VII SA/Wa 1032/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2005 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]maja 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji o nakazie rozbiórki skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]maja 2004 r., [...], po rozpatrzeniu odwołania W. J. od decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]marca 2004 r., odmawiającej wzruszenia w trybie art. 154 k.p.a. ostatecznej decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001 r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]lipca 2001 r., nakazującą W. J. dokonanie rozbiórki nielegalnie wybudowanego budynku gospodarczego usytuowanego w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że względy przytoczone we wniosku, takie jak zmiana w 2003 r. prawa budowlanego, czy słuszny interes strony oferującej zapłacenie opłaty legalizacyjnej, nie mogą doprowadzić do wzruszenia na przytoczonej podstawie decyzji nakazującej rozbiórkę. W. J. złożył skargę na tę decyzję ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Oceniając zaskarżoną decyzję z tego punktu widzenia, jak również w kontekście zarzutów skargi, nie było podstaw do jej uchylenia. Zniesienie decyzji administracyjnej ze względu na jej wady lub wady poprzedzającego ją postępowania może nastąpić w trybach administracyjnych albo przez stwierdzenie nieważności takiej decyzji, albo przez jej zmianę po wznowieniu postępowania. Zmiana lub uchylenie decyzji pozbawionych wad powyższych może nastąpić w trybie art. 154 lub 155 k.p.a. Tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. służy do zmiany decyzji, w wyniku której strona nie nabyła żadnego prawa. Wniosek skarżącego o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wzniesionego domku letniskowego już z tego powodu nie mógł być skuteczny, gdyż decyzja nakazująca rozbiórkę ustaliła zakres praw i obowiązków skarżącego. Ustalenie zakresu praw i obowiązków jest nabyciem prawa do wykonania nałożonego obowiązku w takim i tylko takim zakresie, który ustaliła decyzja administracyjna konkretyzująca obowiązek strony. W tym przypadku ustalono zaś obowiązek dokonania rozbiórki określonego obiektu budowlanego. "Nabycie praw" może zatem nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. Przepis art. 154 § 1 k.p.a. przewiduje, iż decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Decyzja administracyjna zawierająca rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia lub przy sprzeciwie organu administracji publicznej, nakłada wprawdzie na podmiot, który realizował roboty budowlane w warunkach tak zwanej samowoli budowlanej, obowiązek rozbiórki, a więc z punktu widzenia tej strony postępowania nie nabywa ona prawa, lecz staje się podmiotem zobowiązanym. Jednakże orzeczenie o rozbiórce powoduje jednocześnie nabycie prawa do tego, iż rozbiórce podlega tylko ten obiekt lub ta część obiektu, która jest objęta decyzją. Jeżeli zaś w postępowaniu zakończonym nakazem rozbiórki biorą udział inne strony postępowania, mają one prawo oczekiwać, iż w wyniku wydania decyzji, podmiot, którego nakaz rozbiórki dotyczy, będzie musiał wykonać ten nakaz. Należy więc uznać, że decyzja o nakazie rozbiórki nie jest tą decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu art. 154 k.p.a. Z tych względów wniosek nie mógł być skuteczny, a decyzje organów administracji należało uznać za prawidłowe. Nawet, gdyby wniosek skarżącego oparty został o art. 155 k.p.a., to ze względu na istnienie przepisu szczególnego (art. 48 Prawa budowlanego) wykluczającego możliwość zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego nie można byłoby takiej decyzji uchylić. Zasadniczym bowiem warunkiem wydania uznaniowej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. jest zaistnienie luzu administracyjnego pozwalającego organowi administracji na swobodę orzekania. Swoboda ta wyrażona została w drugiej części tego przepisu, stanowiącej podstawę do oceny interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przedtem jednak, organ ma obowiązek zbadać czy nie istnieje przepis szczególny sprzeciwiający się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Dopiero po wykluczeniu tej możliwości, a zatem po dojściu do wniosku, iż nie ma prawnego zakazu uchylenia lub zmiany takiej decyzji, a także po zbadaniu czy spełnione zostały inne formalne wymagania objęte dyspozycją tego przepisu, organ, w ramach uznania administracyjnego, może dokonać analizy interesu społecznego czy też słuszności interesu strony domagającej się uchylenia lub zmiany decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.