VII SA/Wa 1031/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego H.K. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego zwany dalej k.p.a. (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) po przeprowadzeniu z wniosku H.K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] maja 1996 r., znak: [...], udzielającej K. i M.K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce przy ul. [...] w części obejmującej piwnice i parter oraz nakazującej całkowicie wykończyć piętro i poddasze budynku w terminie do dnia 31 grudnia 1997r., stwierdził jej nieważność. Organ pierwszej instancji po analizie akt sprawy wskazał, że do wniosku nie dołączono oświadczenia, o którym mowa w art. 57 ust. 3 Ustawy Prawo budowlane dotyczącego braku sprzeciwu Państwowej Inspekcji Ochrony Środowiska, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Straży Pożarnej. Brak powyższego dokumentu przesądza o wadliwości udzielonego pozwolenia na użytkowanie. Wadliwość ta polega na nie zebraniu kompletnej dokumentacji, wyliczonej enumeratywnie w przepisach Prawa budowlanego i umożliwiającej prawidłowe oddanie obiektu (części obiektu) do użytkowania. Z tego względu decyzja z dnia [...] maja 1996 r., w ocenie organu rażąco narusza art. 57 ust. 3 prawa budowlanego i dlatego należało w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wyeliminować ją z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności. Od powyższej decyzji odwołał się H.K. Wskazał on, iż decyzja z dnia [...] marca 2007 r. narusza art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 9 ust. 1 i 2, art. 57 ust. 1 pkt 2 lit. a i art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego. Podniósł, że zostały naruszone przepisy dotyczące warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ponieważ, taras, będący stropem nowo powstałego garażu, znajduje się w odległości ok. 1,5 m od okna pokoju wypoczynkowego w domu skarżącego i na tarasie tym ściana z drzwiami i oknami (wg projektu miały być luksfery bez drzwi) znajduje się w odległości ok. 2,8 m od granicy z działką skarżącego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007r. znak : [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...] i umorzył postępowanie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 80, poz. 718) w art. 1 pkt 49 wprowadziła zmianę do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegającą na dodaniu do art. 59 Prawa budowlanego ust. 7 w następującym brzmieniu:,, stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor". Zmiana ta weszła w życie 11 lipca 2003 r. Organ odwoławczy podniósł, iż H.K. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] maja 1996 r., znak: [...] złożył w dniu 1 grudnia 2006 r. (co wynika z akt sprawy). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia) jest nowym postępowaniem administracyjnym i dlatego w kwestii ustalenia kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu ustalonym na skutek nowelizacji dokonanej w/w ustawą z dnia 27 marca 2003 r. W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, iż wobec jednoznacznego brzmienia art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, wnioskodawca H.K. nie mógł być stroną w przedmiotowym postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie, a więc nie był także uprawniony do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwolenie na użytkowanie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego mając na względzie powyższe okoliczności uznał, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa, należało więc ją uchylić natomiast postępowanie organu I instancji należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, gdyż w niniejszej sprawie już organ I instancji winien odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył H.K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnie i wadliwe zastosowanie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem na mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju Sądów administracyjnych (Dz. Nr 153 poz. 1269). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej ppsa. Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007r. znak [...], którą organ uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie i umorzył postępowanie organu I instancji. Decyzja kontrolowana została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania H.K., który wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 7 marca 2007r. stwierdzającej nieważność pozwolenia na użytkowanie w części dotyczącej uzasadnienia albo o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji. Zgodnie z art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Chodzi tu o zakaz pogorszenia sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. Pogorszenie takie nastąpiło, gdyż organ odwoławczy nie tylko uchylił zaskarżoną decyzję (o co wnosił alternatywnie skarżący), ale także uznał postępowanie organu I instancji za bezprzedmiotowe i umorzył je. Naruszenie art. 139 kpa daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na obrazę przepisu postępowania, która w istotny sposób wpłynęła na rozstrzygnięcie (art. 145§1 pkt 1 c ppsa). Odnosząc się do stanowiska organu odwoławczego, że skarżącemu H.K. nie przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu w świetle art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stwierdzić należy, co następuje. Zgodnie z treścią tego przepisu stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie istotnie od dnia 11 lipca 2003r. jest wyłącznie inwestor jednak dotyczy to sytuacji gdy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie dotyczy robót budowlanych związanych z budową zrealizowaną na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczą robot odbiegających od projektu budowlanego. Skarżący podniósł bowiem w odwołaniu, że w toku robót budowlanych wystąpiły "zmiany w wykonywaniu piwnicy i parteru budynku w stosunku do projektu m. in. taras będący stropem nowo powstałego garażu, znajduje się w odległości ok. 1,5 m od okna pokoju wypoczynkowego jego domu, a na tarasie tym znajduje się ściana z drzwiami i oknami w odległości 2,8 m od granicy z jego działką (gdy wg projektu miały być wykonane luksfery bez drzwi)". Dokonane odstępstwa - o ile nie były jedynie zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę o których mowa w art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego - powinny skutkować odmową wydania pozwolenia na użytkowanie. W takiej sytuacji decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z dnia [...] maja 1996r. rażąco naruszałaby przepis art. 59 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane stanowiący materialnoprawną podstawę tejże decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Zgodnie bowiem z art. 59 w brzmieniu obowiązującym na datę w/w decyzji z dnia 28 maja 1996r. właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Projekt budowlany stanowi część pozwolenia na budowę i organ winien sprawdzić czy podnoszone przez skarżącego zmiany stanowią odstępstwa od projektu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. W sytuacji bowiem gdyby obiekt został zrealizowany z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego (czyli w pewnym zakresie w warunkach samowoli budowlanej) w postępowaniu nadzwyczajnym zmierzającym do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie legalizującej te samowolne odstępstwa skarżącemu na podstawie art. 28 kpa winien przysługiwać przymiot strony. Interes prawny w tym przypadku skarżący wywodzi bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych o warunkach technicznych. Tak więc skoro organ nie wyjaśnił zarzutu skarżącego, że odstępstwa od zatwierdzonego projektu miały charakter samowoli budowlanej organ przedwcześnie przyjął, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu nadzwyczajnym. Jeśli bowiem decyzja o pozwoleniu na użytkowanie sankcjonowała samowolę budowlaną to wywodzenie legitymacji skarżącego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego jest chybione. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.