VII SA/Wa 1030/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielnia Budowlano–Mieszkaniowej "[...]" w W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala VII SA/Wa 1030/10 U Z A S A D N I E N I E Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...], decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12 poz. 68), nakazał Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej "[...]" w W. - wyposażyć wszystkie kondygnacje budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] [...] w W. w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktem poboru wody do celów przeciwpożarowych w postaci zaworu hydrantowego, zwanego "zaworem 52", umieszczonego na pionie nawodnionym z zapewnionym odpowiednim zasilaniem, bez wyposażenia w wąż pożarniczy. Jako podstawę prawną nałożonego obowiązku wskazano § 3 ust. 1, § 15 ust. 3 i § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w czasie czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdzono, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem 17 kondygnacyjnym zakwalifikowanym do budynków wysokich. Stanowi on jedną strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV. W budynku tym stwierdzono brak nawodnionej instalacji wodociągowej przeciwpożarowej z zaworami hydrantowymi 52, wyposażony był jedynie w instalację suchego pionu. Organ wskazał, że wymagania określone w § 15 ust. 3 wskazanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, dotyczące obowiązku stosowania zaworów 52 na wszystkich kondygnacjach, budynków wysokich, odnoszą się także do budynków istniejących już w dniu wejścia w życie rozporządzenia. Nadto wyjaśnił, że zawór 52 jest to ręczny zawór odcinający umieszczony na instalacji wodociągowej przeciwpożarowej wyposażony w nasadę 52, umożliwiającą podłączenie węży pożarniczych. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa w budynkach wysokich powinna być zasilana z dodatkowego zapasu wody zgromadzonego w jedynym lub kilku zbiornikach o łącznej pojemności nie mniejszej niż 50m3. Nałożony obowiązek jest samoistny, nie związany z faktem prowadzenia w budynku jakichkolwiek robót budowlanych. Organ wskazał, że brak nawodnionych pionów z zaworami hydrantowymi 52 umieszczonymi na każdej kondygnacji budynku wraz z odpowiednim ich zasilaniem w wodę uniemożliwia szybkie podjęcie akcji gaśniczej. Jednocześnie w decyzji tej zamieszczono pouczenie, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych lokalnymi uwarunkowaniami (zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów) w odniesieniu do obowiązku określonego w tej decyzji, dopuszczalne będzie zastosowanie rozwiązań zamiennych, po uzgodnieniu z [...] Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r. na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 96, poz. 667 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Budowlano - Mieszkaniową "[...]" w W. od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym przy ul. [...] [...] w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego ww. budynku zostały ujawnione w toku czynności kontrolno - rozpoznawczych przeprowadzonych 3 i 16 lutego 2010 r. Obowiązek posiadania przez istniejące budynki instalacji wodociągowej przeciwpożarowej wynika z § 15 ust. 3 i § 20 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) i nie jest on niezwiązanym z faktem prowadzenia w budynku jakichkolwiek prac remontowych, jego przebudową, bądź zmianą sposobu użytkowania. Uwzględniając wymagania przepisów prawa w zakresie instalacji wodociągowych przeciwpożarowych bez znaczenia jest fakt występowania w budynku tzw. "instalacji suchego pionu" oraz jej stanu technicznego. Wprawdzie instalacja ta była odpowiednia w trakcie wznoszenia obiektu, jednakże obecnie istnieje wymóg bardziej skutecznego urządzenia zapewniającego możliwość działania jednostek straży pożarnej podczas prowadzenia akcji gaśniczej. Instalacja suchego pionu nie stanowi obecnie urządzenia przeciwpożarowego w myśl definicji zawartej w § 2 ust. 1 pkt. 7 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i nie jest wykorzystywana w trakcie akcji ratowniczo -gaśniczych. W odniesieniu do twierdzeń zawartych w zażaleniu organ podniósł, że strona została pouczona przez organ I instancji o możliwości zastosowania rozwiązań zamiennych w stosunku do obowiązku określonego w zaskarżonej decyzji z zachowaniem trybu określonego w § 1 ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006r., zgodnie z którym dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych w uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, wskazanych w ekspertyzie technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, jeżeli zapewniają one niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu. Wskazane jako podstawa prawna nałożonego obowiązku akty prawne mogły być przez organ stosowane do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie powołane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wobec tego należało stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, wprowadzającego nowe, skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej budynku. Powyższy pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1144/06 oddalając skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 156/06 - w podobnej sprawie. Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2010 r., wnosząc o jej uchylenie, a także o uchylenie utrzymanej przez nią w mocy decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja narusza zasadę niedziałania prawa wstecz i nie nadaje się do realizacji. Nadto podniesiono, że budynek przy ul. [...] [...] w W. został wzniesiony w latach 70 - tych zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i ówczesnymi przepisami przeciwpożarowymi. Wówczas dla ochrony ppoż. wystarczające były tzw. suche piony z podłączeniem zewnętrznym. Wykonanie instalacji nawodnionego pionu w istniejącym budynku jest niemożliwe ze względów technicznych, ponieważ wymagałoby prac adaptacyjnych naruszających substancję mieszkaniową. Zastosowanie rozwiązań zastępczych, np. budowa zbiornika na wodę o odpowiedniej kubaturze przekracza z kolei wielokrotnie możliwości finansowe Spółdzielni (zwłaszcza, wobec konieczność spełnienia analogicznych wymogów co do wszystkich budynków znajdujących się w zasobach spółdzielni ). Wymogi wskazane w powołanych przez organ przepisach powinny dotyczyć tylko budynków obecnie wznoszonych, a nie istniejących od wielu lat. Wymagania nałożone na Spółdzielnię przez organ Państwowej Straży Pożarnej są niemożliwe do spełnienia, a niewykonalność decyzji uzasadnia potrzebę jej uchylenia. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie organ administracyjny prawidłowo nałożył na Spółdzielnię Budowlano - Mieszkaniową "[...]" w W. ww. obowiązek zastosowania nowych rozwiązań technicznych, które umożliwiają przeprowadzenie szybkiej akcji gaśniczej. Podstawę prawną decyzji organów orzekających w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2006r. nr 96 poz. 667), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006r. Nr 80, poz. 563), które zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002, Nr 147, poz. 1229 z późn. zm.) Strona skarżąca winna mieć na względzie, że zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - ochrona ta polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia. Przepis ten choć jest normą o charakterze generalnym, to wyznacza cel jakim jest ochrona życia, zdrowia i mienia przed pożarem poprzez zastosowanie takich rozwiązań, które umożliwią jego zrealizowanie. Wbrew twierdzeniom skargi przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006 r. Nr 80, poz. 563), które wprowadziły nowe wymagania w zakresie ochrony ppoż., mają zastosowanie nie tylko do budynków "nowych", powstałych po wejściu w życie tych przepisów, ale także do budynków "starych", takich jak budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] [...] w W. Powyższe wynika zarówno z wykładni art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, jak i z § 40 ww. rozporządzenia, który wymienia jakich wymogów rozporządzenia nie stosuje się do istniejących w dniu wejścia w życie tego aktu, budynków. Poza tym w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 745/06 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że zakres stosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie został w akcie normatywnym w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych, czyli powstałych w okresie przed wejściem w życie tego przepisu. Tak więc przepisy te mają zastosowanie nie tylko do nowopowstających budynków, ale również do budynków powstałych przed dniem wejścia tych przepisów w życie i w razie gdy okaże się, że budynki istniejące nie spełniają wymogów, konieczne jest nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do wymogów określonych w prawie. Dlatego organy administracyjne prawidłowo wskazywały na retrospektywny charakter przepisów ww. rozporządzenia, które m.in. mają za zadanie doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej, gwarantujących skuteczniejszą ochronę życia ludzkiego i mienia, poprzez możliwość podjęcia szybkiej akcji gaśniczej. W świetle wymogów rozporządzenia, określonych w przepisach § 15 ust. 3, § 20, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] [...] w W., który zawiera strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, powinny być stosowane "zawory 52" na wszystkich jego kondygnacjach. Instalacja wodociągowa przeciwpożarowa powinna być zasilana z zewnętrznej sieci wodociągowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody do celów przeciwpożarowych. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek nie spełniał wymagań ww. rozporządzenia w zakresie wyposażenia w instalację wodociągową przeciwpożarową, która zapewnia odpowiednią ochronę przeciwpożarową. Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia 3 i 16 lutego 2010 r., sporządzonego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, wynika, że przedmiotowy budynek nie jest wyposażony w instalację wodociągową przeciwpożarową z zaworami hydrantowymi 52. Wobec stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy, uprawniony był w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Ustawodawca nałożył na właściciela obiektu lub terenu obowiązek ochrony przeciwpożarowej (wyjątki zostały określone w ust. 1a). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej to na właścicielu budynku ciąży obowiązek zapewnienia odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej, a w szczególności przygotowanie budynku i terenu do prowadzenia akcji ratowniczej, poprzez wyposażenie budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową. Zdaniem Sądu słusznie organ odwoławczy uznał, że dla wyniku postępowania w niniejszej sprawie nie ma znaczenia istnienie w przedmiotowym budynku instalacji przeciwpożarowej suchego pionu. Nałożenie obowiązku wyposażenia budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową z "zaworem 52" nie jest bowiem uzależnione od istnienia w danym budynku innych instalacji przeciwpożarowych, oraz ich stanu technicznego. W rozpoznawanej sprawie nie budzi również wątpliwości kwestia przekroczenia dopuszczalnej długości dojścia ewakuacyjnego, sama Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" nie kwestionowała faktu przekroczenia dopuszczalnej długości i podpisała protokół z czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu 3 lutego 2010r. Podkreślenia wymaga, że organ Straży Pożarnej pouczył Spółdzielnię o treści § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Twierdzenie, że obowiązek określony w decyzji jest niewykonalny należy uznać za bezzasadny zwłaszcza, że istnieje możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.