VII SA/Wa 1032/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w L. na nierozpatrzenie wniosku przez Ministra Zdrowia w sprawie uchylenia skutków prawnych przepisów związanych z wprowadzeniem stanu epidemii postanawia: odrzucić skargę. Fundacja "[...]" z siedzibą w L. (dalej: "skarżąca") wniosła skargę na "brak pozytywnej reakcji Ministra Zdrowia w sprawie żądania uchylenia w całości skutków prawnych rozporządzenia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491)". Jednocześnie wniosła o stwierdzenie rażącego naruszenia art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez omawiane rozporządzenie w okresie od 20 marca do 31 marca 2020 r. w zakresie określenia w akcie wykonawczym ograniczenia praw skutkującego pozbawieniem wolności bez zapewnienia toku odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że skarżąca pismem z [...] kwietnia 2020 r. wniosła o uchylenie w całości skutków prawnych rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491). W odpowiedzi na to pismo organ wyjaśnił, że z dniem 31 marca 2020 r. przedmiotowe rozporządzenie zostało w znaczny sposób zmienione. Uchylone zostały regulacje dotyczące zakazów, nakazów i ograniczeń. Jednocześnie podkreślił, że w dniu 31 marca 2020 r. zostało ogłoszone rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 566 ze zm.). Zostało ono następnie zastąpione rozporządzeniami Rady Ministrów z 10 kwietnia 2020 r. i 19 kwietnia 2020 r. Dodatkowo Minister Zdrowia wskazał, że na podstawie art. 3 ust. 3 ustawy o chorobach zakaźnych wydał rozporządzenie z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie zakażenia koronawirusem SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 325). Regulacje te zostały wydane na podstawie obowiązujących przepisów i zgodnie z istniejącą procedurą, a zawarte w nich postanowienia nie budzą wątpliwości co do ich treści. Odnosząc się do zarzutów skargi Minister Zdrowia podniósł, że przedmiotowa sprawa dotyczy dokonania oceny zgodności z Konstytucją RP przepisów rozporządzenia. Jednocześnie nadmienił, że udzielił wyczerpującej odpowiedzi na pismo skarżącej z dnia [...] kwietnia 2020 r., jak również poinformował ją o obowiązującej w polskim porządku prawnym zasadzie domniemania zgodności przepisów ustaw z Konstytucją RP, co dotyczy również przepisów upoważniających do wydania aktów wykonawczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na gruncie cytowanego wyżej art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. rozszerzono kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, co jest wiązane z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej, oraz z potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej i w zakresie zadań realizowanych przez te organy (Woś Tadeusz. Art. 3. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwer, 2016.). Tym samym obywatele i inne podmioty konkretnych uprawnień lub obowiązków mają zapewnioną ochronę w drodze sądowej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność ma cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mogą bowiem zaskarżyć do sądu administracyjnego takie akty i czynności organu administracji publicznej, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Równocześnie użyte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kryteria stanowią akty lub czynności, które: a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a., b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych, d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa (por. postanowienie NSA z 4 marca 2020 r., sygn. akt I OSK 341/20, LEX nr 3027153). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest wniosek skarżącej dotyczący żądania uchylenia w całości skutków prawnych rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491). Jak słusznie zauważył Minister Zdrowia w odpowiedzi na skargę, żądanie skarżącej nie spełnia powyższych przesłanek i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wniosek ten nie stanowi pisma wszczynającego postępowanie administracyjne, gdyż nie mógł doprowadzić do wydania decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. Na marginesie powyższych rozważań Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 79 Konstytucji RP każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Powyższe oznacza, że jeśli skarżąca ma wątpliwości co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, a spełnia wszystkie przesłanki przewidziane w omawianym przepisie, przysługuje jej legitymacja do wniesienia skargi konstytucyjnej w sprawie, w której naruszono jego prawa wydanym orzeczeniem sądu lub organu. Nie może natomiast żądać tego od organu administracji publicznej. Równocześnie zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Odrzucenie skargi następuje w formie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym (§ 3 omawianego przepisu). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.