VII SA/Wa 1028/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-20
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo postąpił, opierając swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na piśmie Burmistrza informującym o przesunięciu ogrodzenia, mimo zarzutów strony skarżącej o niewykonaniu ugody granicznej i braku weryfikacji stanu faktycznego w terenie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 i 77 Kpa) oraz prawidłowego uzasadnienia decyzji (art. 107 Kpa). Opierając się jedynie na oświadczeniu Burmistrza, nie zweryfikował twierdzeń strony skarżącej o niewykonaniu ugody granicznej, co stanowiło istotne naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie ogrodzenia działki, które według skarżącej zostało wybudowane na drodze gminnej. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że ogrodzenie zostało przesunięte zgodnie z ugodą graniczną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzucała organom, że nie zweryfikowały faktycznego przesunięcia ogrodzenia i opierają się jedynie na oświadczeniu inwestora.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2005 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII SA/Wa 1028/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie ogrodzenia działki nr [...] wybudowanego od strony drogi gminnej, położnej w miejscowości D. gm. M.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż w związku ze skargą H. B. przeprowadzono postępowanie administracyjne dotyczące ogrodzenia działki wybudowanego od strony drogi gminnej przez J. S.. Ponieważ skarga zarzucała budowę ogrodzenia na drodze gminnej organ nadzoru wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy M. o wskazanie czy nastąpiło naruszenie pasa drogowego.
W odpowiedzi Burmistrz poinformował, że w dniu [...] lutego 2002r. wszczął postępowanie rozgraniczające, które zostało zakończone zawarciem w dniu [...] kwietnia 2002r. ugody granicznej ustalającej ostateczną i obowiązującą granicę. Jednocześnie zobowiązano inwestora do przesunięcia ogrodzenia zgodnie z ustaloną granicą. Zobowiązanie to inwestor wykonał informując Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] lutego 2004 r. że w miesiącach czerwiec – lipiec 2002 r. rozebrał sporne ogrodzenie.
Następnie w dniu [...] sierpnia 2002 r. dokonał zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w S. budowy ogrodzenia działek nr [...] i [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2002r. starostwo poinformowało, że nie wnosi uwag do rozpoczęcia budowy ogrodzenia. W ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że sporne ogrodzenie zostało wybudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego w związku z czym umorzył postępowanie administracyjne.
Odwołanie od tej decyzji wniosła H. B. wskazując, że ustalenia organu są niezgodne ze stanem faktycznym. Skarżąca podaje, że sporne ogrodzenie wbrew twierdzeniom organu nadzoru nie zostało przesunięte. J. S. nie dotrzymał warunków zawartej ugody, a znaki graniczne wyznaczone przez geodetę usunął.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, iż w czasie przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 31 stycznia 2002r. wizji w terenie ustalono, że inwestor samowolnie wybudował od strony drogi gminnej ogrodzenie o długości 325 m. Zdaniem skarżącej ogrodzenie to pobudowano w pasie drogowym zajmując od strony wsi D. ok. 3,0 m. drogi, a od strony wsi H. ok. 5,0 m. Po przeprowadzeniu postępowania rozgraniczającego i zawarciu ugody Burmistrz Miasta i Gminy M. pismem z dnia [...] listopada 2003 r. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., że inwestor J. S. dokonał przesunięcia ogrodzenia działki nr [...] wg granicy ustalonej w ugodzie.
Ponownie wybudowane ogrodzenie działki nr [...] graniczącej z działką nr [...] – stanowiącą drogę gminną zostało wybudowane na podstawie zgłoszenia, które złożono w Starostwie Powiatu S. w dniu [...].08.2002r.
Organ wskazał, iż zarzuty skarżącej dotyczące niewykonania zawartej ugody mogą być dochodzone wyłącznie na drodze postępowania cywilnoprawnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła H. B. podnosząc, że J. S. mimo zawartej ugody granicznej nie dotrzymał jej warunków. Samowolnie usunął ustawione przez geodetę znaki graniczne. Nie przesunął też spornego ogrodzenia. Mimo wielokrotnych interwencji zarówno w organach nadzoru budowlanego, jak i w Urzędzie Miasta nie ustalono jaki jest rzeczywisty stan bowiem nie przeprowadzono wizji w terenie. Burmistrz oparł się wyłącznie na pisemnym oświadczeniu inwestora o przesunięciu ogrodzenia natomiast nie dał wiary pismom skarżącej, w których informowała, że ogrodzenie nie zostało rozebrane. Zdaniem skarżącej pismo Burmistrza Miasta i Gminy M., w którym informuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o przesunięciu przez inwestora ogrodzenia zgodnie z zawartą ugodą jest bezpodstawne, gdyż organ tego nie sprawdził w terenie i oparł się jedynie na oświadczeniu inwestora.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w skarżonej decyzji i stwierdził że podnoszona przez skarżącą kwestia przeprowadzenia ponownego rozgraniczenia nie leży w kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd I instancji na podstawie art. 1 i art. 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest jej sądowa kontrola - art. 1 § 2 Ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 134, poz. 1269).
W postępowaniu administracyjnym wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 107 § Kpa, decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m. in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd administracyjny zaskarżonej decyzji.
Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 Kpa, nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ prowadzący postępowanie ma więc obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Organ jest w szczególności zobowiązany dokonywać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kpa.
Podkreślić także trzeba, iż istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Zgodnie z art. 140 Kpa organ ten jest tak samo, jak organ I instancji związany przepisami art. 7 Kpa, art. 77 Kpa, art. 80 Kpa i art. 107 §3 Kpa. Ma również możliwość na podstawie art. 136 Kpa przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy ograniczył się jedynie do stwierdzenia że Burmistrz Miasta i Gminy M. pismem z dnia [...] listopada 2003 r. poinformował Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w S., że J. S. dokonał przesunięcia ogrodzenia działki nr [...] według granicy ustalonej w ugodzie.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, organy administracji publicznej nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, jak też nie wykazały należytej staranności o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego było ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, tym bardziej, że skarżąca wskazywała, że inwestor wbrew zawartej ugodzie nie przesunął spornego ogrodzenia co niewątpliwie musiałoby być poprzedzone jego rozebraniem.
Wydając zaskarżoną decyzję organ oparł się wyłącznie na stanowisku Burmistrza wyrażonym w piśmie z dnia [...] listopada 2003 r., które wobec odmiennego twierdzenia skarżącej powinno być zweryfikowane poprzez przeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej. Kontrola aktów administracyjnych dokonywana przez Sąd nie może opierać się na niejasnych ustaleniach stanu faktycznego nie dających możliwości odparcia zarzutów strony skarżącej co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Nie przesądzając rozstrzygnięcia sprawy, stwierdzić należy, że organ odwoławczy dla wyjaśnienia stanu faktycznego winien przeprowadzić postępowanie dowodowe.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku.
Ponadto na podstawie art. 152 wcześniej powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło