego). Taką możliwość Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził w uchwale siedmiu sędziów z 3 października 2016 r. sygn. akt II OPS 1/16, stwierdzając, że "do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine". W ocenie Sądu rozstrzygnięcie podjęte przez organy nadzoru budowlanego należało zatem uznać za zasadne, gdyż przywołane wyżej stwierdzenia wskazujące na naruszenie przepisów techniczno-budowalnych przez zmianę kierunku naturalnego spływu wód w związku z wykonanymi robotami polegającymi na utwardzeniem terenu znajdują jednoznaczne potwierdzenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Potwierdza to ekspertyza stanu technicznego istniejącego odwodnienia linowego na działce nr [...] (od strony południowej działki) położonej w P., wskazująca techniczny sposób wyeliminowania spływu wód opadowych z utwardzonego terenu przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] (w części podwórza budynku), na działki sąsiednie (działki nr [...]), która przygotowana została przez osobę posiadającą uprawnienia projektowe, tj. przez inżyniera urządzeń sanitarnych w zakresie sieci instalacji sanitarnych. Ekspertyza ta była, w wyniku zapoznania się organu, w toku postępowania uzupełniana w zakresie określenia robót niezbędnych do doprowadzenia istniejącego odwonienia na utwardzonym terenie do stanu zgodnego z prawem. Wskazano w niej, że projekt budowlany przyłącza wodociągowego, kanalizacji sanitarnej i deszczowej dla budynku wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w P., z marca 2017 r. nie uwzględniał rozwiązania odprowadzania wód opadowych i roztopowych z terenu utwardzonego znajdującego się po wschodniej stronie budynku, który sąsiaduje z działkami nr [...]. Teren ten przy budynku mieszkalnym, od wschodniej strony, został utwardzony kostką betonową, a w części płytami ażurowymi z tworzywa sztucznego. Ukształtowanie terenu sprawia, że przy intensywnych opadach deszczu, wody spływają na teren sąsiednich działek. Również pomiar rzędnych terenu utwardzonego w 31 punktach opracowany przez uprawnionego geodetę potwierdza, że istniejące spadki nawierzchni utwardzonej wymuszają spływ wód opadowych na teren sąsiedni. Wykonane odwodnienie linowe terenu utwardzonego przy bramie od strony ulicy [...], nie zostało zinwentaryzowane, którego zadaniem miał być zrzut wpływających do odwodnienia linowego wód opadowych do odbiornika wskazanego przez Wydział Komunalny Urzędu Miasta P.. Nadmieniono również, że na podstawie projektu "Rozbudowy ul. [...] w P." (opracowanego w kwietniu 2015 r.), w 2020 r. została wykonana sieć kanalizacji deszczowej w ul. [...] wraz z przyłączami do wszystkich posesji. Natomiast oględziny istniejącego na działce nr [...] odwodnienia linowego (o długości 4,0 m i szerokości 0,1 m), potwierdziły brak wykonania odpływu do przyłącza kanalizacji deszczowej. W świetle powyższego za niezasadne należało uznać naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Organy mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie wyjaśniające. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości. Spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygnięcie, to przyczyną tego są istotne powody oraz wskazanie ich w uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Tym niemniej, obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego poprzez zebranie całego materiału dowodowego i następnie jego ocena jest determinowana przedmiotem postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Niniejszej postępowanie, co zostało wskazane na wstępie uzasadnienia dotyczy nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowanych celem doprowadzenia utwardzonego terenu do zgodności z warunkami technicznymi, dlatego też organy nadzoru budowlanego były zwolnione z prowadzenia postępowania wyjaśniającego i gromadzenia dowodów nie mających wpływu na treść rozstrzygnięcia, a wskazywanych przez skarżącego, zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego. Rację ma przy tym skarżący twierdząc, że ocena zmiany stosunków wodnych wymaga co do zasady wiadomości specjalnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Oględziny nieruchomości czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy w odnośnym zakresie nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Prawdą jest też, że stanowisko powyższe jest ugruntowane w orzecznictwie, jednakże należy wyjaśnić, iż dotyczy ono zupełnie innych spraw aniżeli sprawa niniejsza rozpoznawana przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Mianowicie zostało ono wyrażone w sprawach dotyczących zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, rozstrzyganych w oparciu o przepisy ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Zgodnie z art. 234 ust. 1-3 Prawa wodnego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Sprawy te nie pozostają jednak we właściwości organów nadzoru budowlanego, lecz są rozpoznawane w pierwszej instancji przez organy wykonawcze gmin, a w drugiej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze (zob. przykładowo wyrok WSA w Szczecinie z 14 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 177/20). Powyższe okoliczności w niniejszej sprawie zostały jednoznacznie wykazane. W protokole z oględzin odnotowano fakt wykonania utwardzenia na części działki ze spadkiem w kierunku działek sąsiednich oraz brak odwodnienia wykonanego utwardzenia. W tych też okolicznościach organ upatruje zmiany kierunku naturalnego spływu wód na teren działek sąsiednich. Stawiając kategoryczną tezę o zmianie kierunku naturalnego spływu wód opadowych organ wykazał, jaki był stan faktyczny na nieruchomości przed wykonaniem tych robót, w tym jakie było wcześniej jej naturalne ukształtowanie, zwłaszcza, czy istniał wskazany podczas oględzin spadek w kierunku działek sąsiednich. Tym samym, wiadomym było jak wyglądał spływ wód opadowych na nieruchomości strony skarżącej przed przystąpieniem do wykonywania przedmiotowych robót. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżący już na etapie odwołania przedstawiał argumentację wskazującą, że wody opadowe nie zagospodarowane w całości na działce spływają w naturalny sposób zgodnie z ukształtowaniem utwardzonego terenu w kierunku jego działek. W tej sytuacji przedłożone do akt sprawy dowody uznać trzeba za wystarczające dla jednoznacznego stwierdzenia, że w wyniku wykonanych robót doszło do zmiany kierunku naturalnego spływu wód na tereny działek sąsiednich a także, że działania polegające na utwardzeniu terenu nosiły znamiona celowej zmiany kierunku spływu tych wód. Powyższe wskazuje, że nie sposób zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzja organu pierwszej instancji zarzucić, że wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., czyli bez należytego wyjaśniania wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, bez przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w tym zakresie oraz bez należytej oceny materiału dowodowego, której wynik przedstawiony zostałaby w uzasadnieniu decyzji. Nie sposób również uznać naruszenia art. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez jego pominięcie, skutkujące naruszeniem nakazu projektowania i budowania w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, przy zapewnieniu poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca poprzez nakazanie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zmierza do zniwelowania skutków robót budowlanych niezgodnych z § 28 i § 29 rozporządzenia. Sąd nie dostrzega również naruszenia art. 52 Prawa budowlanego, poprzez błędne wskazanie adresata zaskarżonej decyzji. Podstawowym kryterium wyboru adresata decyzji spośród trzech kategorii podmiotów wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego jest, co do zasady, okoliczność posiadania przez dany podmiot tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Skoro zatem tytuł prawny do części wspólnych nieruchomości - tam gdzie umiejscowiony jest nakaz dokonania określonych czynności celem doprowadzenia do zgodności z prawem - ma ogół właścicieli lokali, to legitymację do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego ma utworzona przez nich wspólnota. Z tych względów, w myśl art. 52 Prawa budowlanego Wspólnota mogła zostać wskazana jako adresat tego obowiązku. Na uwzględnienie zasługuje zarzut skargi, iż organ w podstawie prawnej nie powołał przepisu art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Tym niemniej, Sąd ocenił, że naruszenie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie i jako takie nie może stanowić podstawy do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonych decyzji. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.